A Study on the Metaphorical Meaning of Burning to Ashes in Kerem and Aslı

Yıl 2026, Cilt: 10 Sayı: 1 , 441 - 459 , 30.03.2026

Merve Nur Sezgin

https://doi.org/10.34083/akaded.1788673

https://izlik.org/JA97UM25AJ

Öz

The story of Kerem and Aslı is a classic folk narrative that holds an important place in Turkish oral culture, shaped around the themes of love, faith, and societal obstacles. This study aims to examine in depth the metaphorical dimension of burning to ashes, one of the central metaphors in the story. The metaphor not only symbolizes the consuming and transformative power of love but also represents the inevitable tragic transformation brought by separation and suffering. Kerem’s literal and metaphorical burning is interpreted as a powerful narrative device that highlights how love transforms both individuals and society, reflecting existential questioning.

The study was conducted using a qualitative literary analysis method, through textual interpretation and symbolic analysis. By evaluating the metaphor used in the story, it is revealed that love is not merely an emotional bond between two individuals, but also a multi-layered phenomenon shaped by social values, cultural norms, and collective consciousness.

The simultaneous presence of both the creative and destructive aspects of love within the metaphor is considered one of the main dynamics that form the poetic strength of the narrative. The imagery of fire and ashes symbolizes the passion and intensity of love, while also functioning as a representation of separation and spiritual dissolution. In this way, the story reflects fundamental human paradoxes on an aesthetic level.

In conclusion, the metaphor of burning to ashes emerges as a multi-layered symbolic structure that interweaves the individual and social dimensions of love, deeply grasping the existential contradictions of the human soul. This study emphasizes the power of literature in giving meaning to human experience and highlights the place of such metaphors in cultural memory.

Anahtar Kelimeler

Folk literature , Kerem and Aslı , burning and turning to ashes metaphor , love , separation , .

Kerem ile Aslı’da Yanıp Kül Olmanın Metaforik Anlamı Üzerine Bir İnceleme

https://izlik.org/JA97UM25AJ

Öz

Kerem ile Aslı hikâyesi, Türk sözlü kültüründe önemli bir yer tutan, aşk, inanç ve toplumsal engel temaları etrafında şekillenen klasik bir halk anlatısıdır. Bu çalışma, hikâyede merkezi metaforlardan biri olan yanıp kül olmanın metaforik boyutunu derinlemesine incelemeyi amaçlamaktadır. Metafor, aşkın yakıcı ve dönüştürücü gücünü simgelediği kadar, ayrılık ve acı olgularının kaçınılmaz trajik dönüşümünü de temsil eder. Kerem’in somut ve mecazi anlamda yanıp kül oluşu, aşkın birey ve toplumu nasıl dönüştürdüğünü ve bu dönüşümün varoluşsal sorgulamalara nasıl yansıdığını vurgulayan güçlü bir anlatım aracı olarak değerlendirilir.

Çalışma, nitel bir edebiyat incelemesi yöntemiyle, metin analizi ve sembol çözümlemesi kapsamında gerçekleştirilmiştir. Hikâyede kullanılan metafor incelenerek, aşkın sadece iki kişi arasındaki bir bağ değil; aynı zamanda toplumsal değerler, kültürel normlar ve kolektif bilinç tarafından şekillenen çok katmanlı bir olgu olduğu ortaya konmuştur.

Metaforun, aşkın yaratıcı ve yıkıcı yönlerini eşzamanlı barındırması, anlatının poetik gücünü oluşturan temel dinamiklerden biri olarak değerlendirilmiştir. Ateş ve kül imgesi, aşkın coşkusunu simgelerken, ayrılık ve ruhsal çözülmenin de sembolü olarak işlev görür; böylece insan deneyimindeki temel paradoksları estetik düzlemde yansıtır.

Yanıp kül olma metaforu, aşkın bireysel ve toplumsal boyutlarını iç içe geçirerek, insan ruhunun varoluşsal çelişkilerini kavrayan çok katmanlı bir sembol olarak ön plana çıkar. Çalışma, bu metaforun kültürel hafızadaki yerini ve edebiyat aracılığıyla insan deneyimini anlamlandırmadaki gücünü ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Halk edebiyatı , Kerem ile Aslı , yanıp kül olma metaforu , aşk , ayrılık.

