Bir Üniversite Hastanesinde Çalışan Kadın Personelin Stresle Başa Çıkma Tarzları

Öz

Amaç: İşyerindeki stresin toplumsal yükü, özellikle sağlık çalışanlarında oldukça yüksektir ve bu durum ruhsal ve fiziksel anlamda önemli sağlık sorunlarının hazırlayıcısı olabilir. Çalışmanın amacı, bir üniversite hastanesinde çalışan bir grup kadın personelin stresle başa çıkma yöntemlerini incelemektir.Gereç ve Yöntemler: Araştırma kesitsel tiptedir. Üniversite Hastanesinde çalışan 269 kadına “Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği” uygulanmıştır. Bu ölçeğin alt ölçekleri bağımlı değişkenler olarak, katılımcıların yaşı, çocuk sayısı, meslekte çalıştığı süre, eğitim durumu ve sigara kullanımı ise bağımsız değişkenler olarak tanımlanmıştır. Stresle başa çıkma tarzları ile ilişkili bağımsız değişkenler lojistik regresyon analizi ile test edilmiştir. Analizde modelde kalan değişkenler tahmini rölatif riskleri ile sunulmuştur.Bulgular: Çalışmamızda sosyal desteğe başvurma yaklaşımı en fazla kullanılan, boyun eğici yaklaşım ise en az kullanılan yaklaşım olarak belirlenmiştir. Yapılan çoklu analizlerde kendine güvenli yaklaşımı; çocuk sayısı az olanların 1,89 kat daha fazla kullandığı OR=1,89; %95 CI=1,14-3,13 , boyun eğici yaklaşımı ise; çocuk sayısı daha fazla olanların 2,37 kat OR=2,37; %95 CI=1,28-4,41 ve sigara içmeyenlerin 2,20 kat daha fazla kullandığı OR=2,20; %95 CI=1,26-3,85 saptanmıştır.Sonuç: Sosyal desteğe başvurmanın en fazla kullanılan yöntem olması sağlık çalışanlarının stres yönetiminde ele alınması gereken önemli bir bulgudur. Yöneticilerin çalışma ortamında sosyal destek mekanizmalarını artırması stresin çalışanlar üzerindeki yükünü azaltmada yararlı olabilir

Anahtar Kelimeler

• Stres, Stresle başa çıkma, Stres yönetimi, Sağlık çalışanları, Psikososyal faktörler

Coping Strategies with Stress among Female Staff at a University Hospital

Abstract

Objective: The burden of work-related stress is an important problem, especially among health workers, and leads to mental and physical consequences when the person is not able to deal with it. The aim of this study was to define the coping strategies for stress among female staff at a university hospital.Material and Methods: The coping strategies inventory was administered to 269 women working at a university hospital in this cross-sectional study. Dependent variables were the subscales of this inventory. Independent variables were age, number of children, the time spent in the profession, education and smoking status of the participants. The relationship between the independent variables and the subscales was analyzed by logistic regression and the significant variables in the model are presented with odds ratios.Results: Seeking social support was the most and submissive the least preferred strategy. Multiple analyses showed that the self-confident strategy was used 1.89 times more commonly by those who had a 0 or 1 children OR=1.89; 95% CI=1.14-3.13 . In contrast, the submissive strategy was used 2.37 times more commonly by those who had two or more children OR=2.37; 95% CI=1.28-4.41 and 2.20 times more commonly by those who did not smoke OR=2.20; 95% CI=1.26-3.85 .Conclusion: The most preferred strategy of seeking social support is an important finding that should be addressed for stress management among health workers. Enhancing the social support mechanisms in a work environment may contribute to reducing the burden of stress among workers

Keywords

• Stress, Coping with stress, Stress management, Health workers, Psychosocial factors

Kaynakça

1. Rugulies R, Bültmann U, Aust B, Burr H. Psychosocial work environment and incidence of severe depressive symptoms: prospective findings from a 5-year follow- up of the Danish work environment cohort study. Am J Epidemiol 2006; 163(10):877-87.
2. Netterstrİm B, Conrad N, Bech P, Fink P, Olsen O, Rugulies R, Stansfeld S. The relation between work- related psychosocial factors and the development of depression. Epidemiol Rev 2008; 30:118-32.
3. Bonde JP. Psychosocial factors at work and risk of depression: A systematic review of the epidemiological evidence. Occup Environ Med 2008; 65(7):438-45.
4. Kuper, H, Marmot M, Hemingway H. Systematic review of prospective cohort studies of psychosocial factors in the etiology and prognosis of coronary heart disease. Semin Vasc Med 2002; 2(3):267-314.
5. Everson-Rose SA, Lewis TT. Psychosocial factors and cardiovascular diseases. Annu Rev Public Health 2005; 26:469-500.
6. Kivimäki M, Virtanen M, Elovainio M, Kouvonen A, Väänänen A, Vahtera J. Work stress in the etiology of coronary heart disease. A meta-analysis. Scand J Work Environ Health 2006; 32(6):431-42.
7. Leka S, Jain A. Health impact of psychosocial hazards at work: An overview. Geneva: World Health Organization, 2010.
8. Sobeih T, Salem S, Genaidy A, Daraiseh, N, Shell R. Psychosocial factors and musculoskeletal disorders in the construction industry: A systematic review. Theoretical Issues in Ergonomics Science 2006; 7(3):329-44.

