Araştırma Makalesi

tat- Eyleminin Anlam Genişlemesi Üzerine Bir İnceleme

Cilt: 5 Sayı: 2 30 Ağustos 2021
PDF İndir
TR EN

tat- Eyleminin Anlam Genişlemesi Üzerine Bir İnceleme

Öz

İmgesel dilin temelini oluşturan bedenlerimiz ve fiziksel deneyimlerimiz aynı zamanda metaforik kavramlaştırmaların oluşumunda rol oynayan duyusal kanallar ile ayrılmaz bir şekilde bağlantılıdır ve bedenleşmiş bilişin özünde yer almaktadır. Bu bağlamda, bu çalışma, beş temel duyudan biri olan tatma duyusunu ifade etmek için kullanılan tat- eyleminin derlem verisinden elde edilen eşdizimlilik örüntülerine ve bağımlı dizinlere odaklanarak söz konusu eylemin kullanım bağlamında sunduğu çokanlamlı doğasına dair bilgi sahibi olmayı amaçlamaktadır. Bu amaçla, Türkçe Ulusal Derlem v3’ten elde edilen eşdizim oluşturduğu ilk yüz sözcük anlam alanlarına göre sınıflandırılmış ve bağımlı dizin satırları incelenmiştir. Çalışma sonuçları, tatma duyusunun ‘yemek’ kavram alanının yanı sıra, duygular, soyut kavramlar, bilişsel durumların ifadesinde kullanıldığını göstermektedir. Ayrıca, farklı duyuların (görme, işitme, koklama, dokunma) ifadelerinde sinestezik bir anlam taşıdığı da tespit edilmiştir. Çalışmada elde edilen DENEYİMLEMEK TATMAKTIR, FARKINA VARMAK / BİLMEK / ÖĞRENMEK TATMAKTIR ve BİR DUYGUYU HİSSETMEK TATMAKTIR metaforları, BİLİŞ ALGIDIR üst-metaforu ile örtüşmekte ve önceki çalışmaların bulgularına paralellik göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aksan, Y. (2021). Derlem temelli sözlük yazımı. Baş, M. (Ed.), Anlambilimde Güncel Çalışmalar (s. 200-215). Anı Yayıncılık.
  2. Aksan, Y., Aksan, M., Koltuksuz, A., Sezer, T., Mersinli, Ü., Demirhan, U. U., Yılmazer, H., Kurtoğlu, Ö., Atasoy, G., Öz, S., & Yıldız, İ. (2012). Construction of the Turkish National Corpus (TNC). Proceedings of the Eight International Conference on Language Resources and Evaluation (LREC 2012). İstanbul.
  3. Baş, M., & Büyükkantarcıoğlu, N. (2019). Sadness metaphors and metonymies in Turkish body part idioms. Dilbilim Araştırmaları Dergisi, 2, 273-294. http://dx.doi.org/10.18492/dad.591347
  4. Caballero, R., Suárez-Toste, E., & Paradis C. (2019). Representing wine - sensory perceptions, communication and cultures. John Benjamins.
  5. Classen, C. (2019). Words of senses. Speed, L. J., O’Meara, C., San Roque, L., & Majid, A. (Eds.), Perception metaphors (s. 17-41). John Benjamins. https://doi.org/10.1075/celcr.19.02cla
  6. Deignan, A. (2005). Metaphor and corpus linguistics. John Benjamins. https://doi.org/10.1075/celcr.6
  7. Evans, N., & Wilkins, D. (2000). In the mind’s ear: The semantic extensions of perception verbs in Australian languages. Language, 76(3), 546–592.
  8. Gibbs, R. W. (2005). Embodiment and cognitive science. Cambridge University Press.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Edebi Çalışmalar

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Ağustos 2021

Gönderilme Tarihi

1 Temmuz 2021

Kabul Tarihi

28 Ağustos 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 5 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Baş, M. (2021). tat- Eyleminin Anlam Genişlemesi Üzerine Bir İnceleme. Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi, 5(2), 1538-1557. https://doi.org/10.34083/akaded.961005
AMA
1.Baş M. tat- Eyleminin Anlam Genişlemesi Üzerine Bir İnceleme. ADED. 2021;5(2):1538-1557. doi:10.34083/akaded.961005
Chicago
Baş, Melike. 2021. “tat- Eyleminin Anlam Genişlemesi Üzerine Bir İnceleme”. Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi 5 (2): 1538-57. https://doi.org/10.34083/akaded.961005.
EndNote
Baş M (01 Ağustos 2021) tat- Eyleminin Anlam Genişlemesi Üzerine Bir İnceleme. Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi 5 2 1538–1557.
IEEE
[1]M. Baş, “tat- Eyleminin Anlam Genişlemesi Üzerine Bir İnceleme”, ADED, c. 5, sy 2, ss. 1538–1557, Ağu. 2021, doi: 10.34083/akaded.961005.
ISNAD
Baş, Melike. “tat- Eyleminin Anlam Genişlemesi Üzerine Bir İnceleme”. Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi 5/2 (01 Ağustos 2021): 1538-1557. https://doi.org/10.34083/akaded.961005.
JAMA
1.Baş M. tat- Eyleminin Anlam Genişlemesi Üzerine Bir İnceleme. ADED. 2021;5:1538–1557.
MLA
Baş, Melike. “tat- Eyleminin Anlam Genişlemesi Üzerine Bir İnceleme”. Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi, c. 5, sy 2, Ağustos 2021, ss. 1538-57, doi:10.34083/akaded.961005.
Vancouver
1.Melike Baş. tat- Eyleminin Anlam Genişlemesi Üzerine Bir İnceleme. ADED. 01 Ağustos 2021;5(2):1538-57. doi:10.34083/akaded.961005

Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası  lisansı ile lisanslanmıştır. 
 

This work is licensed under Attribution-NonCommercial 4.0 International