Easy Transcription Suggestion

Yıl 2026, Cilt: 10 Sayı: 1 , 76 - 83 , 30.03.2026

Halil Çeltik

https://doi.org/10.34083/akaded.1873308

https://izlik.org/JA89SE22UH

Öz

Text publication studies occupy an important place in the social sciences, such as literature, history, and theology. Translation or transcription is necessary to convey the sound and meaning of some texts without distortion.

Initially, transcription symbols were added by hand to texts typed on typewriters. With the advancement of computer technology, special characters called transcription fonts began to be used.

Today, transcription fonts known by names such as Oktay Times (Oktay New Transcription), Rıza Times (Rt Times New Roman), Gentium, and Gülnihal are used for transcribing texts from different alphabets into the new Turkish alphabet. To use these fonts, which are loaded onto a computer later, shortcut keys must be assigned separately for the majiscule and miniscule versions of each specially marked letter. This lengthy process must be done on each computer which the text will be typed. The shortcut keys also vary depending on the user and the F/Q keyboard layout.

In this article demonstrated with pictures, how transcription can be easily performed without requiring a special transcription font, without distinguishing between majuscule and miniscule letters, and without assigning numerous shortcut keys. The fundamental feature of this method involves adding a line or dot above and below the relevant letter. Using the recommended method, transcribing with four shortcut keys, using the find and replace option, printing the text, and sharing it is much easier and more problem-free than other methods.

Anahtar Kelimeler

Transcription , transliteration , font , text publication , literature

Kolay Transkripsiyon (Çeviri Yazı) Önerisi

https://izlik.org/JA89SE22UH

Öz

Sosyal bilimlerin edebiyat, tarih ve ilahiyat gibi alanlarında metin neşri çalışmaları önemli bir yer tutar. Bazı metinlerin ses ve anlam değerlerinin bozulmadan aktarılması için çeviri yazı veya transkripsiyon gerekir.

Başlangıçta daktiloyla yazılan metinlere çeviri yazı işaretleri elle konulmuştur. Bilgisayar teknolojisinin gelişmesiyle birlikte transkripsiyon fontu/yazı tipi denilen özel yazı karakterleri kullanılmaya başlamıştır.

Günümüzde farklı alfabelerdeki metinlerin çeviri yazıyla yeni Türk alfabesine aktarımında Oktay Times (Oktay New Transkripsiyon), Rıza Times (Rt Times New Roman), Gentium, Gülnihal gibi isimlerle anılan transkripsiyon fontları kullanılmaktadır. Bilgisayara sonradan yüklenen bu fontları kullanmak için, özel işaretli harflerin her birinin büyük ve küçük biçimlerinin ayrı ayrı kısayol tuşlarının atanması gerekir. Bu uzun işlem, metnin yazılacağı her bilgisayarda yapılmalıdır. Kısayol tuşları da kişiye, F/Q klavye düzenine göre farklılık göstermektedir.

Bu yazıda, özel bir transkripsiyon fontuna ihtiyaç duymayan, büyük ve küçük harf ayrımı gerektirmeyen, pek çok kısayol tuşu atamadan kolay bir biçimde nasıl transkripsiyon yapılabileceği, resimlerle, gösterilmiştir. Bu yöntemin temel özelliği, ilgili harfin altına ve üstüne birer çizgi veya nokta eklemekten ibarettir. Önerilen yöntemle dört kısayol tuşu atayarak transkripsiyon yapmak, ara-bul, değiştir seçeneğini kullanmak, metni yazdırmak ve paylaşmak diğer yöntemlere göre çok daha kolay ve problemsiz gerçekleşmektedir.

Anahtar Kelimeler

Transkripsiyon , çeviri yazı , font , yazı tipi , metin neşri , edebiyat

Etik Beyan

Etikle ilgili bir durum yoktur.

Destekleyen Kurum

Destek yoktur.

Kaynakça

• Kurnaz, C. - Çeltik, H. (2022). Metin hazırlama ve paylaşım. 40 soruda klasik Türk edebiyatı (ss. 357–358). Ketebe Yayınları.
• Türer, O. (1991). Eski harfli Türkçe metinleri transkribe etme usulleri üzerine bir etüd. Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, (10).
• Ünver, İ. (1993). Çevriyazıda yazım birliği üzerine öneriler. Türkoloji Dergisi, 11(1).
• Ünver, İ. (2008). Çevriyazıda yazım birliği üzerine öneriler. Turkish Studies International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 3(6).
• Yazar, İ. (2008). Transkripsiyonlu metinlerin web tabanlı öğrenme ortamlarında kullanımına dair sorunlar ve çözüm önerileri. Turkish Studies International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 3(6).