Türk modernleşmesinde bir görünüm ve değişim temsili olarak kıyafet
Öz
Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Türk modernleşmesi kendi içinde barındırdığı çelişkiler ve zorluklarla beraber bir süreklilik içinde ilerlemiştir. Batılılaşma II. Mahmut’tan Cumhuriyet’e semboller ve temsiller üzerinden biçimlenmiş ve şekil, esastan önce gelmiştir. Diğer bir değişle batılılaşmanın sembolik görünümleri olan mekân, kıyafet, yemek kültürü gibi yapılar batılılaşmanın görünür yüzleri olarak batılı olmanın unsurları haline gelmiştir. Çalışmada bu temsillerden biri olan kıyafet Türk modernleşmesi bağlamında incelenecektir. Ayrıca Türk modernleşmesinde erkek ve kadın kıyafetlerinde ki değişimin iktidar süreçleriyle olan ilişkisi ortaya çıkarılacaktır. Kıyafetin salt bir insani gereksinimden öte iktidar ve moda ile olan ilişkisi kadın bedeninin sembolik rolü bağlamında ele alınacaktır. Şapka Devrimi gibi sosyal hayata dönük siyasal değişimlerin beden politikalarıyla (özellikle kadın bedeni ile) ilişkisi Agamben, Foucault ve Simmel gibi düşünürlerin görüşleri çerçevesinde değerlendirilecektir. Son tahlilde Türkiye’de bugüne uzanan kıyafet tartışmalarında modanın kurucu rolü ile tüketim toplumunun etkileri üzerinde durulacaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Adamson, Walter (1983) Hegemony and Revolution: A Study of Antonio Gramsci's Political and Cultural Theory. Berkeley: University of California Press.
- Agamben, Giorgio (2017) Kutsal İnsan Egemen İktidar ve Çıplak Hayat, Çev. İsmail Türkmen. İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
- Aktaş, Cihan (2018) Kılık-Kıyafet ve İktidar. İstanbul: İz Yayıncılık.
- Anık, Mehmet (2006) Bir Modernleş(tir)me Projesi Olarak Köy Enstitüleri. Divan İlmi Araştırmaları Dergisi, 11(20): 279-309.
- Arığ, Ayten Sezer (2007) Atatürk Türkiye’sinde Kılık Kıyafette Çağdaşlaşma. Ankara: Siyasal Yayınevi.
- Atatürk, Mustafa Kemal (1999) Nutuk: 1919-1927. Ankara: Atatürk Araştırma Merkezi Yayınları.
- Atatürk Araştırma Merkezi Başkanlığı (2018) http://www.atam.gov.tr/dergi/sayi-64-65-66/turklerdeki-kiyafetin-kisa-tarihi. Erişim tarihi: 11.04.2018.
- Aysal, Necdet (2011) Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Giyim ve Kuşamda Çağdaşlaşma Hareketleri. Çağdaş Türkiye Tarihi Araştırmaları Dergisi, (22): 3-32.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sosyoloji
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Rıfat Aydın
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
31 Ekim 2018
Gönderilme Tarihi
15 Mayıs 2018
Kabul Tarihi
1 Kasım 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Cilt: 3 Sayı: 6