Stabil KOAH vakalarının izlem ve değerlendirmesinde hangisi daha değerli; CRP mi, Eozinofil mi, Lökosit mi?

Öz

Amaç:KOAH(Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı) alevlenmelerle seyreden kronik inflamasyonla karakterize bir hastalıktır. KOAH’da prognozun takibi ve alevlenmelerin öngörülmesinde inflamatuar belirteçlerin önemli olabileceği bildirilmektedir. Bu çalışmada stabil KOAH’lılarda CRP(C-reaktif protein), eozinofil, lökosit düzeylerinin alevlenme sayısı/prognoz ile ilişkileri araştırılmıştır. Yöntemler:Çalışmada stabil KOAH hastalarının verileri incelenmiştir. İnflamasyon parametrelerinden CRP, eozinofil ve lökosit düzeylerine bakılmıştır. Hastalara SFT(solunum fonksiyon testi) yapılmış, CAT(KOAH değerlendirme testi), m-MRC (Modified Medical Research Council) skorları hesaplanmıştır. Hastaların son bir yıldaki alevlenme sayısı, CAT ve m-MRC skorları ile CRP,eozinofil ve lökosit düzeyleri arasında ilişki değerlendirilmiştir. Analizlerde korelasyon analizi, ANOVA ve X2 testleri kullanılmıştır. Bulgular:Stabil 151 KOAH hastasının yaş ortalaması 66,1 ve %84,8’i erkektir. Yıllık alevlenme sayısı 1,9±5,1’dir. Eozinofil düzeyi vakaların %9,9’unda, CRP vakaların %4,7’sinde, lökosit ise vakaların %20,5’inde yüksek bulunmuştur. Hastaların CRP, eozinofil ve lökosit düzeyi ile m-MRC, CAT, GOLD(Global Initiative for Chronic Obstructive Lung Disease) sınıflaması ve son bir yıldaki alevlenme sayısı arasındaki ilişki(korelasyon) incelenmiştir. CRP ve eozinofil düzeyi ile bu parametreler arasında anlamlı düzeyde korelasyon görülmez iken; lökosit düzeyi ile hem m-MRC, CAT düzeyleri hem de alevlenme sayısı arasında pozitif yönlü anlamlı korelasyon saptanmıştır. Benzer olarak alevlenme sayısı, m-MRC ve CAT puanları yüksek olan hastalarda “lökosit düzeyi yüksek” olanların oranının arttığı saptanmıştır(p<0,05). GOLD’a göre asemptomatik kliniğe sahip A grubunu oluşturan hastalarda lökosit sayısı yüksek olanların oranı %2,7 iken; diğer gruplarda %20’nin üzerindedir(p<0,05).Özetle stabil vakalarda prognoz kötüleştikçe lökosit düzeyi yükselmektedir. Sonuç:Verilerimiz stabil KOAH vakalarında prognozun/alevlenmelerin öngörülmesi, tedavi/takip stratejilerinin geliştirilmesi için lökosit düzeyinin eozinofil ve CRP’ye göre daha değerli bir belirteç olduğunu göstermektedir. Ucuz ve pratik olmasıyla uygulanabilirliği açısından avantaj sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Stabil KOAH
• eozinofil
• lökosit
• CRP
• prognoz
• elevlenme

Which is more valuable in the follow-up and evaluation of stable COPD cases; CRP or Eosinophil or Leukocyte?

