Bibliometric Analysis of Postgraduate Theses Written in the Field of Energy Security

Öz

The aim of this study is to analyze the studies conducted in the field of energy security using the bibliometric analysis method and facilitate the literature review for researchers who will work in this field from now on. In addition, while facilitating, it aims to help in terms of the topics under which studies are concentrated in the field. A search was conducted by filtering the postgraduate theses titled energy security within the YÖK National Thesis Center. The conceptual framework of the concept of energy security was drawn within the scope of the study. Although the concept of energy security covered fossil resources in the past, it also covers renewable energy resources today. Theses prepared between 2005 and 28.06.2025 were examined through bibliometric analysis. As a result of the search, it was determined that a total of 166 theses were written. 24 of the theses written were doctoral theses and 142 were master's theses. It was seen that 75% of these theses were written in English and 75% in Turkish in terms of publication language. In terms of research method, 161 of them were written using qualitative research method, while 5 of them were written using mixed research method. It was determined that 1 of these theses was prepared in universities located in Scotland, 1 in Sweden and 1 in South Korea. When the prepared postgraduate theses were examined in terms of subject distribution, it was found that the most theses were prepared on international relations. When the keywords of the prepared postgraduate theses were examined, it was concluded that the words energy, energy, security, security, policy and Turkey were the most used keywords. The limitation of the study is the use of the YÖK National Thesis Center database.

Anahtar Kelimeler

• National Thesis Center
• Bibliometric Analysis
• Energy Security
• Security Studies
• International Relations

Enerji Güvenliği Alanında Yazılmış Olan Lisansüstü Tezlerin Bibliyometrik İncelenmesi

Öz

Bu çalışmanın amacı, bibliyometrik analiz yöntemi kullanılarak enerji güvenliği alanında yapılmış olan çalışmaların analizini yaparak bundan sonra bu alanda çalışacak araştırmacılar için alan yazın taramasını kolaylaştırmaktır. Ayrıca kolaylaştırıcı olurken alanda hangi konular başlığı altında çalışmaların yoğunlaştığı noktasında yardımcı olmayı hedeflemektedir. YÖK Ulusal Tez Merkezi bünyesinde yer alan lisansüstü tezlerden enerji güvenliği adını taşıyanlar filtrelenerek arama yapılmıştır. Çalışma kapsamında enerji güvenliği kavramının kavramsal çerçevesi çizilmiştir. Enerji güvenliği kavramı geçmişte fosil kaynakları kapsamışsa da günümüzde yenilenebilir enerji kaynaklarını da kapsamaktadır. Bibliyometrik analiz aracılığı ile 2005 yılı ile 28.06.2025 tarihi arasında hazırlanan tezler incelenmiştir. Arama neticesinde toplam 166 tezin yazıldığı tespit edilmiştir. Yazılan tezlerin 24’ü doktora tezi olup, 142’si yüksek lisans tezidir. Bu tezlerin yayın dili açısından %75’i İngilizce, %75’i Türkçe’dir. Araştırma yöntemi açısında ise 161’i nitel araştırma yöntemi ile yazılmışken, 5’i karma araştırma yöntemi ile hazırlanmıştır. Bu tezlerden 1’i İskoçya’da, 1’i İsveç’te ve 1’i ise Güney Kore’de yer alan üniversitelerde hazırlandığı tespit edilmiştir. Hazırlanan lisansüstü tezlerin konu dağılımı açısından incelendiğinde en fazla uluslararası ilişkiler konusunda tezlerin hazırlandığı bulgusuna erişilmiştir. Yapılan lisansüstü tezlerin anahtar kelimelerinin incelendiğinde energy, enerji, security, güvenliği, policy ve Türkiye’nin kelimelerinin en fazla kullanılan anahtar kelimeler olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmanın sınırlılığını YÖK Ulusal Tez Merkezi veri tabanının kullanılması oluşturmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Ulusal Tez Merkezi
• Bibliyometrik Analiz
• Enerji Güvenliği
• Güvenlik Çalışmaları
• Uluslararası İlişkiler

