Mehmed (Şair) Eşref'in Şiirlerinde Melâmilik Anlayışının İz Düşümleri
Öz
Melâmilik, hicri III. yüzyılda Horasan bölgesinde ortaya çıkıp daha sonra bütün İslam dünyasında yaygınlık kazanan bir tasavvuf anlayışıdır. Melamet konusu bir tasavvuf terimi ve tasavvuf akımı olarak birbiriyle bağlantılı olmakla birlikte iki ayrı düzlemde ele alınabilir. Melâmet ve Melâmetî terimlerinin kavramsal çerçevesi Allah tarafından sevilmek, Allah'ı sevmek, O'nun yolunda nefisle mücahede etmek ve bu mücahede sırasında kendisini kınayanların kınamasından korkmamak şeklinde tanımlanır. (Azamat 2004: s. 24) Bu çalışmada, Şair Eşref'in Ömer Faruk Huyugüzel ve Şerife Çağın'ın ortak çalışması olan “Eşref Bütün Eserleri” adlı kitapta yer alan şiirleri esas alınmıştır. Şair Eşref'in Melamiliğe ve Melâmete dair bilgisi ve ondaki düşünceleri oluşturan yönleri, şiirlerinden verilecek örneklerle anlaşılabilir. Bütün şiirleri okunduğunda görülecektir ki Şair Eşref, edebî gücünün yanında dinî konularda da bilgili bir kişidir. Ancak ondaki Melâmetiliği anlayabilmek için onun şiirlerindeki “kabuk” yani “kusur unsurlarını” tespit etmek gerekir. Bu tespit aynı zamanda incelemenin temel dayanak noktasını oluşturur.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Azamat Nihat (2004). “Melâmet”. İslam Ansiklopedisi. C. 29. Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yay. 24-25.
- Bolat, Ali (2011). Bir Tasavvuf Okulu Olarak Melâmetîlik. İstanbul: İnsan Yay.
- Gölpınarlı Abdülbaki (2011). Melâmilik ve Melâmiler. (Tıpkıbasım) İstanbul: Milenyum Yay.
- Çağın Şerife (2007). Bir Hiciv Ustası Şair Eşref. İstanbul: Dergâh Yay.
- Harmancı, M. Esat (2018). "Melâmet Karşısında Kaygusuz Abdâl", Divan Edebiyatı
- Huyugüzel, Ömer Faruk - Şerife Çağın (2006). Eşref Bütün Eserleri. İstanbul: Dergâh Yay.
- Pala İskender (1999). Ansiklopedik Divân Şiiri Sözlüğü. İstanbul: Ötüken Yay.
- Sunar Cavit (1975). Melâmilik ve Bektaşîlik. Ankara: Ankara Üniversitesi Basımevi.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Edebi Çalışmalar
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Tolga Bayındır
*
0000-0003-0047-3900
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
30 Nisan 2019
Gönderilme Tarihi
15 Mart 2019
Kabul Tarihi
26 Nisan 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 3 Sayı: 1