Öz

Objective:COPD(Chronic obstructive pulmonary disease) is a disease characterized by chronic inflammation with exacerbations.It is known that inflammatory markers such as CRP(C-reactive protein), eosinophils and leukocytes can be variable in exacerbations of COPD and should be followed-up.In this study,the relationships of CRP, eosinophil, leukocyte levels with the number of exacerbations/prognosis were investigated in COPDpatients. Methods:Data from stable COPD patients were analyzed in the study. CRP, eosinophil and leukocyte levels were measured. PFT was performed, CAT(COPD Assesment Test), m-MRC(Modified Medical Research Council) scores were calculated. The relationships between the number of exacerbations, CAT and m-MRC scores and CRP, eosinophil and leukocyte levels of the patients were evaluated. Correlation analysis, ANOVA and X2 tests were used in the analyses. Results:The mean age of the stable 151 COPD patients was 66.1 years and 84.8% were male. The annual number of exacerbations is 1.9±5.1. Eosinophil level was found to be high in 9.9% of cases, this rate was 4.7% for CRP. Leukocyte level was found to be high in 20.5% of cases. The correlations between the CRP,eosinophil and leukocyte levels and the m-MRC, CAT score, GOLD(Global Initiative for Chronic Obstructive Lung Disease) classification, the number of exacerbations were examined. There was no significant correlation between CRP and eosinophil levels and these parameters. Positively, significant correlation was found between leukocyte level and both m-MRC, CAT scores and number of exacerbations. Similarly, it was found that the proportion of patients with "high leukocyte levels" increased in patients with high number of exacerbations, m-MRC and CAT scores(p<0.05). According to GOLD, the rate of patients with high leukocyte count was 2.7% in group A patients. It was over 20% in B, C, D group patients(p<0.05). In summary,as the prognosis worsened in stable cases, the leukocyte level increased. Conclussion:Our data showed that leukocyte level was a more valuable marker than eosinophil and CRP in predicting prognosis/exacerbations and developing treatment/follow-up strategies in stable COPD cases. It was important that it could be applied to all patients because it was cheap and practical.

Anahtar Kelimeler

• Stable COPD
• eosinophil
• leukocyte
• CRP
• prognosis
• execerbation

Kaynakça

1. 1. Kocabaş A. Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı Epidemiyolojisi Ve Risk Faktorleri. TTD Toraks Cerrahisi Bülteni 2010;1(2):106-113.
2. 2. Tanım ve Epidemiyoloji, Hastalık Gelişimi ve İlerlemesine Etkili Faktörler, Patoloji, Patogenez, Fizyopatoloji (Türk Toraks Derneği’nin Gold 2021 Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (Koah) Raporuna Bakışı), 2021:1-16.
3. 3. Global Initiative for Chronic Obstructive Lung Disease (GOLD). Global Strategy for the Diagnosis, Management, and Prevention of Chronic Obstructive Pulmonary Disease 2021 Report. http:// goldcopd.org (Erişim tarihi: 12 Temmuz 2021).
4. 4. Esteban C, Quintana JM, Moraza J, Aburto M, Egurrola M, España PP, Pérez-Izquierdo J, Aguirre U, Aizpiri S, Capelastegui A. Impact of hospitalisations for exacerbations of COPD on health-related quality of life. Respir Med 2009;103(8):1201–1208.
5. 5. Müllerova H, Maselli DJ, Locantore N, Vestbo J, Hurst JR, Wedzicha JA, Bakke P, Agusti A, Anzueto A. Hospitalized exacerbations of COPD: risk factors and outcomes in the ECLIPSE cohort. Chest 2015;147(4):999–1007.
6. 6. Wedzicha JA, Miravitlles M, Hurst JR, Calverley PMA, Albert RK, Anzueto A, Criner GJ, Papi A, Rabe KF, Rigau D, Sliwinski P, Tonia T, Vestbo J, Wilson KC, Krishnan JA. Management of COPD exacerbations: an European Respiratory Society/American Thoracic Society (ERS/ATS) guideline. Eur Respir J 2017;49:1600791. doi: 10.1183/13993003.02265-2016.
7. 7. Bradford E, Jacobson S, Varasteh J, Comellas AP, Woodruff P, O'Neal W, DeMeo DL, Li X, Kim V, Cho M, Castaldi PJ, Hersh C, Silverman EK, Crapo JD, Kechris K, Bowler RP. The value of blood cytokines and chemokines in assessing COPD. Respir Res 2017;18:180.
8. 8. Nunez A, Marras V, Harlander M, Mekov E, Turel M, Petkov R, Lestan D, Yanev N, Negri S, Barrecheguren M, Pirina P, Miravitlles M, Esquinas.C. Clinical and spirometric variables are better predictors of COPD exacerbations than routine blood biomarkers Respiratory Medicine Int J Chron Obstruct Pulmon Dis 2020;15:681–690.

