Malkaralı Nev'î’nin Edebî Bir Mektubu: Risâle-i Şikâyet-i Rûzigâr
Öz
Mektup, en eski devirlerden itibaren insanlar arasında kullanılan en temel haberleşme araçlarından biri olmuştur. Klasik Türk edebiyatında mektup türü münşeât başlığı altında ele alınmıştır. Münşeatlarda yer alan mektuplar genellikle tehniyetnâme, şefâatnâme, tahiyyetnâme, taziyetnâme, talepnâme vb. başlıklar altında konularına göre tasnif edilmiş, bu türler hakkında bilgi verildikten sonra konuya uygun mektup örnekleri sunulmuştur. Mektup örneklerine ekseriyetle münşeatlar içinde rastlanmakla birlikte zaman zaman divan, külliyat vd. muhtelif eserlerde de mektuplara yer verilebilmektedir. Makalemize konu olan eser 16. yüzyıl şairlerinden Malkaralı Nev'î’nin tek nüshası Süleymaniye Kütüphanesi Ayasofya nr. 2893’te kayıtlı Fezâilü’l-vüzerâ ve hasâilü’l-ümera adlı eserin sonunda 8b-10a varakları arasında yer alan Rîsâle-i Şikâyet-i Rûzigâr başlıklı talepnâmesidir. Nev'î, öncelikle zamaneden ve içinde bulunduğu durumdan şikayetlerini arz etmiş ardından mektubun muhatabı Cigalazâde Yusuf Sinan Paşa’ya talebini beyan etmiştir. Sanatlı bir dilin hakim olduğu mektupta hikaye, ayet, hadis ve şiirler yer alır. Bu makalede önce Nev’î’nin hayatı ve eserleri hakkında kısaca bilgi verilmiş, Rîsâle-i Şikâyet-i Rûzigâr adlı mektubu dil, üslup ve muhteva yönünden incelendikten sonra mektubun transkripsiyonlu metni ile orijinal metni sunulmuştur.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Açıkgöz, Namık (2004). “Nesir (Orta Klasik Dönem)”. Türk Dünyası Edebiyat Tarihi. C.5. Ankara: AKM Yayınları. 419. Bozkurt, Nebi (2004). “Mektup”. İslam Ansiklopedisi. C.29. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları. 13. Coşkun, Menderes (2006). “Estetik Nesir”. Türk Edebiyatı Tarihi. C.2. İstanbul: T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları. 667.Derdiyok, İ. Çetin (1994). XV. Yüzyıl Şâirlerinden Mesîhî’nin Gül-i Sad-Berg’i. Doktora Tezi. Adana: Çukurova Üniversitesi. Diriöz, Meserret (1977). “Nev’î”. Türk Dili. 7: 83-85.Durmuş, İsmail (2004). “Mektup-Arap Edebiyatı”. İslam Ansiklopedisi. C. 29. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.14 El-Fahûrî, Hanna (1985). el-Mu’cez fi’l-Edebi’l-Arabiyyi ve Târihuhu. C. 1. Beyrut: Darü’l-Ceyl. 403-404Haksever, Halil İbrahim (1995). Eski Türk Edebiyatında Münşeâtlar ve Nergisî’nin Münşeâtı. Doktora Tezi. Malatya: İnönü Üniversitesi. İsen, Mustafa (2004). “Nesir (Erken Dönem)”. Türk Dünyası Edebiyat Tarihi. C.5. Ankara: AKM Yay. 213, 341.Kılıç, Filiz (hzl.) (2018). Âşık Çelebi Meşâ’irü’ş-Şu'arâ. Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/59036,asik-celebi-mesairus-suarapdf.pdf?0 [erişim tarihi: 25.06.2019].Korkmaz, Zeynep (1990). Türk Dili ve Kompozisyon Bilgileri. Ankara: YÖK Yayınları.Koyuncu, Fatih (2016). “Nev'î’nin Siyâsetnâme Türündeki Eseri: Fezâ'ilü’l-Vüzerâ ve Hasâ'ilü’l-Ümerâ”. Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi. 17: 219.Kurtuluş, Rıza (2004). “Mektup-Fars Edebiyatı”. İslam Ansiklopedisi. C.29. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yay. 16.Mutçalı, Serdar (1995). Arapça Türkçe Sözlük. İstanbul: Dağarcık Yayınları.Nev'îzâde Atâî. (1268). Zeyl-i Şekâik. İstanbul.Par, Arif Hikmet (1970). Planlı Yazma Sanatı. İstanbul: Serhat Yayınları.Sefercioğlu, Nejat (2007). “Nev'î”. İslam Ansiklopedisi. C. 33. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları. 52-54.Sungurhan, Aysun (hzl.) (2017). Kınalızâde Hasan Çelebi Tezkiretü’ş-Şu’arâ. Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/55834,kinalizade-hasan-celebipdf.pdf?0 [erişim tarihi: 25.06.2019].Süleyman Bey. (1289). Mebâniü’l-İnşâ. C. 1. İstanbul: Mekteb-i Fünûn-u Harbiye-i Hazret-i Şâhâne Matbaası. 213-215.Şakiroğlu, Mahmut H. (1993). “Cigalazâde Sinan Paşa”. İslam Ansiklopedisi. C.7. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları. 525-526.Şemseddin Sami (1317). Kamus-ı Türki. C. 1-2. Dersaâdet: İkdam Matbaası. 388Şentürk Ahmet Atilla, Kartal Ahmet (2014). Üniversiteler İçin Eski Türk Edebiyatı Tarihi. İstanbul: Dergah Yayınları. Uzun, Mustafa (2006). “Münşeat”. İslam Ansiklopedisi. C. 32. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yay. 18.Yalçınkaya, Mehmet Akif (2016). Kınalızâde Ali Efendi Münşeat. Doktora Tezi. Ankara: Gazi Üniversitesi.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Edebi Çalışmalar
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
30 Ağustos 2019
Gönderilme Tarihi
15 Temmuz 2019
Kabul Tarihi
30 Ağustos 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 3 Sayı: 2
Cited By
NEV’ Î’NİN “GEÇMEDİ” REDİFLİ GAZELİNİN ŞERHİ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
https://doi.org/10.33437/ksusbd.1056290