Kırgızistan Dijital Medyasında Kırgız Dilinin Temsili: Haber Siteleri Üzerine Bir İçerik Analizi

Öz

Medya, toplumsal bilincin oluşmasında etkili bir araç olup, haberlerin dili, sunum biçimi ve içerik çerçeveleri kamuoyunun belirli konulara ilişkin algılarını şekillendirmektedir. Bu çalışma, Kırgızistan’ın önde gelen dijital haber platformları olan Azattık, kaktus.kg ve 24.kg’de yayımlanan Kırgız dili içerikli haberlerin medyadaki temsil biçimlerini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada, nitel araştırma desenine dayalı olarak nitel içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın örneklemini, 1 Ocak – 31 Aralık 2024 tarihleri arasında söz konusu platformlarda yayımlanan ve Kırgız dili ile doğrudan ilişkili toplam 49 haber oluşturmaktadır. Bu platformlar, Kırgızistan’da yüksek erişim oranlarına sahip olmaları nedeniyle amaçlı örnekleme yöntemiyle seçilmiştir. Analiz kapsamında haberler; konu, haber türü, duygusal ton ve dil yaklaşımı gibi kategoriler üzerinden kodlanmıştır. Elde edilen bulgulara göre, haberlerin büyük bir kısmının dil politikası ve devlet desteği teması etrafında yoğunlaştığı (%75’in üzerinde) tespit edilmiştir. Haberlerde Kırgız diline yönelik yaklaşımın çoğunlukla destekleyici ve koruyucu olduğu, eleştirel söylemlerin ise sınırlı kaldığı görülmüştür. Ayrıca, medya kuruluşları arasında içerik çeşitliliği ve söylem farklılıkları bulunduğu; Azattık’ın daha çok analitik ve çok aktörlü bir yapı sergilerken, kaktus.kg ve 24.kg’nin daha çok resmî ve bilgilendirici içeriklere yöneldiği belirlenmiştir. Çalışma, Kırgız dilinin dijital medyada ağırlıklı olarak dil politikaları ve kamusal kullanım bağlamında temsil edildiğini ortaya koymakta; medya söylemi ile dil politikaları arasındaki ilişkiye dair önemli bulgular sunmaktadır. Bu bağlamda araştırma, Kırgızistan’da dilin medyadaki temsiline ilişkin literatüre katkı sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Kırgız dili
• dijital medya
• medya temsili
• içerik analizi
• dil politikası
• haber siteleri

THE REPRESENTATION OF THE KYRGYZ LANGUAGE IN KYRGYZSTAN’S DIGITAL MEDIA: A CONTENT ANALYSIS OF NEWS WEBSITES

Öz

This study aims to examine the representation of the Kyrgyz language in digital news media by analyzing news content published on Kyrgyzstan’s leading platforms, Azattyk, kaktus.kg, and 24.kg. The research is based on a qualitative research design and employs qualitative content analysis as the primary method. The sample consists of 49 news articles published between January 1 and December 31, 2024, which are directly related to the Kyrgyz language. These platforms were selected through purposive sampling due to their high audience reach and influence in Kyrgyzstan. Within the scope of the analysis, news content was coded according to categories such as main topic, news type, emotional tone, and approach to the Kyrgyz language. The findings indicate that the majority of the news content is concentrated around language policy and state support (over 75%). It was also found that the dominant media approach toward the Kyrgyz language is largely supportive and protective, while critical perspectives remain limited. Furthermore, notable differences were identified among the media outlets: Azattyk adopts a more analytical and multi-actor approach, whereas kaktus.kg and 24.kg tend to present more official and informational content. The study reveals that the Kyrgyz language is predominantly represented in digital media within the context of language policies and its use in the public sphere. In this regard, the research contributes to the existing literature by providing empirical insights into the relationship between media discourse and language policy in Kyrgyzstan.

Anahtar Kelimeler

• Kyrgyz language
• digital media
• media representation
• content analysis
• language policy
• news websites

Kaynakça

1. Abdıldaeva, G. (2024). Ana dil halkın zenginliğidir. Turar Yayın Evi.
2. Abraham, P. (2020). Impact of digital media on society. International Journal of Creative Research Thoughts (IJCRT), 8(5), 1-7.
3. Aşçı, U. D. (2009). Kırgız Dili ve Edebiyatının Kuruluş Yıllarına Ait Arap Harfli Kırgız Metinlerinde Alfabe ve Yazım Kuralları. Türkbilig, 17, 5-32.
4. Azattyk.kg. (2024). Kırgız dili ile ilgili haber içerikleri. Erişim tarihi 05.04.2026. https://azattyk.org Bonacina-Pugh, F. (2025). Language Policy. In S.-W. Chong (Ed.), International Encyclopedia of Language and Linguistics (3 ed.). Elsevier Science. Advance online publication. https://doi.org/10.1016/B978-0-323-95504-1.00435-X
5. Capone, L., Rocchi, M., & Bertolaso, M. (2023). Rethinking ‘digital’: A genealogical enquiry into the meaning of digital and its impact on individuals and society. AI & Society, 39(5), 2285–2295. https://doi.org/10.1007/s00146-023-01687-0
6. Chun, W. H. K., & Soderman, B. (2011). Digital media, history of. In The international encyclopedia of communication. Wiley. https://doi.org/10.1002/9781405186407.wbiecd038.pub2
7. Cigitov, S. (2001). Kırgız gibi fakir bir milletin dili gelişmez. In Эл дөөлөтү - Эне тил (s. 70). Turar Yayın Evi.
8. Drozdov, Y. N. (2008). Tyurkskaya etnonimiya drevneevropeyskikh narodov. Opora.