9. 9. Er D.Balam Koah’lı Hastalarda Atak ve Stabil Dönemi Belirlemede Yaşam Kalitesi Anketleri ile İnflamatuvar Parametrelerin Rolününü Değerlendirilmesi 2014. http://acikerisim.baskent.edu.tr › handle
10. 10. Jones P, Adamek L, Nadeau G, Banik N. Comparison of modified Medical Research Council (mMRC) dyspnoea scale cut point ≥1 with COPD assessment test (CAT) ≥10 to differentiate low and high symptom COPD patients. European Respiratory Journal 2012;40:1651.
11. 11. Agusti A, Faner R. Chronic obstructive pulmonary disease pathogenesis. Clin Chest Med 2020;41: 307-24.
12. 12. Koo HK Kang HK, Song P, Park HK, Lee SS , Jung H. Systemic White Blood Cell Count as a Biomarker Associated with Severity of Chronic Obstructive Lung Disease. Tuberculosis and Respiratory Diseases 2017;80(3):304-31.
13. 13. Fattouh M, Alkady O. Inflammatory biomarkers in chronicobstructive pulmonary disease. Egyptian Journal of Chest Diseases and Tuberculosis 2014;63(4):799-804.
14. 14. Hogg JC, Chu F, Utokaparch S, Woods R, Elliott WM, Buzatu L, Cherniack RM, RogersRM, Sciurba FC, Coxson HO, Paré PD. The nature of small airway obstruction in chronic obstructive pulmonary disease. N Engl Med 2004;350:2645-53.
15. 15. Saetta M, Turato G, Baraldo S, Zanin A, Braccioni F, Mapp CE, Maestrelli P, Cavallesco G, Papi A, Fabbri LM. Goblet cell hyperplasia and epithelial infl ammation in peripheral airways of smokers with both symptoms of chronic bronchitis and chronic airflow limitation. Am J Respir Crit Care Med 2000;161:1016-21.
16. 16. MacNee W. Pulmonary and systemic oxidant/antioksidant imbalance in chronic obstructive pulmonary disease. Proc Am Thorac Soc 2005;2:50-60.
17. 17. Göçmen H, Hikmet Çoban H, Yıldız A, Ursavaş A, Coşkun F, Ediger D, Gözü O. KOAH Akut Atakta Serum CRP Düzeyi ve Hematolojik Parametreler ile Hastalık Şiddeti Arasında Korelasyon var mı? Solunum Hastalıkları 2007;18:141-147.
18. 18. Hansell TT, Barnes PJ, Celi PR: Introduction: defi nitions, burden and causation. In: Atlas of Chronic Obstructive Pulmonary Disease. (Eds: Hansell TT, Barnes PJ, Celi PR), The Parthenon Pblishing group, 2004:1-19.
19. 19. Doğan D, Arslan Y. Hafif Ve Orta Derece Koah Alevlenmelerinde Eozinofilinin Rolü İzmir Göğüs Hastanesi Dergisi 2019;33(3):169-175.
20. 20. Gök NY, Ortaköylü MG, Bahadır A, Alkan F, Çağlar E. Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığında Vasküler Endotelyal Growth Faktör ile İnflamasyon Belirteçlerinin Kan Düzeylerinin Karşılaştırılması ve Fonksiyonel Parametrelerle Arasındaki İlişki. Solunum 2013;15(1):25-31
21. 21. Broekhuizen R, Wouters E F M, Creutzberg E.C, Schols A M. Raised CRP levels mark metabolic and functional impairement in advanced COPD. Thorax 2006;61: 17−22. 22. Oyman GT. Tıpta Uzmanlık Tezi. Stabil dönemde eozinofilik ve non-eozinofilik KOAH’lılarda klinik, fonksiyonel ve sistemik inflamatuar parametreler, 2019. https://hdl.handle.net/20.500.12587/17123 23. Kırhan İ, Üzer F. Bir üniversite hastanesine KOAH alevlenme ile yatan hastaların genel özelliklerinin incelenmesi. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 2018;15(3):230-235.
22. 24. Ogan N, Günay E, Akpınar EE, Gülensoy ES, Yüksel A. Evaluation of Inflammatory Cells According to Phenotypes of Chronic Obstructive Pulmonary Disease Kocaeli Medical Journal 2020;9(1):41-47.