İleri Yaşta Güvenli Taşıt Kullanımı

Öz

Amaç: Tüm dünyada doğuşta yaşam beklentisi uzamakta, yaşlıların genel nüfusa oranı artmaktadır. Trafikte yaşlı sürücülerin sayısı da benzer şekilde artmaktadır. Araştırmalar ileri yaştaki sürücülerin güvenilir sürücüler olarak bilindiğini, ancak herhangi bir kazada yaralanma ve ölüm olasılıklarının arttığını bildirmektedir. Öte yandan taşıt kullanmakta fiziksel ve mental sorunları sebebi ile zorlanan kişilerin genellikle taşıt kullanmayı kendi kararları doğrultusunda bıraktıkları bilinmektedir. Çalışmanın amacı, trafik güvenliği ile ilgili literatür eşliğinde yaşlı hasta gören hekimlere ileri yaşta sürüş güvenliği ile ilgili temel bir kaynak oluşturmaktır. Yöntem: İleri yaşta sürüş güvenliği ile ilgili uluslararası literatür taranmıştır. Konu ile ilgili türkçe literatüre rastlanmamıştır. Bu veriler ışığında ileri yaşta sürüş güvenliğini etkilemesi muhtemel fizyolojik ve patolojik değişiklikler Türkiye’de yaşlı hasta gören hekimlere yol göstermek amacı ile tartışılmıştır ve ülkemiz trafik istatistikleri ileri yaştaki sürücüler açısından değerlendirilmiştir. Bulgular: İleri yaşta olup taşıt kullanan kişilerin sayısı artmaktadır. Fiziksel kısıtlılıklar sürüş güvenliğini tehlikeye atabilir. Bu durum birçok sosyal, ekonomik ve kişisel sorunu beraberinde getirmektedir. Ülkemizde yaşa özgü sürüş ehliyeti uygunluğu kontrolu uygulaması yoktur ve yaşlı kişilerin sürüş güvenliği ile ilgili yapılmış herhangi bir çalışmaya rastlanmamıştır. Sonuç: İleri yaşlardaki sürücülerin trafik güvenliği, demografik değişimlerle birlikte daha sık tartışılmaya başlanmıştır. Trafikte risk yaratması muhtemel problemlerin gözlenmesi durumunda, uygun girişimler ile sürüş güvenliğini artırmak mümkündür. Hekimler olası problemleri sorun çıkmadan önce farketmek şansına sahiptir. Böylelikle olası kazaların önlenmesi ve yaşlı hastaların korunmasına katkıda bulunulabilir.

Anahtar Kelimeler

• Yaşlılık, Trafik, Güvenlik

Safe Driving at Old Age

Abstract

Objective: The proportion of the elderly to the total population is increasing worldwide. Similarly, the number of elderly drivers is increasing. Research show that the elderly are safe drivers but have a higher risk of injury and death in case of an accident. Many elderly drivers who have difficulty driving either restrict or stop driving completely. The aim of this paper was to create a resource for physicians about safe driving at old age through a literature review of traffic safety. Method: The international literature about safe driving at old age was reviewed. No Turkish literature was encountered. Changes resulting from aging that may have negative effects on driving are discussed as a guide to medical doctors. Turkish traffic statistics regarding elderly drivers are also evaluated. Results: The number of elderly drivers is increasing. Physical problems can endanger safe driving and result in several social, economic and individual problems. In Turkey, there is no practice of driving license renewal procedure based on age and no research has been conducted on the safety of the elderly drivers from the medical point of view. Conclusion: Safe driving at old age is being discussed more with the current demographic changes. It is possible to increase safe driving through interventions and adaptive procedures. Physicians can evaluate safety issues regarding their elderly patients before they cause serious problems and thus can help prevent accidents and protect their patients

