Karılar Koğuşu Romanında Bir Kurgu Unsuru Olarak Nâzım Hikmet ve Şiiri

Öz

Nâzım Hikmet hapishaneden Kemal Tahir’e yazdığı mektuplarında; Kemal Tahir’e ilişkin eğitici, himaye edici bir rol üstlenmiş, özellikle roman tür ve tekniği açısından onu yönlendirmeye çalışmıştır. Nâzım’ın mektuplarındaki öğretmen ve ağabey statüsü, Kemal Tahir tarafından Karılar Koğuşu romanında bir kurgu unsuru olarak kullanılmış, Nâzım; mektupları, duvardaki resmi ve şiirleriyle bir roman kişisi olarak anlatının odağında konumlandırılmıştır. Karılar Koğuşu’nun düşünce ve davranış dünyası Nâzım Hikmet tesirinde şekillenmiş Murat’ın gözlemci bakış açısından nakledilmesi, Nâzım Hikmet’in romanın yapısal kurgusu üzerinde de belirleyici olmasını sağlamıştır. Bu çalışma, Karılar Koğuşu romanında Nâzım Hikmet’in kurgudaki rolü ve etkisini inceleme amacı gütmektedir. Romanın kurgusal yapısının Nâzım Hikmet şiiri başta olmak üzere resim ve müzik gibi farklı metinsel bağlamlarla da takviye edilmesi, metinlerarası ilişkilerin referans alınmasını sağlamıştır. Romanın otobiyografik karakteri doğrultusunda Murat’ın yazarın kendisi olması, vakanın onun hapis hayatından bir kesiti yansıtması, kurguda Nâzım’ın Murat üzerindeki tesirine gerçeklik boyutuyla da yaklaşılmasını gerekli kılmıştır. Bu durum, çalışmada Nâzım’ın Tahir’e tesirini açıklıkla ortaya koyan mektuplarının odağa alınmasını sağlamış; romanda kurgu ve temalara yansıtılan Nâzım Hikmet tesiri, Nâzım’ın Kemal Tahir’e yazdığı mektuplarda ön plana çıkan ideolojik ve estetik yaklaşımlarla belgelenmeye çalışılmıştır. Roman, doğrudan Nâzım Hikmet’e yapılan göndermeler ile Murat’ın Nâzım Hikmet etkisinde şekillenen davranışları ve estetik anlayışı şeklinde iki genel perspektifle incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Yeni Türk Edebiyatı
• Mektup
• metinlerarasılık
• hapishane romanı
• sosyal realizm
• Nâzım Hikmet
• Kemal Tahir
• Karılar Koğuşu

Nâzım Hikmet And His Poetry As A Narrative Element İn The Novel Kadınlar Koğuşu

Öz

In his letters written from prison to Kemal Tahir, Nâzım Hikmet assumed an instructive, protective role towards Kemal Tahir, seeking particularly to guide him in terms of novel genre and technique. The teacher and elder-brother status Nâzım adopted in his letters was used by Kemal Tahir as a fictional element in his novel Karılar Koğuşu (The Women's Ward), where Nâzım—through his letters, his portrait on the wall, and his poems—is positioned at the narrative’s center as a novelistic character. The fact that the intellectual and behavioral world of Karılar Koğuşu is conveyed through the observant perspective of Murat, a character shaped under the influence of Nâzım Hikmet, also made Nâzım Hikmet a determining factor in the novel’s structural composition. This study aims to examine Nâzım Hikmet’s fictional role and influence in the novel Karılar Koğuşu. The reinforcement of the novel’s fictional structure with different intertextual contexts—such as painting and music, but above all Nâzım Hikmet’s poetry—has enabled the use of intertextual references. Given the autobiographical character of the novel, the fact that Murat represents the author himself, and that the plot reflects a cross-section of his prison life, necessitates approaching Nâzım’s influence on Murat within the framework of reality as well. This situation has led the study to focus on Nâzım’s letters to Tahir, which clearly reveal his influence on Tahir. The influence of Nâzım Hikmet as reflected in the fiction and themes of the novel is documented through the ideological and aesthetic approaches foregrounded in Nâzım’s letters to Kemal Tahir. The novel is examined from two general perspectives: direct references to Nâzım Hikmet, and Murat’s behaviors and aesthetic understanding shaped under Nâzım Hikmet’s influence.

Anahtar Kelimeler

• Modern Turkish Literature
• Nâzım Hikmet
• Kemal Tahir
• Letter
• Karılar Koğuşu
• intertextuality
• social realism
• prison novel

Kaynakça

1. Aktaş, Ş. (1998). Kemal Tahir Demir. Bilig, 7, 36-43.
2. Aktulum, K. (1999). Metinlerarası ilişkiler. Öteki Yayınevi.
3. Coşkun, S. (2008). Kemal Tahir'in şairliği ve şiirleri. İlmi Araştırmalar, 25, 39-55.
4. Çetin, A. B. (2021). Nâzım Hikmet şiirlerinde tarihin yeniden kurulmasında tasavvufi söylemin dönüşümü. Akademik Hassasiyetler, 8, 175-196.
5. Fedai, Ö. (2010). Mektuplar da hayata dâhil. Kemal Tahir 100 yaşında. (ed. E. Eğribel, M.F. Andı). T. C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, 71-75
6. Gariper, C.; Küçükcoşkun, Y. (2008). Nâzım Hikmet’in sanat evreninde bilinç parçalanması ve Mevlânâ karmaşası. Erdem, 50, 83-110
7. Hüküm, M. (2023). Kemal Tahı̇r’ı̇n Notlar’ı üzerı̇ne değerlendı̇rmeler. Sosyologca, 25, 71-87.
8. Kemal Tahir (2020). Karılar koğuşu. İthaki Yayınları.

9. Köksal Dinler, S. (2017). Kemal Tahı̇r’ı̇n Notlar’ına yansıyan roman poetı̇kası. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 27/ 1, 25-42. https://doi.org/10.18069/firatsbed.346386
10. Nâzım Hikmet (1996). Kemal Tahir’e mapusaneden mektuplar. Milliyet Yayınları.
11. Nâzım Hikmet (2024). Bütün şiirleri. YKY.
12. Saraç, H. (2023). Sovyetlerden günümüze Rus siyaset dilinde renk sembolizmi. Akademik İncelemeler Dergisi, 18/ 1, 46-69. https://doi.org/10.17550/akademikincelemeler.1141603
13. Sülker, K. (1968). Nâzım Hikmet’in polemikleri. Ant Yayınları.
14. Şeker, L. M. ; Demirel, Z. E. B. (2020). Nâzım Hikmet’in edebiyat alanındaki konumuna ve eserlerinin çeviri yoluyla dolaşımına kısıtların olumlu etkileri. Çeviribilim ve Uygulamaları Dergisi, 29, 83-116. https://doi.org/10.37599/ceviri.811068
15. Taşdelen, V. (2007). Devlet ve birey ikileminde bir aydın olarak Nazım Hikmet’in yeri. Hece, 121, 40-51