9. Entman, R. M. (1993). Framing: Toward Clarification of a Fractured Paradigm. Journal of Communication, 43(4), 51-58.
10. Erdem, T. (2022). Çerçeveleme kuramı perspektifinden uluslararası basının Türk ekonomisine yaklaşımı: Al Jazeera ve BBC örneği. İletişim ve Toplum Araştırmaları Dergisi, 2(1), 43-57. https://doi.org/10.29228/itamder.57814
11. Gao, X., ve Qing, Sh. 2018. “Language Policy and Mass Media.” İçinde The Oxford Handbook of Language Policy and Planning, editör James W. Tollefson ve Miguel Perez-Milans, 299-317. New York: Oxford University Press.
12. Gregg, N. 2026. “A Sociolinguistic Analysis of Youth Writing Practices in Computer-Mediated Communication: The Case of Tajikistan.” Doktora tezi, Humboldt-Universität zu Berlin. https://doi.org/10.18452/36823
13. Hall, S. (Ed.). (1997a). Representation: Cultural representations and signifying practices. Sage Publications, Inc; Open University Press. (s. 7-8)
14. Hall, S. (Ed.). (1997b). The Work of Representation. In S. Hall (Ed.), Representation: Cultural Representations and Signifying Practices (ss. 13-74). Sage. (s. 6)
15. Kaktus.kg. (2024). Kırgız dili ile ilgili haber içerikleri. Erişim tarihi 06.04.2026. https://kaktus.media
16. Karasaev, K. (2012). Kırgız dili, devlet dili olmaya hakkı olan bir dildir. In Эл дөөлөтү - Эне тил (s. 13-14). Turar Yayın Evi.
17. Kasımbek, T. (2006). Milletinde gelişmeyen dil yok olur. In Эл дөөлөтү - Эне тил (s. 52). Turar Yayın Evi.
18. Kırgız Cumhuriyeti Adalet Bakanlığı. (2023, 17 Temmuz). Kırgız Cumhuriyeti'nin Devlet Dili Hakkında Anayasal Kanun (No. 140). Erişim tarihi 07.04.2026, https://cbd.minjust.gov.kg/112618/edition/37207/kg
19. Megoran, N. S. (2017). Language and ethnicity in Kyrgyzstan. Eurasianet. Erişim tarihi 08.04.2026. https://eurasianet.org
20. Metin, O., & Ünal, Ş. (2022). İçerik analizi tekniği: İletişim bilimlerinde ve sosyolojide doktora tezlerinde kullanımı. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(Özel Sayı), 273-290.
21. Mombekov, A. (2012). Danışman gider, söz kalır. In Эл дөөлөтү - Эне тил (s. 3-4). Turar Yayın Evi.
22. Polat, H. (2018). Geleneksel medyada temsil sorunu: Alternatif bir mecra olarak yeni medya. Karadeniz, 38, 45-61. https://doi.org/10.17498/kdeniz.383516
23. President.kg. (2023, 17 Temmuz). Kırgızistan Cumhuriyeti'nin Devlet Dili Hakkında. Erişim tarihi 08.04.2026. https://president.kg/kg/news/all/24519
24. Rısbaev, M. (2024). İşenalı Arabayev ve modern Kırgız alfabesi. In Эл дөөлөтү - Эне тил (s. 6-7). Turar Yayın Evi.
25. Saparbayev, A., Egemberdiyev, R., & Musayeva, V. (2013). Kırgız dili: 10. sınıf. Poligrafbumresursları.
26. Sasıkbaev, B. (1990). Terimler ve dil kültürü. In Эл дөөлөтү - Эне тил (s. 18-21). Turar Yayın Evi.
27. Tokombaev, A. (1986). Danışılacak söz çoktur. In Эл дөөлөтү - Эне тил (s. 15–17). Turar Yayın Evi.
28. Ulusal İstatistik Komitesi. (2009). 2009 Yılı Nüfus ve Konut Sayımı. Erişim tarihi 25.03.2026. https://www.stat.gov.kg/
29. Üsenaliev, S., & Üsenalieva, G. (2018). Kırgız dili: 6. sınıf için ders kitabı. Arkus. ISBN 978-9967-31-745-1
30. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2000). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
31. 24.kg. (2024). Kırgız dili ile ilgili haber içerikleri. Erişim tarihi 08.04.2026. https://24.kg