Öz
ABSTRACT
Although heel prick screening is less than a century old, it is now almost as important a public health practice as vaccination. In our country, six diseases (phenylketonuria, congenital hypothyroidism, biotinidase deficiency, cystic fibrosis, congenital adrenal hyperplasia and spinal muscular atrophy) can be screened with heel blood and thus diagnosed and treated at an early stage before clinical symptoms appear. Since consanguineous marriages are common in our country, inherited metabolic diseases are common and the importance of screening tests increases even more. In our country, the screening rates of the Newborn Metabolic and Endocrine Disease Screening Program increased to the desired level of 100 % in 2011, but could not remain at this level. In 2022, this rate dropped to 97 %. The concept of "heel blood rejection", which we have started to hear about in the last decade, has a great impact on this decline. Like vaccine refusal, heel prick refusal started in small numbers but is increasing rapidly and in a similar manner. It is important to identify and take measures to combat heel prick rejection as soon as possible and before it is too late.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Fabie NA V., Pappas KB, Feldman GL. The Current State of Newborn Screening in the United States. Pediatr Clin North Am 2019; 66(2):369–86.
- 2. Zeybek ÇA. Fenilketonüri Tarama Programı. Sağlam Çocuk İzlemi Sempozyum Dizisi 2003; 35:65–71.
- 3. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü Çocuk ve Ergen Sağlığı Dairesi Başkanlığı. (2025). Yenidoğan Tarama Programı (NTP) [Internet]. 2025 [cited 2025 Dec 3]. Available from: https://hsgm.saglik.gov.tr/tr/tarama-programlari/ntp.html
- 4. Balcı S, Görak G, Yıldız S. Guthrie tarama testi için örnek alma uygulamalarının ve test sonuçlarının değerlendirilmesi. Atatürk Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi 2006; 9(1).
- 5. Tezel B, Dilli D, Bolat H, Şahman H, Özbaş S, Acıcan D, et al. The Development and Organization of Newborn Screening Programs in Turkey. J Clin Lab Anal 2014; 28(1):63–9.
- 6. Scriver CR. A Simple Phenylalanine Method for Detecting Phenylketonuria in Large Populations of Newborn Infants, by Robert Guthrie and Ada Susi, Pediatrics, 1963; 32:318–43. Pediatrics. 1998 Jul 1;102(Supplement_1):236–7.
- 7. El-Hattab AW, Almannai M, Sutton VR. Newborn Screening. Pediatr Clin North Am 2018; 65(2):389–405.
- 8. İçke S, Ekti Genç R. National Newborn Screening Tests Carried Out with Heel Lance and Their Importance. The Journal of Pediatric Research 2017; 186–90.
- 9. Lichter-Konecki U, Vockley J. Phenylketonuria: Current Treatments and Future Developments. Drugs 2019; 79(5):495–500.
- 10. van Wegberg AMJ, MacDonald A, Ahring K, Bélanger-Quintana A, Blau N, Bosch AM, et al. The complete European guidelines on phenylketonuria: diagnosis and treatment. Orphanet J Rare Dis 2017; 12(1):162.
- 11. Heidari A, Arab M, Damari B. Lifetime Cost Effectiveness of Phenylketonuria Screening National Program in Iran. Iran J Public Health 2021; 50(10):2105-2110.
- 12. Blau N, van Spronsen FJ, Levy HL. Phenylketonuria. The Lancet 2010; 376(9750):1417–27.
- 13. Çakıroğlu FP, Alptekin İM. Fenilketonüri Hastalarının Sosyal Yaşamda Karşılaştıkları Zorluklar: Niteliksel Bir Araştırma. Acibadem Universitesi Saglik Bilimleri Dergisi 2019; 10(4):763-9.
- 14. Kılıç Büyükkurt Ö, Durak AN, Erbaş M. Fenilketonüri hastaları için fenilalanin içeriği azaltılmış bir un geliştirilmesi. Gıda 2018; 43(5):812–25.
- 15. van Spronsen FJ, Blau N, Harding C, Burlina A, Longo N, Bosch AM. Phenylketonuria. Nat Rev Dis Primers 2021; 7(1):36.
- 16. Anık A, Balaban Berber İB, Ünüvar T, Anık A. Etiological Evaluation of Congenital Hypothyroidism Cases. Journal of Dr Behcet Uz Children s Hospital. 2020; 10(3):239-44.
- 17. van Trotsenburg P, Stoupa A, Léger J, Rohrer T, Peters C, Fugazzola L. Congenital Hypothyroidism: A 2020–2021 Consensus Guidelines Update-An ENDO-European Reference Network Initiative Endorsed by the European Society for Pediatric Endocrinology and the European Society for Endocrinology. Thyroid 2021; 31(3):387–419.
- 18. Wassner AJ. Congenital Hypothyroidism. Clin Perinatol 2018; 45(1):1–18.
- 19. Cherella CE, Wassner AJ. Update on congenital hypothyroidism. Curr Opin Endocrinol Diabetes Obes 2020; 27(1):63–9.
- 20. Wolf B. The neurology of biotinidase deficiency. Mol Genet Metab 2011; 104(1–2):27–34.
- 21. Canda E, Kalkan Uçar S, Çoker M. Biotinidase Deficiency: Prevalence, Impact And Management Strategies. Pediatric Health Med Ther 2020; 11:127–33.
