Yıl 2020, Cilt 4 , Sayı 4, Sayfalar 1051 - 1068 2020-12-30

Abdurrahmân Nâcim Efendi ve “Hüviyyet-i Sübhânî ve Mâhiyyet-i İnsânî” Adlı Şerhi
Abdurrahmân Nâcim Efendi and his Commentary titled "Hüviyyet-i Sübhanî ve Mahiyyeti İnsanî

İsmail Hakkı AKSOYAK [1]


Abdurrahman Nâcim Efendi 19.yüzyıl şair ve bürokratlarındandır. Nâcim Efendi, bin sekiz yüz otuz üç yılında Süleymaniye’de dünyaya gelmiştir. Babası Süleymaniye eşrafından Mehmet Bey’dir. Nâcim Efendi, Süleymaniye ve Bağdat medreselerinde eğitim görüp icazetname almıştır. Daha sonra İstanbul kütüphaneleri müfettişliğine tayin oldu. Bir müddet Tunus ve Paris’te görev yaptıktan sonra Bayezid Rüşdi mektebi Farsça öğretmenliğine tayin olmuş, daha sonra da Vakayii Zabtiye gazetesi müdürlüğüne, İstanbul temyiz meclisi şubesi mümeyyizliğine tayin olundu. Sırası ile Bükaülaziz,Baalbek, Lâzkiye, Hasbiya, Cebele-i Edhemiye kaymakamlıklarını yaptıktan sonra Lüleburgas ve Edirne savcılığı yapmıştır. Şair görevleri neticesinde mütemayiz rütbesi, dördüncü rütbe Osmanî nişanı ve iftihar madalyası elde etmiştir. Nâcim Efendi, 1312/1895 yılında Harpu’ta vefat etmiştir. Türkçe, Farsça, Arapça dillerini konuşup yazacak seviyede, Kürtçeyi de konuşacak seviyede bilmektedir. Nâcim Efendi, bu dillerde pek çok eser yazmıştır.


Bu eserlerden bir tanesi de bu çalışmanın konusu olan Hüviyyet-i Sübhânî ve Mahiyyeti İnsânî’dir. Eser, “Biz âyîneyiz sûret-i lâhut-nümâyız/Biz mazhar-ı eltâf-ı Hudâ mest-i gedâyız.” matlalı gazelin şerhidir. Eser, Nâcim Efendi’nin el yazısı ile 1296/1878 yılında basılmıştır. Bu çalışmada adı geçen eserin çeviri yazı metnine yer verilecektir.  

Abdurrahman Nâcim Efendi is one of the poets and bureaucrats of the 19th century. Nâcim Efendi was born in Süleymaniye in the year one thousand eight hundred and thirty three. His father is Mehmet Bey from Suleymaniye notables. Nâcim Efendi studied in Suleymaniye and Baghdad madrasas and received a license. Later he was appointed as inspector of Istanbul libraries. After working in Tunisia and Paris for a while, Bayezid Rüşdi School was appointed as a Persian teacher, and later, as the director of Vakayii Zabtiye newspaper, and as the manager of the Istanbul appeals assembly branch. After serving as the district governors of Bükaülaziz, Baalbek, Lâzkiye, Hasbiya, Cebele-i Edhemiye respectively, he served as the prosecutor in Lüleburgas and Edirne. As a result of his duties as a poet, he was awarded the rank of permanent, the fourth rank Osmani medal and medal of honor. Nâcim Efendi died in Harpu in 1312/1895. He knows Turkish, Persian, Arabic at a level to speak and write, and to speak Kurdish. Nâcim Efendi has written many works in these languages.


One of these works is Hüviyyet-i Subhanî and Mahiyyeti İnsâni, which is the subject of this study. The work says, "We are the righteous, we are suraret-i lahut-nümây / We are mazhar-ı eltâf-ı Hudâ mest-i gedâ." It is the annotation of the matlalı gazelin. The work was printed in 1296/1878 with the handwriting of Nâcim Efendi. The translation text of the work mentioned in this study will be included.
  • Abdurrahman Nâcim, Hüviyyet-i Sübhanî ve Mahiyyeti İnsanî. 1296/1878. İnal, İbnü'l-Emin Mahmud Kemal (1988). Son Asır Türk Şairleri. C. 3. İstanbul: Dergâh Yay. Kurnaz, Cemal ve M.Tatcı (hzl.) (2003). Bursalı Mehmed Tahir, Osmanlı Müellifleri. C. 2. Ankara: Bizim Büro Yay.
Birincil Dil tr
Konular Edebi İncelemeler
Yayınlanma Tarihi Kış
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Orcid: 0000-0003-4834-5254
Yazar: İsmail Hakkı AKSOYAK (Sorumlu Yazar)
Kurum: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
Ülke: Turkey


