Derleme

Yaşlılarda Kırılganlık Sendromu ve Beslenme

Cilt: 11 Sayı: 1 24 Ocak 2025
PDF İndir
TR EN

Yaşlılarda Kırılganlık Sendromu ve Beslenme

Öz

ÖZ Yaşlanma, bireyin seneler içerisinde geçirdiği çok çeşitli biyolojik, fizyolojik ve psikolojik değişimlerin tümüne verilen isimdir. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) yaşlılık kavramını 65 yaş ve üstü bireyler olarak belirlemiştir ve yaşlılığı; yaşamsal fonksiyonların sürekli kaybı, organizmanın tüm verimliliğinde ve çevresel faktörlere uyum sağlamada fark edilir seviyede azalma olarak tanımlamıştır. Yaşlı popülasyonunun küresel olarak zaman içerisinde arttığı bilinmektedir. Yaşlı popülasyonundaki bu artış sebebiyle geriatrik sendromların önemi de artmaktadır. En yaygın görülen geriatrik sendromların başında malnütrisyon, sarkopeni ve kırılganlık gelmektedir. Kırılganlık sendromu, yaşam süresince bireyin birçok fizyolojik sistemi üzerinde etkisi olan, ağırlık kaybı, yürüme hızında yavaşlama, fiziksel aktivitelerde kısıtlanma, direnç gösterememe ve savunmasızlık hali gibi etkiler ile tanımlanabilen çok boyutlu bir kavramdır. Türkiye’de kadınların %44,5’inin ve erkeklerin %29’unun kırılgan olduğu belirlenmiştir. Çalışmalar sonucunda kırılganlığın yaşla birlikte arttığı, eğitim düzeyinin düşük ve kronik hastalığı olan bireylerde sık gözlemlendiği kanıtlanmıştır. Kırılganlığın erken dönemde teşhis edilmesi ile tedavi şansının arttığı, kırık oluşumunun önlendiği, hastalık süresinin azaldığı, yaşam kalitesinin yükseldiği bilinmektedir. Kırılganlık sendromu tanısının konulması için birçok değerlendirme kriteri ve ölçekler bulunmaktadır. Tanı sonrasında hastanın tıbbi durumuna özgü beslenme desteği, egzersiz planı ve sosyolojik desteklerle birlikte tedavi planı düzenlenmelidir. Yapılan çalışmalar sonucunda; yeterli protein alımının, antioksidan kaynaklardan zengin beslenmenin, B12, D vitamini ve omega-3 gibi besin ögesi desteklerinin hastalık seyri üzerinde olumlu etki gösterdiği belirlenmiştir. Bu geleneksel derlemenin amacı, kırılganlık sendromunu tanımlamak, değerlendirme testleri ile ilgili güncel bilgileri incelemek ve beslenme ile ilişkisini ortaya koymaktır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. Alkan ŞB, Rakıcıoğlu N, Kırılgan Yaşlılarda Beslenme, Süleyman Demirel Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Dergisi 2019; 10(2): 184-9.
  2. 2. World Health Organization (WHO) Definition of older or an elderly person (2020). http://www.who.int/healthinfo/survey/ageingdefnolder/en/Erişim: 14.08.2023).
  3. 3. López PM, Fernández-Ballesteros R, Zamarrón MD, López SR. Anthropometric, body composition and health determinants of active ageing: a gender approach. J Biosoc Sci 2011; 43(5): 597-610.
  4. 4. TÜİK (2020) İstatistiklerle Yaşlılar. Türkiye İstatistik Kurumu Haber Bülteni.:https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Elderly-Statistics-2020-37227 ( Erişim Tarihi: 19/08/2023).
  5. 5. Aslan R. Sarkopeni: Yaşlanmaya Bağlı Kas Kitlesi Kaybı, Göller Bölgesi Aylık Ekonomi ve Kültür Dergisi 2021; 8(94): 63-7.
  6. 6. Anpalahan M, Gibson SJ. Geriatric syndromes as predictors of adverse outcomes of hospitalization. Intern Med J 2008; 38(1): 16-23.
  7. 7. Clegg A, Young J, Iliffe S, Rikkert MO, Rockwood K. Frailty in elderly people [published correction appears in Lancet 2013; 382(9901):1328. Lancet 2013; 381(9868): 752-62.
  8. 8. Chen X, Mao G, Leng SX. Frailty Syndrome: an overview, Clin Interv Aging 2014; 9:433-41.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Klinik Tıp Bilimleri (Diğer)

Bölüm

Derleme

Erken Görünüm Tarihi

20 Ocak 2025

Yayımlanma Tarihi

24 Ocak 2025

Gönderilme Tarihi

29 Şubat 2024

Kabul Tarihi

2 Ağustos 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 11 Sayı: 1

Kaynak Göster

Vancouver
1.Ceren Nida Görey, Sevde Kahraman, Fatma Çelik. Yaşlılarda Kırılganlık Sendromu ve Beslenme. Akd Tıp D. 01 Ocak 2025;11(1):149-56. doi:10.53394/akd.1444931