- 22. İnandı T, Savaş N, Arslan E, Yeniçeri A, Erdem M, Durmaz E, et al. Hatay’da akraba evliliği sıklığı, nedenleri, çocuk sağlığı, ilişkilerde mutluluk ve yaşam doyumu. Türkiye Halk Sağlığı Dergisi 2016; 14(1):43-55.
- 23. De Boeck K. Cystic fibrosis in the year 2020: A disease with a new face. Acta Paediatr. 2020; 109(5):893–9.
- 24. Klimova B, Kuca K, Novotny M, Maresova P. Cystic Fibrosis Revisited – a Review Study. Med Chem (Los Angeles) 2017; 13(2):102–9.
- 25. Rafeeq MM, Murad HAS. Cystic fibrosis: current therapeutic targets and future approaches. J Transl Med 2017; 15(1):84.
- 26. El-Maouche D, Arlt W, Merke DP. Congenital adrenal hyperplasia. The Lancet 2017; 390(10108):2194–210.
- 27. Podgórski R, Aebisher DA, Stompor M, Podgórska D, Mazur A. Congenital Adrenal Hyperplasia: clinical symptoms and diagnostic methods. Acta Biochim Pol. 2018; 65(1):25–33.
- 28. Claahsen - van der Grinten HL, Speiser PW, Ahmed SF, Arlt W, Auchus RJ, Falhammar H, et al. Congenital Adrenal Hyperplasia—Current Insights in Pathophysiology, Diagnostics, and Management. Endocr Rev 2022; 43(1):91–159.
- 29. Day JW, Howell K, Place A, Long K, Rossello J, Kertesz N, Nomikos G. Advances and limitations for the treatment of spinal muscular atrophy. BMC Pediatr 2022; 22(1):632.
- 30. Reilly A, Chehade L, Kothary R. Curing SMA: Are we there yet? Gene Ther 2023; 30(1–2):8–17.
- 31. Mercuri E, Sumner CJ, Muntoni F, Darras BT, Finkel RS. Spinal muscular atrophy. Nat Rev Dis Primers 2022; 8(1):52.
- 32. Velikanova R, van der Schans S, Bischof M, van Olden RW, Postma M, Boersma C. Cost-Effectiveness of Newborn Screening for Spinal Muscular Atrophy in The Netherlands. Value in Health 2022; 25(10):1696–704.
- 33. Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı. SMA Hastalığında Güncel Tedaviler Çalıştayı Düzenlendi [Internet]. [cited 2023 Nov 27]. Available from: https://www.saglik.gov.tr/TR-77335/sma-hastaliginda-guncel-tedaviler-calistayi-duzenlendi.html
- 34. Unicef Türkiye. Çocuk Haklarına Dair Sözleşme | UNICEF Türkiye [Internet]. [cited 2025 Dec 3]. Available from: https://www.unicef.org/turkiye/%C3%A7ocuk-haklar%C4%B1na-dair-s%C3%B6zle%C5%9Fme
- 35. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı. Mevzuat Bilgi Sistemi [Internet]. [cited 2024 Sep 20]. Available from: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5395&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5
- 36. “Diken Gazetesi.” Aşıdan sonra şimdi de topuk kanı ‘retçileri çıktı! - Diken [Internet]. [cited 2023 Sep 1]. Available from: https://www.diken.com.tr/asidan-sonra-simdi-de-topuk-kani-retcileri-cikti/
- 37. “Serbestiyet.com.” Aşı karşıtı aile, yenidoğan bebekleri için topuk kanı testine izin vermedi, bakanlık aileye dava açtı - Serbestiyet [Internet]. [cited 2023 Sep 1]. Available from: https://serbestiyet.com/haberler/asi-karsiti-aile-yenidogan-bebekleri-icin-topuk-kani-testine-izin-vermedi-bakanlik-aileye-dava-acti-136893/
- 38. İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü Çam ve Sakura Şehir Hastanesi. Komplo teorileri nedeniyle aileler topuk kanı taramasını reddediyor [Internet]. [cited 2023 Sep 1]. Available from: https://camsakurasehir.saglik.gov.tr/TR-837537/komplo-teorileri-nedeniyle-aileler-topuk-kani-taramasini-reddediyor.html
- 39. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Resmi Gazete. T.C. Resmî Gazete [Internet]. [cited 2023 Sep 4]. Available from: https://resmigazete.gov.tr/fihrist?tarih=2016-10-26
- 40. Tluczek A, Ersig AL, Lee S. Psychosocial Issues Related to Newborn Screening: A Systematic Review and Synthesis. Int J Neonatal Screen 2022; 8(4):53.
- 41. Bekis Bozkurt H. An Overview of Vaccine Rejection and Review of Literature. Kafkas Journal of Medical Sciences 2018; 8(1):71–6.
- 42. Büyük E. Mothers' Knowledge Of Heel Stick Blood Screening Operation Applied To Their Babies. Journal 2014; 3(3):883–91.
- 43. Bakırlıoğlu B, Çetinkaya B. Yenidoğan Tarama Programı Hakkında Annelerin Bilgi ve Tutumlarına Etki Eden Faktörlerin Değerlendirilmesi. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi 2023; 6(2):311–8.