Tarihler

Başvuru Tarihi : 12 Kasım 2020
Kabul Tarihi : 21 Aralık 2020
Yayımlanma Tarihi : 30 Aralık 2020

Bibtex @araştırma makalesi { akaded825118, journal = {Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi}, issn = {2618-6349}, eissn = {2618-6349}, address = {adeddergi@gmail.com}, publisher = {Mehmet ÖZDEMİR}, year = {2020}, volume = {4}, pages = {1051 - 1068}, doi = {10.34083/akaded.825118}, title = {Abdurrahmân Nâcim Efendi ve “Hüviyyet-i Sübhânî ve Mâhiyyet-i İnsânî” Adlı Şerhi}, key = {cite}, author = {Aksoyak, İsmail Hakkı} }
APA Aksoyak, İ . (2020). Abdurrahmân Nâcim Efendi ve “Hüviyyet-i Sübhânî ve Mâhiyyet-i İnsânî” Adlı Şerhi . Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi , 4 (4) , 1051-1068 . DOI: 10.34083/akaded.825118
MLA Aksoyak, İ . "Abdurrahmân Nâcim Efendi ve “Hüviyyet-i Sübhânî ve Mâhiyyet-i İnsânî” Adlı Şerhi" . Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi 4 (2020 ): 1051-1068 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/akaded/issue/56894/825118>
Chicago Aksoyak, İ . "Abdurrahmân Nâcim Efendi ve “Hüviyyet-i Sübhânî ve Mâhiyyet-i İnsânî” Adlı Şerhi". Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi 4 (2020 ): 1051-1068
RIS TY - JOUR T1 - Abdurrahmân Nâcim Efendi ve “Hüviyyet-i Sübhânî ve Mâhiyyet-i İnsânî” Adlı Şerhi AU - İsmail Hakkı Aksoyak Y1 - 2020 PY - 2020 N1 - doi: 10.34083/akaded.825118 DO - 10.34083/akaded.825118 T2 - Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 1051 EP - 1068 VL - 4 IS - 4 SN - 2618-6349-2618-6349 M3 - doi: 10.34083/akaded.825118 UR - https://doi.org/10.34083/akaded.825118 Y2 - 2020 ER -
EndNote %0 Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi Abdurrahmân Nâcim Efendi ve “Hüviyyet-i Sübhânî ve Mâhiyyet-i İnsânî” Adlı Şerhi %A İsmail Hakkı Aksoyak %T Abdurrahmân Nâcim Efendi ve “Hüviyyet-i Sübhânî ve Mâhiyyet-i İnsânî” Adlı Şerhi %D 2020 %J Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi %P 2618-6349-2618-6349 %V 4 %N 4 %R doi: 10.34083/akaded.825118 %U 10.34083/akaded.825118
ISNAD Aksoyak, İsmail Hakkı . "Abdurrahmân Nâcim Efendi ve “Hüviyyet-i Sübhânî ve Mâhiyyet-i İnsânî” Adlı Şerhi". Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi 4 / 4 (Aralık 2020): 1051-1068 . https://doi.org/10.34083/akaded.825118
AMA Aksoyak İ . Abdurrahmân Nâcim Efendi ve “Hüviyyet-i Sübhânî ve Mâhiyyet-i İnsânî” Adlı Şerhi. ADED. 2020; 4(4): 1051-1068.
Vancouver Aksoyak İ . Abdurrahmân Nâcim Efendi ve “Hüviyyet-i Sübhânî ve Mâhiyyet-i İnsânî” Adlı Şerhi. Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi. 2020; 4(4): 1051-1068.
IEEE İ. Aksoyak , "Abdurrahmân Nâcim Efendi ve “Hüviyyet-i Sübhânî ve Mâhiyyet-i İnsânî” Adlı Şerhi", Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi, c. 4, sayı. 4, ss. 1051-1068, Ara. 2021, doi:10.34083/akaded.825118