Kaynakça

• Aça, M. (1998). Kozi Körpeş-Bayan Sulu destanı üzerinde mukayeseli bir araştırma (Yayınlanmamış doktora tezi). Selçuk Üniversitesi.
• Aksan, D. (2006). Anlambilim: Anlambilim konuları ve Türkçenin anlambilimi. Engin Yayınları.
• Alptekin, A. B. (2009). Halk hikâyelerinin motif yapısı. Akçağ Yayınları.
• Boratav, P. N. (1990). Halk hikâyeleri ve halk hikâyeciliği. İstanbul: Adam.
• Cevizci, Ahmet. (1999). Felsefe Sözlüğü. Paradigma Yayınları.
• Dakuklu, İ. (1970). Irak Türkmenleri dilleri, tarihleri ve edebiyatları. Gamgin Kitabevi.
• Demir, C. (2017). Âşık tarzı Türk şiirinde metaforlar. Yeniceli Âşık Sıtkı Baba ve Popülerlik Çerçevesinde Kültür ve Sanat Sempozyumu Bildirileri, 13-15 Ekim 2016.
• Demir, C., & Karakaş Yıldırım, Ö. (2019). Türkçede metaforlar ve metaforik anlatımlar. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21(4), 1085–1096.
• Demirci K. (2016). Metafor: Bir anlatım ve üretim mekanızması, Padam Yayınları.
• Dur, B. İ. U. (2016). Metafor ve Ekslibris, Uluslararası Ekslibris Dergisi, 3(5): 122-128.
• Duymaz, A. (2001). Kerem ile Aslı hikâyesi üzerinde mukayeseli bir araştırma. Kültür Bakanlığı Yayınları.
• Elçin, Ş. (1993). Halk edebiyatına giriş. Kültür Bakanlığı Yayınları.
• Elçin, Ş. (1997). Kerem ile Aslı. Halk edebiyatı araştırmaları II. Akçağ Yayınları.
• Eliade, M. (2022). İnisiyasyon, Ayinler, Gizli Cemiyetler. Çev. A. Meral. Doğu Batı Yayınları.
• Eren, A. (2005). “Ateş Gazeli ‘Şeyh Gâlib’in Bir Gazelinin Şerhi’”. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 6(2), Atatürk Üniversitesi Basımevi, s. 97-103.
• Gökalp-Alpaslan, G. (2009). Metinlerarası ilişkiler ışığında Cemal Süreyya şiirinin bileşenleri. Turkish Studies, 4(1-I), 435–463.
• Jung, C.G. (Jung, C. G. (2015). Kişiliğin gelişimi (D. Olgaç, Çev.). Pinhan Yayıncılık.
• Karabacak, B. (1970). Kerem ile Aslı hikâyesi (Bitirme tezi). Atatürk Üniversitesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü, Erzurum.
• Karataş, T. (2007). Ansiklopedik edebiyat terimleri sözlüğü. Akçağ Yayınları.
• Kök, A. (2016). Pîr-i Türkistan’ın metafor dünyası. Kesit Yayınları.
• Lakoff, G., & Johnson, M. (2015). Metaforlar (G. Y. Demir, Çev.). İthaki Yayınları.
• Masong, K. (2012). Metaphor, Poiesis and Hermeneutical Ontology: Paul Ricoeur and the Turn to Language. Pan Pacific Journal of Philosophy, Education and Management, 1(1).
• Öztürk, İ. (2014). Kerem ile Aslı. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
• Ricoeur, P., (2007). Yorum Teorisi – Söylem ve Artı Anlam. ( G. Y. Demir Çev.). Paradigma Yayıncılık.
• Şimşek, E. (1987). Arzu ile Kamber hikâyesi üzerinde mukayeseli bir araştırma. Elazığ: Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi .
• Tansel, F. A. (1987). İyi ve doğru yazma usulleri III. Kubbealtı Yayınları.
• Tatçı, M. (2008). Yunus Emre Divanı İnceleme. Cilt 1. H Yayınları,
• TULU, Sultan (2009); Şehzade Kerem ile Aslı Han, Konya, Kömen Yayınları.
• Türkdoğan, M. (2007). Rasim Özdenören’in Kuyu öyküsünde metinlerarası ilişkiler. Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, 35, 167–189.
• Türkmen, F. (2022). Kerem ile Aslı. TDV İslâm Ansiklopedisi, 25, 283–284.
• Yıldırım, S. (2010). Türk resminde metinlerarası ilişkiler (Yüksek lisans tezi). Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.