- 44. Türk Tabipler Birliği. TTB ve Ağrı-Kars-Ardahan-Iğdır Tabip Odası, Kars Aile Mahkemesi’nin Çocuğun Üstün Yararını ve Halk Sağlığını Tehdit Eden Bilim Dışı Topuk Kanı Kararı Hakkında Hem İstinaf Yoluna Başvurdu Hem de Hakimi HSK’ye Şikayet Etti | TTB [Internet]. [cited 2024 Sep 10]. Available from: https://www.ttb.org.tr/haber_goster.php?Guid=71141f70-6c3d-11ef-97e7-1d9aab8dc120
- 45. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü. Kamuoyuna Duyuru [Internet]. [cited 2024 Sep 10]. Available from: https://hsgm.saglik.gov.tr/tr/haberler/kamuoyuna-duyuru.html
Öz
ÖZ
Topuk kanı taraması yüz yıldan daha kısa süredir uygulanmasına rağmen günümüzde neredeyse aşı kadar önemli bir halk sağlığı uygulamasıdır. Ülkemizde altı adet hastalık (fenilketonüri, konjenital hipotiroidi, biyotinidaz eksikliği, kistik fibrozis, konjenital adrenal hiperplazi ve spinal musküler atrofi) topuk kanı ile taranabilmekte ve bu sayede hastalık oluşmadan erken evrede tanı ve tedavi almaktadır. Ülkemizde akraba evlilikleri sık görüldüğü için de kalıtsal metabolik hastalıklar sık görülmekte ve tarama testlerinin önemi daha da artmaktadır. Ülkemizde Yenidoğan Metabolik ve Endokrin Hastalık Tarama Programı tarama oranları 2011 yılında istenen düzey olan % 100’e çıkmıştır ancak bu seviyede kalamamıştır. Bu oran, 2022 yılında % 97’lere kadar düşmüştür. Bu düşüşte son on yılda duymaya başladığımız “topuk kanı reddi” kavramının etkisi ise büyüktür. Topuk kanı reddi de aşı reddi gibi küçük sayılarda başlamıştır ancak hızlı ve benzer bir şekilde sayıları artmaktadır. En kısa sürede ve çok geç olmadan topuk kanı reddine karşı mücadele edilmesi ve önlemlerin belirlenmesi önem taşımaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Fabie NA V., Pappas KB, Feldman GL. The Current State of Newborn Screening in the United States. Pediatr Clin North Am 2019; 66(2):369–86.
- 2. Zeybek ÇA. Fenilketonüri Tarama Programı. Sağlam Çocuk İzlemi Sempozyum Dizisi 2003; 35:65–71.
- 3. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü Çocuk ve Ergen Sağlığı Dairesi Başkanlığı. (2025). Yenidoğan Tarama Programı (NTP) [Internet]. 2025 [cited 2025 Dec 3]. Available from: https://hsgm.saglik.gov.tr/tr/tarama-programlari/ntp.html
- 4. Balcı S, Görak G, Yıldız S. Guthrie tarama testi için örnek alma uygulamalarının ve test sonuçlarının değerlendirilmesi. Atatürk Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi 2006; 9(1).
- 5. Tezel B, Dilli D, Bolat H, Şahman H, Özbaş S, Acıcan D, et al. The Development and Organization of Newborn Screening Programs in Turkey. J Clin Lab Anal 2014; 28(1):63–9.
- 6. Scriver CR. A Simple Phenylalanine Method for Detecting Phenylketonuria in Large Populations of Newborn Infants, by Robert Guthrie and Ada Susi, Pediatrics, 1963; 32:318–43. Pediatrics. 1998 Jul 1;102(Supplement_1):236–7.
- 7. El-Hattab AW, Almannai M, Sutton VR. Newborn Screening. Pediatr Clin North Am 2018; 65(2):389–405.
- 8. İçke S, Ekti Genç R. National Newborn Screening Tests Carried Out with Heel Lance and Their Importance. The Journal of Pediatric Research 2017; 186–90.
- 9. Lichter-Konecki U, Vockley J. Phenylketonuria: Current Treatments and Future Developments. Drugs 2019; 79(5):495–500.
- 10. van Wegberg AMJ, MacDonald A, Ahring K, Bélanger-Quintana A, Blau N, Bosch AM, et al. The complete European guidelines on phenylketonuria: diagnosis and treatment. Orphanet J Rare Dis 2017; 12(1):162.
- 11. Heidari A, Arab M, Damari B. Lifetime Cost Effectiveness of Phenylketonuria Screening National Program in Iran. Iran J Public Health 2021; 50(10):2105-2110.
- 12. Blau N, van Spronsen FJ, Levy HL. Phenylketonuria. The Lancet 2010; 376(9750):1417–27.
- 13. Çakıroğlu FP, Alptekin İM. Fenilketonüri Hastalarının Sosyal Yaşamda Karşılaştıkları Zorluklar: Niteliksel Bir Araştırma. Acibadem Universitesi Saglik Bilimleri Dergisi 2019; 10(4):763-9.
- 14. Kılıç Büyükkurt Ö, Durak AN, Erbaş M. Fenilketonüri hastaları için fenilalanin içeriği azaltılmış bir un geliştirilmesi. Gıda 2018; 43(5):812–25.
