Araştırma Makalesi

Kolay Transkripsiyon (Çeviri Yazı) Önerisi

Cilt: 10 Sayı: 1 30 Mart 2026
PDF İndir
EN TR

Kolay Transkripsiyon (Çeviri Yazı) Önerisi

Öz

Sosyal bilimlerin edebiyat, tarih ve ilahiyat gibi alanlarında metin neşri çalışmaları önemli bir yer tutar. Bazı metinlerin ses ve anlam değerlerinin bozulmadan aktarılması için çeviri yazı veya transkripsiyon gerekir.

Başlangıçta daktiloyla yazılan metinlere çeviri yazı işaretleri elle konulmuştur. Bilgisayar teknolojisinin gelişmesiyle birlikte transkripsiyon fontu/yazı tipi denilen özel yazı karakterleri kullanılmaya başlamıştır.

Günümüzde farklı alfabelerdeki metinlerin çeviri yazıyla yeni Türk alfabesine aktarımında Oktay Times (Oktay New Transkripsiyon), Rıza Times (Rt Times New Roman), Gentium, Gülnihal gibi isimlerle anılan transkripsiyon fontları kullanılmaktadır. Bilgisayara sonradan yüklenen bu fontları kullanmak için, özel işaretli harflerin her birinin büyük ve küçük biçimlerinin ayrı ayrı kısayol tuşlarının atanması gerekir. Bu uzun işlem, metnin yazılacağı her bilgisayarda yapılmalıdır. Kısayol tuşları da kişiye, F/Q klavye düzenine göre farklılık göstermektedir.

Bu yazıda, özel bir transkripsiyon fontuna ihtiyaç duymayan, büyük ve küçük harf ayrımı gerektirmeyen, pek çok kısayol tuşu atamadan kolay bir biçimde nasıl transkripsiyon yapılabileceği, resimlerle, gösterilmiştir. Bu yöntemin temel özelliği, ilgili harfin altına ve üstüne birer çizgi veya nokta eklemekten ibarettir. Önerilen yöntemle dört kısayol tuşu atayarak transkripsiyon yapmak, ara-bul, değiştir seçeneğini kullanmak, metni yazdırmak ve paylaşmak diğer yöntemlere göre çok daha kolay ve problemsiz gerçekleşmektedir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Destek yoktur.

Etik Beyan

Etikle ilgili bir durum yoktur.

Kaynakça

  1. Kurnaz, C. - Çeltik, H. (2022). Metin hazırlama ve paylaşım. 40 soruda klasik Türk edebiyatı (ss. 357–358). Ketebe Yayınları.
  2. Türer, O. (1991). Eski harfli Türkçe metinleri transkribe etme usulleri üzerine bir etüd. Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, (10).
  3. Ünver, İ. (1993). Çevriyazıda yazım birliği üzerine öneriler. Türkoloji Dergisi, 11(1).
  4. Ünver, İ. (2008). Çevriyazıda yazım birliği üzerine öneriler. Turkish Studies International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 3(6).
  5. Yazar, İ. (2008). Transkripsiyonlu metinlerin web tabanlı öğrenme ortamlarında kullanımına dair sorunlar ve çözüm önerileri. Turkish Studies International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 3(6).

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Osmanlı Sahası Klasik Türk Edebiyatı

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Mart 2026

Gönderilme Tarihi

27 Ocak 2026

Kabul Tarihi

25 Şubat 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 10 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Çeltik, H. (2026). Kolay Transkripsiyon (Çeviri Yazı) Önerisi. Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi, 10(1), 76-83. https://doi.org/10.34083/akaded.1873308
AMA
1.Çeltik H. Kolay Transkripsiyon (Çeviri Yazı) Önerisi. ADED. 2026;10(1):76-83. doi:10.34083/akaded.1873308
Chicago
Çeltik, Halil. 2026. “Kolay Transkripsiyon (Çeviri Yazı) Önerisi”. Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi 10 (1): 76-83. https://doi.org/10.34083/akaded.1873308.
EndNote
Çeltik H (01 Mart 2026) Kolay Transkripsiyon (Çeviri Yazı) Önerisi. Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi 10 1 76–83.
IEEE
[1]H. Çeltik, “Kolay Transkripsiyon (Çeviri Yazı) Önerisi”, ADED, c. 10, sy 1, ss. 76–83, Mar. 2026, doi: 10.34083/akaded.1873308.
ISNAD
Çeltik, Halil. “Kolay Transkripsiyon (Çeviri Yazı) Önerisi”. Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi 10/1 (01 Mart 2026): 76-83. https://doi.org/10.34083/akaded.1873308.
JAMA
1.Çeltik H. Kolay Transkripsiyon (Çeviri Yazı) Önerisi. ADED. 2026;10:76–83.
MLA
Çeltik, Halil. “Kolay Transkripsiyon (Çeviri Yazı) Önerisi”. Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi, c. 10, sy 1, Mart 2026, ss. 76-83, doi:10.34083/akaded.1873308.
Vancouver
1.Halil Çeltik. Kolay Transkripsiyon (Çeviri Yazı) Önerisi. ADED. 01 Mart 2026;10(1):76-83. doi:10.34083/akaded.1873308

Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası  lisansı ile lisanslanmıştır. 
 

This work is licensed under Attribution-NonCommercial 4.0 International