9. Smith PM, Glazier RH, Lu H, Mustard CA. The psychosocial work environment and incident diabetes in Ontario, Canada. Occupational Medicine 2012; 62: 413-9.
10. Leynen F, Moreau M, Pelfrene E, Clays E, De Backer G, Kornitzer M. Job stress and prevalence of diabetes: Results from the belstress study. Archives of Public Health 2003; 61(1-2):75-90.
11. Norberg M, Stenlund H, Lindahl B, Andersson C, Eriksson JW, Weinehall L. Work stress and low emotional support is associated with increased risk of future type 2 diabetes in women. Diabetes Research and Clinical Practice 2007; 76: 368-77.
12. Hassard J, Teoh K, Cox T, Dewe P, Cosmar M, Gründler R, Flemming, D, Cosemans B, Van den Broek K. Calculating the costs of work-related stress and psychosocial risks – A literature review. European Risk Observatory, European Agency for Safety and Health at Work 2014.
13. Joseph TD. Work related stress. European Journal of Business and Social Science 2013; 1(10):73-80.
14. Tel H, Karadağ M, Tel H, Aydın Ş. Sağlık çalışanlarının çalışma ortamındaki stres yaşantıları ile başetme durumlarının belirlenmesi. Hemşirelikte Araştırma Geliştirme Dergisi 2003; 2:13-23.
15. Roque H, Veloso A, Silva I, Costa P. Occupational stress and user satisfaction with primary healthcare in Portugal. Cien Saude Colet 2015; 20(10):3087-97.
16. Nabirye RC, Brown KC, Pryor ER, Maples EH. Occupational stress, job satisfaction and job performance among hospital nurses in Kampala, Uganda. J Nurs Manag 2011; 19(6):760-68.
17. Romani M, Ashkar K. Burnout among physicians. Libyan J Med 2014; 17(9): 235-56.
18. Fiabane E, Giorgi I, Musian D, Sguazzin C, Argentero P. Occupational stress and job satisfaction of healthcare staff in rehabilitation units. Med Lav 2012; 103(6):482-92.
19. Folkman S, Lazarus RS. An analysis of coping in a middle-aged community sample. J Health Soc Behav 1980; 21(3):219-39.
20. Tobin DL. User. Manual for the Coping Strategies Inventory 2001; 1-19.
21. Şahin NH, Durak A. Stresle başa çıkma tarzları ölçeği: Üniversite öğrencileri için uyarlanması. Türk Psikoloji Dergisi 1995; 10(34):56-73.
22. Ergin A, Uzun SU, Bozkurt Aİ. Tıp fakültesi öğrencilerinde stresle başa çıkma yöntemleri ve bu yöntemlerin sosyodemografik özelliklerle ilişkisi. Fırat Tıp Derg 2014; 19(1):31-7.
23. Kaya M, Genç M, Kaya B, Pehlivan E. Tıp fakültesi ve Sağlık Yüksekokulu öğrencilerinde depresif belirti yaygınlığı, stresle başaçıkma tarzları ve etkileyen faktörler. Türk Psikiyatri Dergisi 2007; 18(2):137-146.
24. Şen H, Toygar M, Türker T, İnce N, Tuğcu H, Keskin H. Bir grup hekimin stresle başa çıkma tekniklerinin değerlendirilmesi. TAF Prev Med Bull 2012; 11(2): 211-18.
25. Temel E, Bahar A, Çuhadar D. Öğrenci hemşirelerin stresle başetme tarzları ve depresyon düzeylerinin belirlenmesi. Fırat Sağlık Hizmetleri Dergisi 2007; 2(5):108-18.
26. Güler Ö, Çınar S. Hemşirelik öğrencilerinin algıladıkları stresörler ve kullandıkları başetme yöntemlerinin belirlenmesi. Maltepe Üniversitesi Hemşirelik Bilim ve Sanatı Dergisi, Sempozyum Özel Sayısı 2010; 253-61.
27. Tel H, Tel Aydın H, Karabey G, Vergi İ, Akay D. Hemşirelerde işe bağlı gerginlik ve stresle başetme durumu. Cumhuriyet Hemşirelik Dergisi 2012; 2:47-52.
28. Ceslowitz SB. Burnout and coping strategies among hospital staff nurses. J Adv Nurs 1989; 14(7):553-8.
29. Laal M, Aliramaie N. Nursing and coping with stress. International Journal of Collaborative Research on Internal Medicine & Public Health 2010; 2(5): 168-181.
30. EU-OSHA - European Agency for Safety and Health at Work. 2013. Healthy Workplaces, Manage Stress, Campaign Guide: Managing stress and psychosocial risks at work. Luxembourg: Publications Office of the European Union. 29 pp.