- 15. van Spronsen FJ, Blau N, Harding C, Burlina A, Longo N, Bosch AM. Phenylketonuria. Nat Rev Dis Primers 2021; 7(1):36.
- 16. Anık A, Balaban Berber İB, Ünüvar T, Anık A. Etiological Evaluation of Congenital Hypothyroidism Cases. Journal of Dr Behcet Uz Children s Hospital. 2020; 10(3):239-44.
- 17. van Trotsenburg P, Stoupa A, Léger J, Rohrer T, Peters C, Fugazzola L. Congenital Hypothyroidism: A 2020–2021 Consensus Guidelines Update-An ENDO-European Reference Network Initiative Endorsed by the European Society for Pediatric Endocrinology and the European Society for Endocrinology. Thyroid 2021; 31(3):387–419.
- 18. Wassner AJ. Congenital Hypothyroidism. Clin Perinatol 2018; 45(1):1–18.
- 19. Cherella CE, Wassner AJ. Update on congenital hypothyroidism. Curr Opin Endocrinol Diabetes Obes 2020; 27(1):63–9.
- 20. Wolf B. The neurology of biotinidase deficiency. Mol Genet Metab 2011; 104(1–2):27–34.
- 21. Canda E, Kalkan Uçar S, Çoker M. Biotinidase Deficiency: Prevalence, Impact And Management Strategies. Pediatric Health Med Ther 2020; 11:127–33.
- 22. İnandı T, Savaş N, Arslan E, Yeniçeri A, Erdem M, Durmaz E, et al. Hatay’da akraba evliliği sıklığı, nedenleri, çocuk sağlığı, ilişkilerde mutluluk ve yaşam doyumu. Türkiye Halk Sağlığı Dergisi 2016; 14(1):43-55.
- 23. De Boeck K. Cystic fibrosis in the year 2020: A disease with a new face. Acta Paediatr. 2020; 109(5):893–9.
- 24. Klimova B, Kuca K, Novotny M, Maresova P. Cystic Fibrosis Revisited – a Review Study. Med Chem (Los Angeles) 2017; 13(2):102–9.
- 25. Rafeeq MM, Murad HAS. Cystic fibrosis: current therapeutic targets and future approaches. J Transl Med 2017; 15(1):84.
- 26. El-Maouche D, Arlt W, Merke DP. Congenital adrenal hyperplasia. The Lancet 2017; 390(10108):2194–210.
- 27. Podgórski R, Aebisher DA, Stompor M, Podgórska D, Mazur A. Congenital Adrenal Hyperplasia: clinical symptoms and diagnostic methods. Acta Biochim Pol. 2018; 65(1):25–33.
- 28. Claahsen - van der Grinten HL, Speiser PW, Ahmed SF, Arlt W, Auchus RJ, Falhammar H, et al. Congenital Adrenal Hyperplasia—Current Insights in Pathophysiology, Diagnostics, and Management. Endocr Rev 2022; 43(1):91–159.
- 29. Day JW, Howell K, Place A, Long K, Rossello J, Kertesz N, Nomikos G. Advances and limitations for the treatment of spinal muscular atrophy. BMC Pediatr 2022; 22(1):632.
- 30. Reilly A, Chehade L, Kothary R. Curing SMA: Are we there yet? Gene Ther 2023; 30(1–2):8–17.
- 31. Mercuri E, Sumner CJ, Muntoni F, Darras BT, Finkel RS. Spinal muscular atrophy. Nat Rev Dis Primers 2022; 8(1):52.
- 32. Velikanova R, van der Schans S, Bischof M, van Olden RW, Postma M, Boersma C. Cost-Effectiveness of Newborn Screening for Spinal Muscular Atrophy in The Netherlands. Value in Health 2022; 25(10):1696–704.
- 33. Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı. SMA Hastalığında Güncel Tedaviler Çalıştayı Düzenlendi [Internet]. [cited 2023 Nov 27]. Available from: https://www.saglik.gov.tr/TR-77335/sma-hastaliginda-guncel-tedaviler-calistayi-duzenlendi.html
- 34. Unicef Türkiye. Çocuk Haklarına Dair Sözleşme | UNICEF Türkiye [Internet]. [cited 2025 Dec 3]. Available from: https://www.unicef.org/turkiye/%C3%A7ocuk-haklar%C4%B1na-dair-s%C3%B6zle%C5%9Fme
- 35. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı. Mevzuat Bilgi Sistemi [Internet]. [cited 2024 Sep 20]. Available from: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5395&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5
- 36. “Diken Gazetesi.” Aşıdan sonra şimdi de topuk kanı ‘retçileri çıktı! - Diken [Internet]. [cited 2023 Sep 1]. Available from: https://www.diken.com.tr/asidan-sonra-simdi-de-topuk-kani-retcileri-cikti/
- 37. “Serbestiyet.com.” Aşı karşıtı aile, yenidoğan bebekleri için topuk kanı testine izin vermedi, bakanlık aileye dava açtı - Serbestiyet [Internet]. [cited 2023 Sep 1]. Available from: https://serbestiyet.com/haberler/asi-karsiti-aile-yenidogan-bebekleri-icin-topuk-kani-testine-izin-vermedi-bakanlik-aileye-dava-acti-136893/
- 38. İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü Çam ve Sakura Şehir Hastanesi. Komplo teorileri nedeniyle aileler topuk kanı taramasını reddediyor [Internet]. [cited 2023 Sep 1]. Available from: https://camsakurasehir.saglik.gov.tr/TR-837537/komplo-teorileri-nedeniyle-aileler-topuk-kani-taramasini-reddediyor.html
- 39. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Resmi Gazete. T.C. Resmî Gazete [Internet]. [cited 2023 Sep 4]. Available from: https://resmigazete.gov.tr/fihrist?tarih=2016-10-26
- 40. Tluczek A, Ersig AL, Lee S. Psychosocial Issues Related to Newborn Screening: A Systematic Review and Synthesis. Int J Neonatal Screen 2022; 8(4):53.
