Araştırma Makalesi

Kınalızâde Ali Efendi’nin Münşeatı’ndaki Türkçe Şiirleri

Cilt: 3 Sayı: 3 13 Aralık 2019
PDF İndir

Kınalızâde Ali Efendi’nin Münşeatı’ndaki Türkçe Şiirleri

Öz

16. yüzyılın meşhur simalarından olan Kınalızâde Ali Efendi çoğunluğu Arapça olmak üzere mensur pek çok eser kaleme almış velûd bir alimdir.Türkçe eserlerinden biri olan Münşeât’ı türünün en güzel örnekleri arasında yerini almıştır. Münşeât, dîbâce (giriş bölümü), 79 Türkçe mektup ve hâtime (bitiş bölümü) olmak üzere üç bölümden meydana gelmektedir. Dîbâcenin sonunda muhtevası esas alınarak mektuplar beş başlık altında toplanmıştır. Birinci tür mektuplar tebrik ve kutlama içerikli tehniyetnâmelerdir. İkinci tür şefaatnâme ve sipariş içeren mektuplardır. Üçüncü tür mektuplar sevgi ve hasret içeren tahiyyetnameler. Dördüncü gruptaki mektuplar taziyetnâmelerdir. Beşinci grup ise bunların dışında çeşitli maksatlara binaen yazılmış mektuplardır. Fakat müellif son gruba herhangi bir örnek vermemiş, dördüncü gruptan sonra eserini sonlandırmıştır. Kaynaklarda Kınalızâde’nin Türkçeden başka Arap ve Fars dillerinde pek çok şiir yazdığı, nazire mecmualarında ve diğer mecmualarda pek çok şiirinin yer aldığı hatta divan sahibi olduğundan bahsedilmektedir. Fakat bahsi geçen bu divana henüz ulaşılamamıştır. Münşeâtlarda yer alan mektupların en karakteristik özelliklerinden birisi de nesir olarak kaleme alınan mektupların muhtelif yerlerinde konuya uygun düşen gerek münşeâtı yazan müellife gerekse başka şairlere ait mısra, beyit, nazm, kıta başta olmak üzere çeşitli nazım şekillerinde şiirlere yer verilmesidir. Bu şiirler Türkçe, Arapça, Farsça ve hatta mülemma tarzında yer alabilmektedir. Kınalızâde Ali Efendi’nin Münşeâtı’nda da Türkçe, Arapça ve Farsça şiirler mevcuttur. Bu çalışmada, önce müellifin hayatı ve eserleri hakkında bilgi verilecek ardından müellifin Münşeat’ında yer alanTürkçe şiirleri ele alınacaktır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aksoy, H. (1976). Kınalızâde Ali Çelebi Hayatı, İlmi ve Edebi Şahsiyeti, Arapça Eserlerinin İstanbul Kütüphanelerinde Mevcut Yazma Nüshaları. Mezuniyet Tezi. İstanbul: İstanbul Ünv. Edebiyat Fakültesi.Haksever, H. İ. (1995). Eski Türk Edebiyatında Münşeatlar ve Nergisî’nin Münşeatı. Doktora Tezi. Malatya: İnönü Üniversitesi.Kam, F. (1332) Kınalızâde Ali Çelebi. Dârülfünun Edebiyat Fakültesi Mecmuası. sy. 4, s. 357.Kınalızâde Ali Efendi. Risâle fi’l-Münşeât. Köprülü Yazma Eser Kütüphanesi. Fazıl Ahmed Paşa Koleksiyonu No: 34 Fa 1598/10. Kınalızâde Hasan Çelebi. (1978). Tezkiretü’ş-Şuarâ. (yay. haz. İbrahim Kutluk). Ankara: TTK yay. C. 2.Mehmed Tahir. (1925). Osmanlı Müellifleri. İstanbul: Matbaa-i Âmire. C. 1.Oktay, A. Ş. (1998). Kınalızâde Ali Efendi ve Ahlâk-ı Alâî. Doktora Tezi. İstanbul: Marmara Üniversitesi. Uzun, M. (2006). “Münşeat”. TDVİA, Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yay., C. 32Yalçınkaya, M. A. (2017). Kınalızâde Ali Efendi Münşeat. Doktora Tezi. Ankara: Gazi Üniversitesi.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Edebi Çalışmalar

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

13 Aralık 2019

Gönderilme Tarihi

15 Kasım 2019

Kabul Tarihi

12 Aralık 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 3 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Yalçınkaya, M. A. (2019). Kınalızâde Ali Efendi’nin Münşeatı’ndaki Türkçe Şiirleri. Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi, 3(3), 401-438. https://doi.org/10.34083/akaded.647432
AMA
1.Yalçınkaya MA. Kınalızâde Ali Efendi’nin Münşeatı’ndaki Türkçe Şiirleri. ADED. 2019;3(3):401-438. doi:10.34083/akaded.647432
Chicago
Yalçınkaya, Mehmet Akif. 2019. “Kınalızâde Ali Efendi’nin Münşeatı’ndaki Türkçe Şiirleri”. Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi 3 (3): 401-38. https://doi.org/10.34083/akaded.647432.
EndNote
Yalçınkaya MA (01 Aralık 2019) Kınalızâde Ali Efendi’nin Münşeatı’ndaki Türkçe Şiirleri. Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi 3 3 401–438.
IEEE
[1]M. A. Yalçınkaya, “Kınalızâde Ali Efendi’nin Münşeatı’ndaki Türkçe Şiirleri”, ADED, c. 3, sy 3, ss. 401–438, Ara. 2019, doi: 10.34083/akaded.647432.
ISNAD
Yalçınkaya, Mehmet Akif. “Kınalızâde Ali Efendi’nin Münşeatı’ndaki Türkçe Şiirleri”. Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi 3/3 (01 Aralık 2019): 401-438. https://doi.org/10.34083/akaded.647432.
JAMA
1.Yalçınkaya MA. Kınalızâde Ali Efendi’nin Münşeatı’ndaki Türkçe Şiirleri. ADED. 2019;3:401–438.
MLA
Yalçınkaya, Mehmet Akif. “Kınalızâde Ali Efendi’nin Münşeatı’ndaki Türkçe Şiirleri”. Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi, c. 3, sy 3, Aralık 2019, ss. 401-38, doi:10.34083/akaded.647432.
Vancouver
1.Mehmet Akif Yalçınkaya. Kınalızâde Ali Efendi’nin Münşeatı’ndaki Türkçe Şiirleri. ADED. 01 Aralık 2019;3(3):401-38. doi:10.34083/akaded.647432

Cited By

Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası  lisansı ile lisanslanmıştır. 
 

This work is licensed under Attribution-NonCommercial 4.0 International