Keywords

• Old age, Traffic, Safety

Kaynakça

1. 1. TUIK. Nüfus İstatistikleri 2010 verileri, 2014 (http://www. tuik.gov.tr/UstMenu.do?metod=temelist)
2. 2. Herbel SB. The impact of an aging population on Systems Planning and Investment Policies. National Cooperative Highway Research Program Project Task 50. 2005: 9-36.
3. 3. EGM. Yayınlanmamış Emniyet Genel MüdürlüğüTrafik Eğitim ve Araştırma Daire Başkanlığı verileri.2013 Ankara.
4. 4. OECD Aging and Transport. Mobility Needs and Safety Issues France: OECD Publications. 2001 (http://www.oecd. org/sti/transport/roadtransportresearch/2675189.pdf)
5. 5. Ducan E. The Driving Dilemma. 1st ed. USA: Harper Collins Publishers, 2001:11-8.
6. 6. Carr DB, Schwartzberg JG, Manning L, Sempek J. Physician’s Guide to Assessing and Counseling Older Drivers, 2nd edition, Washington, D.C. NHTSA. 2010:9,16, 31-45
7. 7. Hu PS, Reuscher TR. Summary of Travel Trends: The 2001 National Household Travel Survey. Washington DC: U.S. Department of Transportation, Federal Highway Administration 2004: 11-20.
8. 8. Jang WJ, Man-Son-Hing M, Molnar FJ, Hogan DB, Marshal SC, Auger J, Graham ID, Korner-Bitensky N, Tomlinson G, Kowgier ME, Naglie G. Family physician’s attitudes and practices regarding assessments of medical fitness to drive in older adults. J Gen Intern Med 2007;22:531–43.

9. 9. Molnar LJ, Eby DW. The relationship between selfregulation and driving-related abilities in older drivers: An exploratory study. Traffic Inj Prev 2008;9:314-9.
10. 10. Okonkwo OC, Crowe M, Wadley VG, Ball K. Visual attention and self-regulation of driving among older adults. Int Psychogeriatr 2008;20:162-73.
11. 11. Man-Son-Hing M, Marshall S C, Molnar F J, Wilson K G. Systematic review of driving risk and the efficacy of compensatory strategies in persons with dementia. J Am Geriatr Soc 2007;55:878-84.
12. 12. WHO 2014 (http://www.who.int/topics/chronic_diseases/ en/) erişim tarihi 08.08.2014.
13. 13. Owsley C, Stalvey B, Wells J, Sloane ME. Older drivers and cataract: driving habits and crash risk. J Gerontol A Biol Sci Med Sci 1999;54:M203-11.
14. 14. Wood JM, Carberry TP. Bilateral cataract surgery and driving performance. Br J Ophthalmol 2006;90:1277-80.
15. 15. Carr DB, Duchek J, Morris JC. Characteristics of motor vehicle crashes with dementia of the Alzheimer type. Journal of American Geriatric Society 2006;48:18-22.
16. 16. Martin AJ, Marotolli R, O’Neill D. Driving assessment for maintaining mobility and safety in drivers with dementia (Review). The Cochrane Collaboration. Wiley&Sons Ltd. 2011
17. 17. Figuers CC. Soft tissue care: Flexibility, streching and massage. In: Speer KP (ed). Injury Prevention and Rehabilitation for Active Older Adults. Human Kinetics 2005.
18. 18. Mattay VS, Fera F, Tessitore A, Hariri AR, Berman KF, Das S, Meyer- Lindenberg A, Goldberg TE, Callicott JH, Weinberger DR. Neurophysiological correlates of agerelated changes in working memory capacity. Neurosci Lett 2006; 392:32-7.
19. 19. Foley DJ, Heimovitz HK, Guralnik JM, Brock DB. Driving life expectancy of persons age 70 years and older in the United States. Am J Public Health 1992;92:1284-9.
20. 20. Edwards JD, Driving cessation and health trajectories in older adults. Gerontology: A Biol Sci Med Sci 2009;64A:1290-95.
21. 21. Sims RV, Ahmed A, Sawyer P, Allman RM. Self-reported health and driving cessation among community-dwelling older drivers. J Gerontol A Biol Sci Med Sci 2007;62:789- 93.
22. 22. Ragland DR, Satariano W, MacLeod KE. Driving cessation and ıncreased depressive symptoms. J Gerontol A Biol Sci Med Sci 2005;60:399-403.
23. 23. Adler G, Rottunda S. Older Adults’ perspectives on driving cessation. Journal on Aging Studies 2006;20:227-35.
24. 24. Bonin-Guillaume S. Elderly drivers: Assessing performance or predicting driving safety. European Geriatric Medicine 2010;1:93-4.