- 41. Bekis Bozkurt H. An Overview of Vaccine Rejection and Review of Literature. Kafkas Journal of Medical Sciences 2018; 8(1):71–6.
- 42. Büyük E. Mothers' Knowledge Of Heel Stick Blood Screening Operation Applied To Their Babies. Journal 2014; 3(3):883–91.
- 43. Bakırlıoğlu B, Çetinkaya B. Yenidoğan Tarama Programı Hakkında Annelerin Bilgi ve Tutumlarına Etki Eden Faktörlerin Değerlendirilmesi. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi 2023; 6(2):311–8.
- 44. Türk Tabipler Birliği. TTB ve Ağrı-Kars-Ardahan-Iğdır Tabip Odası, Kars Aile Mahkemesi’nin Çocuğun Üstün Yararını ve Halk Sağlığını Tehdit Eden Bilim Dışı Topuk Kanı Kararı Hakkında Hem İstinaf Yoluna Başvurdu Hem de Hakimi HSK’ye Şikayet Etti | TTB [Internet]. [cited 2024 Sep 10]. Available from: https://www.ttb.org.tr/haber_goster.php?Guid=71141f70-6c3d-11ef-97e7-1d9aab8dc120
- 45. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü. Kamuoyuna Duyuru [Internet]. [cited 2024 Sep 10]. Available from: https://hsgm.saglik.gov.tr/tr/haberler/kamuoyuna-duyuru.html
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | Koruyucu Sağlık Hizmetleri, Toplum Çocuk Sağlığı |
| Bölüm | Derleme |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 23 Eylül 2024 |
| Kabul Tarihi | 10 Mart 2025 |
| Yayımlanma Tarihi | 4 Mart 2026 |
| DOI | https://doi.org/10.53394/akd.1554569 |
| IZ | https://izlik.org/JA43BY48LP |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2026 Cilt: 12 Sayı: 2026 |
Amaç ve Kapsam
Derginin amacı, sağlık bilimleri ile ilgili alanlarda Akdeniz Tıp Fakültesi ve Türkiye’de yapılan araştırmaları ulusal ve uluslararası bilim çevrelerine sunarak, duyurulması ve paylaşılmasına katkı sağlamak, bu bağlamda Türkiye’nin tanıtılmasına katkıda bulunmaktır. Akdeniz Tıp Dergisi, öncelikle Türkiye ve dünyada konuyla ilgili tüm tıbbi kurum ve bilgi merkezlerine ücretsiz olarak basılı ya da elektronik ortamda dergiye kolayca erişilmeyi sağlamanın yanı sıra, ulusal ve uluslararası dizinlerde de yer almayı hedeflemektedir.
Akdeniz Tıp Dergisi, Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi’nin bilimsel yayın organı olup, etik ilke ve kurallara bağlı olarak yılda üç kez olmak üzere (Ocak, Mayıs, Eylül) dört ayda bir yayınlanan bilimsel ve hakemli, disiplinlerarası bir tıp dergisidir.
Akdeniz Tıp Dergisinin kısaltması Akd Tıp D / Akd Med J .dir.
Akdeniz Tıp Dergisi, TÜBİTAK-ULAKBİM Türk Tıp Dizini, TürkMedline, Sobiad, INDEX COPERNICUS ve academindex tarafından dizinlenmektedir.
Derginin amacı, sağlık bilimleri ile ilgili alanlarda Akdeniz Tıp Fakültesi ve Türkiye’de yapılan araştırmaları ulusal ve uluslararası bilim çevrelerine sunarak, duyurulması ve paylaşılmasına katkı sağlamak, bu bağlamda Türkiye’nin tanıtılmasına katkıda bulunmaktır. Akdeniz Tıp Dergisi, öncelikle Türkiye ve dünyada konuyla ilgili tüm tıbbi kurum ve bilgi merkezlerine ücretsiz olarak basılı ya da açık erişim ile elektronik ortamda dergiye kolayca erişilmeyi sağlamanın yanı sıra, ulusal ve uluslararası dizinlerde de yer almayı hedeflemektedir.