Kaynakça

1. Ang, B. W. & Sovacool, B. K. (2015). Energy security: Definitions, dimensions and indexes. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 42, 1077–1093.
2. Aria, M. & Cuccurullo, C. (2017). Bibliometrix: An R-tool for comprehensive science mapping analysis. Journal of Informetrics, 11 (4), 959–975. https://doi.org/10.1016/j.joi.2017.08.007
3. Azzuni, A. & Breyer, C. (2018). Definitions and dimensions of energy security: A literature review. WIREs Energy and Environment, 7 (1), e268.
4. Balcı, A. (2023). Enerji güvenliğinde Türkiye’nin rolü ve yenilenebilir enerji kaynakları. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (44), 200-233. https://doi.org/10.14520/adyusbd.1319770
5. Bradford, S. C. (1934). Sources of information on specific subjects. Engineering: An Illustrated Weekly Journal, 137, 85–86.
6. Cherp, A. (2011). The three perspectives on energy security: Sovereignty, robustness, resilience. In Conference on Energy Security.
7. Cherp, A. & Jewell, J. (2014). The concept of energy security: Beyond the four As. Energy Policy, 75, 415-421.
8. Couzinet, V. (2021). Sur le traité de documentation. Le livre sur le livre. Théorie et pratique de Paul Otlet. Questions de communication, 39, 381-402. https://doi.org/10.4000/questionsdecommunication.25907

9. Donthu, N., Kumar, S., Mukherjee, D., Pandey, N. & Lim, W. M. (2021). How to conduct a bibliometric analysis: An overview and guidelines. Journal of Business Research, 133, 285-296. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2021.04.070
10. Garfield, E. (1972). Citation analysis as a tool in journal evaluation. Science, 178 (4060), 471-479. https://doi.org/10.1126/science.178.4060.471
11. IEA. (2025, Mayıs 1). Energy Security. IEA. https://www.iea.org/topics/energy-security#oil-security
12. International Renewable Energy Agency. (2024). Geopolitics of the energy transition. IRENA. https://www.irena.org/Publications/2023/Jul/Geopolitics-of-the-Energy-Transition-Critical-Materials
13. Jones, O. (2017). Definitions of energy security. UCL Energy Institute, Supergen Hub Report.
14. Karabulut, B. (2016). Enerji güvenliğine küresel ölçekte bir bakış. Savunma Bilimleri Dergisi, 15 (1), 31-54.
15. Lawani, S. M. (1981). Bibliometrics: Its theoretical foundations, methods and applications. Libri, 31 (1). https://doi.org/10.1515/libr.1981.31.1.294
16. Lotka, A. J. (1926). The frequency distribution of scientific productivity. Journal of the Washington Academy of Sciences, 16 (12), 317–323.
17. Mardan, H. (2021). Ulusal güvenliğin bir parçası olarak enerji güvenliği: Ukrayna örneği. Anadolu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 22 (1), 43-60.
18. Price, D. J. de Solla. (1963). Little science, big science. Columbia University Press.
19. Pritchard, A. (1969). Statistical bibliography or bibliometrics? Journal of Documentation, 25 (4), 348–349.
20. Strojny, J. (2023). Energy security: A conceptual overview. Energies, 16 (4), 1602.
21. Wang, Q., Li, R. & Jiang, R. (2024). Geopolitics and energy security: A comprehensive review. Humanities and Social Sciences Communications, 11 (1), 1–17.
22. Yılmaz, S. & Kalkan, D. K. (2017). Enerji güvenliği kavramı: 1973 petrol krizi ışığında bir tartışma. Uluslararası Kriz ve Siyaset Araştırmaları Dergisi, 1 (3), 169-199.
23. Zipf, G. K. (1949). Human behavior and the principle of least effort. Addison-Wesley.