Sanat ve Edebiyat

Ayşegül Çelik’in “Haziran Dilekleri” Hikâyesi Üzerine Bir Tahlil Denemesi

Cilt: 3 Sayı: 1 30 Nisan 2019
PDF İndir

Ayşegül Çelik’in “Haziran Dilekleri” Hikâyesi Üzerine Bir Tahlil Denemesi

Öz

Bu makalede yazarın kurgusal dünyasını yansıtması sebebiyle “Haziran Dilekleri” hikâyesi tahlil edilmiştir. Hikâyeleriyle ödüller almış bir yazar olan Ayşegül Çelik’in hikâyelerine dair makale düzeyinde bir yayının olmaması hasebiyle yazarın hikâyeci yönü “Haziran Dilekleri” hikâyesi üzerinden yansıtılmak istenmiştir. “Haziran Dilekleri” hikâyesinin tahlilinin yapıldığı bu makalede, makaleye ana çatı oluşturması bakımından, giriş kısmında yazarın hayatına, eğitimine, ödüllerine ve hikâye kitaplarıyla birlikte hikâyelerinin ismine değinilmiştir. Ayrıca giriş kısmının içerisinde “Haziran Dilekleri” hikâyesinin yer aldığı Şehper, Dehlizdeki Kuş adlı hikâye kitabına dair de bazı tespitler yapılmıştır. “Haziran Dilekleri” hikâyesi Prof. Dr. Mehmet Tekin’in Roman Sanatı 1 kitabı ve Doç. Dr. Abdullah Harmancı’nın “Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın Öyküleri ve Öykücülüğü” adlı doktora tezinden hareketle konu, olay örgüsü, anlatıcı ve bakış açısı, kişiler, zaman, mekân, dil ve üslup, anlatım teknikleri olmak üzere sekiz başlık altında tahlil edilmiştir. Bu başlıklara kısaca bakacak olursak hikâyenin konusunda Hıdırellez kutlamalarına yer verilir ve bu durumun sebebi yazar tarafından halk için önemli bir unsurun okuyucuya yansıtılmak istenmesidir. Olay örgüsünde yazarın Hıdırellez kutlamalarını, kişiler üzerinden aktarmasında kopmaların yaşanması hikâyenin akıcılığını etkiler. Anlatıcı ve bakış açısı bölümünde ise ben anlatıcılarda olan eksik yön “Haziran Dilekleri” hikâyesindeki birinci kişi anlatıcıda da görülür ve bu durumun giderilmesi için birinci kişi anlatıcının hikâyedeki diğer kişilerin gözünden verilme yöntemi yazar tarafından uygulanmaz. Hikâyenin başkişi dışında kalan “kişiler kadrosu”nun yardımcı kişi statüsünde olması kurgulamada yazarın tercihidir. Hikâyede yazar zaman mefhumuna dair bilinçli bir kırılma oluşturur. Hikâyedeki açık ve kapalı mekânların kişiler üzerinde farklı etkiler oluşturması kurmaca yapının daha iyi yansıtılmasını sağlar. Hikâyede aynı zamanda kahraman anlatıcı olan başkişinin konumuna uygun konuşturulması hikâyenin gerçekçi yönünü besler. Anlatım tekniklerinden laytmotif tekniği kullanılarak “Haziran Dilekleri” hikâyesi ile Şehper, Dehlizdeki Kuş kitabındaki diğer hikâyeler arasında bağlantı kurulur. Bu makalenin sonuç kısmında ise tahlilden hareketle “Haziran Dilekleri” hikâyesine dair değerlendirmeler yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aktaş, Şerif. (2005). Roman Sanatı ve Roman İncelemesine Giriş. Ankara: Akçağ Yayınları.
  2. Artun, Erman. “Türk Halk Kültüründe Hıdırellez”. http://turkoloji.cu.edu.tr/HALKBILIM/erman_artun_turk_halk_kulturunde_hidrellez.pdf [Erişim Tarihi: 12.03.2019]
  3. Bakırcı, Nedim. “Hıdırellez ve Niğde’de Unutulan Bir Gelenek: Niğde Cumaları”. http://www.turkishstudies.net/Makaleler/1619798472_41bakırcı_nedim.pdf [Erişim Tarihi: 12.03.2019]
  4. Çelik, Ayşegül. (2013). Şehper, Dehlizdeki Kuş. İstanbul: Can Yayınları.
  5. Çetin, Nurullah. (2013). Roman Çözümleme Yöntemi. Ankara: Öncü Kitap.
  6. Harmancı, Abdullah. (2010). Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın Öyküleri ve Öykücülüğü, Doktora Tezi, Konya: Selçuk Üniversitesi.
  7. İnternet: Ayşegül Çelik, https://canyayinlari.com/kisidetay/yazarlar/12455/aysegul-celik [ Erişim Tarihi: 25.02.2019]
  8. Moran, Berna. (2012). Edebiyat Kuramları ve Eleştiri. İstanbul: İletişim Yayınları..Sarraute, Nathalie (1985). Kuşku Çağı (Çev. B. Kösemihal). İstanbul: Adam Yayınları.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Edebi Çalışmalar

Bölüm

Sanat ve Edebiyat

Yayımlanma Tarihi

30 Nisan 2019

Gönderilme Tarihi

14 Mart 2019

Kabul Tarihi

2 Nisan 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 3 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Gündüz Baloğlu, H. (2019). Ayşegül Çelik’in “Haziran Dilekleri” Hikâyesi Üzerine Bir Tahlil Denemesi. Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi, 3(1), 96-103. https://doi.org/10.34083/akaded.539807

Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası  lisansı ile lisanslanmıştır. 
 

This work is licensed under Attribution-NonCommercial 4.0 International