Bu hedefler doğrultusunda, Akdeniz Tıp Dergisi’nde yayınlanması istenilen makalelerin daha çok özgün araştırmaları (temel, klinik ve epidemiyolojik) içermesi gerekmektedir. Ayrıca editör görüşü, derleme, olgu sunumu, editöre mektup, teknik notlar, tıp eğitimi ile ilgili yazılar, tıp tarihçesi ile ilgili yazılar, biyografi yazıları da kabul edilmektedir. Gönderilen yazıların, daha önce yazılı olarak veya elektronik bir formatta yayınlanmamış veya yayınlanma amacıyla bir başka dergiye veya elektronik ortama gönderilmemiş olması gerekmektedir. Gönderilecek yazılarda, Türk dergilerinde yayınlanmış makalelere de atıf yapılması özellikle aranmaktadır.
Daha önceden basılı olarak yayınlanan Akdeniz Tıp Dergisi yayın hayatına elektronik olarak devam ettiğinden daha önceden 1300-1779 olan ISSN numarası 08.08.2019 tarihinden itibaren 2687-2781 şeklinde değişmiştir.
Derginin yayın dili Türkçe ve İngilizce’dir. Türkçe yazılarda, Türk dilinin bütünlüğünün korunmasına dikkat edilmeli ve Türk Dil Kurumu’nun güncel baskı Yazım Kılavuzu ve Türkçe Sözlüğü esas alınmalıdır. Tıp terimlerinin kullanılmasında olabildiğince "Türkçe Bilim Terimleri" nin kullanımına özen gösterilmelidir. Bunun için yazarlar Türk Dil Kurumu'nun "Hekimlik Terimleri Kılavuzu" veya diğer Tıp Terimleri Sözlüklerinden yararlanabilir.
Yazım Kuralları
Dergide yayınlanmak üzere editöre gönderilen yazılar A4 sayfasının bir yüzüne 12 punto, çift aralıkla ve kenarlarda 3’er cm boşluk bırakılarak Times Newroman karakterinde yazılmalıdır. Kullanılan kısaltmalar yazı içerisinde ilk geçtikleri yerde, parantez içinde, açık olarak yazılmalı, özel kısaltmalar yapılmamalıdır. Yazı içindeki 1-10 arası sayısal veriler yazıyla (Her iki tedavi grubunda, ......... ikinci gün .....), 10 ve üstü rakamla belirtilmelidir. Ancak, yanında tanımlayıcı bir takısı olan 1-10 arası sayılar rakamla (.... 1 yıl) cümle başındaki rakamlar da (On beş yaşında bir kız hasta......) yazıyla yazılmalıdır. Özgün araştırma makaleleri ve derleme yazılarında özel bir kelime sayısı sınırlandırılması yoktur. Olgu sunumları Öz/Abstract hariç 1000 sözcük ile sınırlandırılmalı ve en az sayıda şekil, tablo ve kaynak içermelidir. Editöre çeşitli konularda ve dergide yayınlanan yazılarla ilgili görüşler yazılabilir ve yazarlarından cevaplandırılması istenebilir. Editöre mektuplar (en fazla 1000 sözcük, tablosuz ve şekilsiz) olmalı ve mektup, tüm yazarlar tarafından imzalanmış olmalıdır. Bunların dergide yayınlanıp yayınlanmaması editörün yetkisindedir. Ayrıca dergide tıp alanındaki bilimsel toplantılar, tarih, konu ve konuşmacıları duyurmak amacı ile yayınlanabilir. Yazılar aşağıda belirtilen sıra izlenerek düzenlenmelidir.
Başlık Sayfası: Yazının Türkçe ve İngilizce başlığı, yazarların adları, görevleri (akademik unvanları) ve iletişim bilgileri (e-mail, telefon) ile, hangi kuruluştan gönderildiği, varsa çalışmayı destekleyen kurum yazılmalıdır. Tüm yazarların uluslararası geçerliliği bulunan "ORCID" bilgisine yer verilmelidir. Yazı daha önce herhangi bir toplantıda bildiri olarak sunulmuşsa, yeri ve tarihi belirtilmelidir. Ayrıca bu sayfada yazışma yapılacak yazarın adı, soyadı, adresi, telefon ve faks numaraları, e-posta adresi açıkça yazılmalıdır.
Öz: Ayrı bir sayfaya Türkçe ve İngilizce olarak hazırlanmalı, başlıklar dahil her biri 250 sözcüğü aşmamalıdır. Öz, makaleyi yansıtacak nitelikte olmalı, önemli sonuçlar verilmeli ve bunların kısaca yorumu yapılmalıdır. Özde açıklanmayan kısaltmalar kullanılmamalı, kaynak gösterilmemelidir. Türkçe ve İngilizce özler, bölümlü olmalı ve aşağıdaki gibi yapılandırılmalıdır: Amaç/Objective;Yöntem(ler)/Method(s); Bulgular/Results; Sonuç(lar) /Conclusion(s).
Anahtar Sözcükler: “Index Medicus: Medical Subject Headings” standartlarına uygun Türkçe ve İngilizce anahtar sözcükler verilmelidir. (http://www.nlm.nih.gov/mesh/authors.html) Tüm yazıların Türkçe ve İngilizce özlerinin altında, 3-10 adet anahtar sözcük yer almalıdır. Anahtar sözcüklerin belgeye erişimde en önemli öğe olduğu gözönünde tutulmalıdır.
Bölümler: Özgün araştırma makalelerinde giriş, gereç ve yöntem (çalışma tasarımı, olguların seçimi ve tanımlanması, teknik bilgi, istatistik vs), bulgular, tartışma ve sonuç bölümleri yer almalı, olgu sunumlarında ise giriş, olgu(ların) sunumu ve tartışma bölümleri yer almalıdır. Bu bölümlerden sonra, varsa araştırmaya veya makalenin hazırlanmasına katkıda bulunanlara ”teşekkür” yazılabilir. Teşekkürlere yazının sonunda kaynaklardan önce yer verilir. Bu bölümde kişisel, teknik ve gereç yardımı gibi nedenlerle yapılacak teşekkür ifadeleri yer alır.
Kaynaklar: Kaynaklar yazının sonunda (Kaynaklar/References) başlığı altında metindeki geçiş sırasına göre numaralandırılıp dizilmelidir. Metin içinde ise parantez içinde yazılmalıdır. Kaynakların listesiyle metin içinde yer alış sırası arasında bir uyumsuzluk bulunmamalıdır. Aslı görünmeden diğer bir kaynak aracılığı ile bilgi edinilen kaynaklar numaralandırılmaz, zorunlu hallerde parantez içinde verilir. Kaynakların doğruluğundan yazar(lar) sorumludur. Tüm kaynaklar metinde belirtilmelidir. Kaynaklar aşağıdaki örneklerdeki gibi gösterilmelidir. Tüm yazarlar belirtilmeli, “ve ark. - et al.” ibaresi kullanılmamalıdır. Dergilerin isimleri Index Medicus’a uygun olarak kısaltılmış biçimde verilir. Index’e girmeyen dergi isimlerinde kısaltma yapılmamalıdır.
Kaynakların Yazımı İçin Örnekler:
Dergiler için
Muzaale AD, Massie AB, Wang MC, Montgomery RA, McBride MA, Wainright JL, Segev DL. Risk of end-stage renal disease following live kidney donation. JAMA 2014; 311:579-86.
Kitaplar için
Chabner ba, Longo DL (eds): Cancer Chemotherapy and Biotherapy: Principles and Practice, 5th ed. Philadelphia, Lippincott Williams & Wilkins, 2011.
Kitaptan alınan bölümler için
Goadsby PJ. Pathophysiology of headache. In: Silberstein SD, Lipton RB, Dalessio DJ, eds. Wolff's headache and other head pain. 7th ed. Oxford, England: Oxford University Press, 2001:57-72.
Toplantı bildirileri için
Christensen S, Oppacher F. An analysis of Koza’s computational effort statistic for genetic programming. In: Foster JA, Lutton E, Miller J, Ryan C, Tettamanzi AG, editors. Genetic programming. EuroGP 2002: Proceedings of the 5th European Conference on Genetic Programming; 2002 Apr 3-5; Kinsdale, Ireland. Berlin: Springer; 2002. p. 182-91.
Çevrim-içi makaleler için
U.S. Renal Data System. USRDS 2007 annual data report. Bethesda, MD: National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases, National Institutes of Health, 2007 (http://www.usrds.org/atlas07.aspx).
Dergi ekleri için
Kidney Disease: Improving Global Outcomes (KDIGO) Acute Kidney Injury Work Group. KDIGO clinical practice guideline for acute kidney injury. Kidney Int Suppl 2012;2:1-138.
Index Medicus’ta yer almayan Türkçe kaynaklarda yukardaki örneklere uyulur, ancak dergi isimleri kısaltılmadan yazılır.
Tablolar: Tablolar, kaynaklar sayfasından sonra gelmeli, her bir tablo ayrı bir sayfada olacak şekilde yazılmalıdır. Tablolar, yazı içinde geçiş sırasına göre Romen rakamları ile numaralandırılmalıdır. Tablo başlıkları kısa, öz olmalı ve bu başlık tablonun üstünde yer almalıdır. Tablo açıklamaları ve kısaltmaları ise, tablonun altında yer almalıdır. Metin içinde her tabloya değinilmelidir.
Şekiller: Metinden ayrı sayfaya yerleştirilmelidir. Şekiller ya profesyonel olarak çizilmeli ve fotoğraflanmalı ya da fotoğraf kalitesinde dijital olarak gönderilmelidir. Şekillerin basıma uygun versiyonlarının yanı sıra, JPEG ya da GIF gibi elektronik versiyonlarda yüksek çözünürlükte görüntü oluşturacak biçimlerde elektronik dosyaları gönderilmeli ve yazarlar göndermeden önce bu dosyaların görüntü kalitelerini bilgisayar ekranında kontrol etmelidir. Semboller, oklar ya da harfler fonla kontrast oluşturmalıdır. Mikroskopik resimlerde büyütme oranı ve kullanılan boyama tekniği belirtilmelidir. Eğer insan fotoğrafı kullanılacaksa ya bu kişiler fotoğraftan tanınmamalıdır ya da yazılı izin alınmalıdır. (Etik bölümüne bakınız) Şekil ve resimlerin yazıları altta, (1,2,3,....) arabik rakamlar ile birlikte yazılmalıdır. Şekiller metinde geçiş sıralarına göre numaralandırılmalıdır. Şekillerin metin içindeki yerleri belirtilmelidir. Metin içinde her şekle değinilmelidir. Renkli şekiller Editör gerekli gördüğünde ya da sadece yazar ek masrafı karşılarsa basılabilir.
Makalelerin Dergiye Gönderilmesi: Makaleler, yazının yayınlanmak üzere gönderildiğini ve Akdeniz Tıp Dergisi’nin hangi bölümü (özgün araştırma, olgu sunumu, derleme) için başvurulduğunu belirten bir mektup, yazının elektronik formunu içeren Microsoft Word 2003 ve üzerindeki versiyonları ile yazılmış elektronik dosyası ile tüm yazarların imzaladığı “Telif Hakkı Devri Formu” eklenerek gönderilmelidir. Yazıların alınmasının ardından yazarlara makalenin alındığı, bir makale numarası ile bildirilecektir. Tüm yazışmalarda bu makale numarası kullanılacaktır. Makalelerde aşağıdaki sıra takip edilmelidir ve her bölüm yeni bir sayfa ile başlamalıdır:
1.Başlık sayfası
2.ÖZ
3.Metin
4.Teşekkür
5.Kaynaklar
6.Tablo ve Şekiller.
Tüm sayfalar sırayla numaralandırılmalıdır. Akdeniz Tıp Dergisi, kendisine gönderilen yazıları, hem üç nüsha halinde, yazıcı çıktısı olarak ve hem de CD ve/veya E-posta uzantısı olarak elektronik makale gönderisi şeklinde kabul etmektedir. Elektronik gönderi, hem zaman kazandırıp posta ücretinden kurtarmakta, hem de değerlendirme süreci sırasında makalenin elektronik biçimi gönderildiğinden üstünlük sağlamaktadır. Çevrimiçi gönderim (on-line submission) ile birlikte Akdeniz Tıp Dergisi web sitesi (https://dergipark.org.tr/tr/pub/akd) nin ilgili kısımlarındaki talimatlarına uyarak da makale gönderilip, hakem süreçleri de bu yolla değerlendirilmektedir. Yazarların makalelerini göndermeden önce bir eksiklik olmadığından emin olmaları için aşağıda bir kontrol listesi bulunmaktadır.
Son Kontrol Listesi:
1.Editöre sunum sayfası; a) Makalenin kategorisi b) Başka bir dergiye gönderilmemiş olduğu bilgisi c) Sponsor veya ticari bir firma ile ilişkisi (varsa belirtiniz) d) İstatistik kontrolünün yapıldığı (araştırma makaleleri için) e) İngilizce yönünden kontrolünün yapıldığı
2.Telif hakları devri formu
3. Daha önce basılmış belge (yazı, resim, tablo) kullanılmış ise izin belgesi
4.İnsan öğesi bulunan çalışmalarda “gereç ve yöntemler” bölümünde HELSİNKİ Deklarasyonu ilkelerine uygunluk, etik kurul onayı ve hastalardan “bilgilendirilmiş olur” alındığının belirtilmesi.
5.Hayvan öğesi kullanılmış ise “gereç ve yöntemler” bölümünde “Guide for the Care and Use of Laboratory Animals” ilkelerine uygunluğunun belirtilmesi.
6.Kapak sayfası a) Makalenin Türkçe ve İngilizce başlığı (tercihen birer satır) b) Yazarlar ve kurumları c) Tüm yazarların yazışma adresi, iş telefonu, GSM numarası, E-posta adresleri (bu bilgiler yalnızca makalenin orijinal nüshasında olmalı, diğer üç kopya nüshada bulunmamalıdır.)
7.Özler: 250 sözcük (Türkçe ve İngilizce)
8.Anahtar sözcükler: 3-10 arası (Türkçe ve İngilizce)
9.Teşekkür
10.Kaynaklar
11.Tablolar – Şekiller
Etik İlkeler ve Yayın Politikası
Açık Erişim ve Makale İşleme
Akdeniz Tıp Dergisi, bilimsel yayınlara açık erişim sağlar. Yayımlanan sayıya ve içeriğinde yer alan yazıların tam metinlerine ücretsiz ulaşılabilir. Yazar(lar)dan yazılarının yayımı için herhangi bir ücret talep edilmez.
Okuyucular dergi içeriğini akademik veya eğitsel kullanım amaçlı olarak ücretsiz indirebilirler. Dergi herkese, ücretsizdir. Bunu sağlayabilmek için dergi Akdeniz Üniversitesi’nin mali kaynaklarından, editörlerin ve hakemlerin süregelen gönüllü çabalarından yararlanmaktadır.
Yazıların tüm bilimsel sorumluluğu yazarlara aittir. Gönderilen yazılarda isim sıralaması ortak verilen bir karar olmalıdır. Sorumlu yazar, yazar sıralamasını “Yazar sorumluluk ve Yayın Hakkı Devir Formu”nu doldurup imzalayarak, tüm yazarlar adına kabul etmiş sayılır. Yazarlık için gerekli ölçütleri karşılamayan, ancak çalışmaya katkısı olan kişiler “Teşekkür” bölümünde sıralanabilir. Yazarlar, yayının özgün bir yazı olduğunu, daha önce herhangi bir yerde yayınlanmadığını ve değerlendirme süreci içerisinde başka herhangi bir yerde yayınlama girişiminde bulunmayacaklarına yönelik imzalı bir beyanda bulunmalıdırlar.
Yazarlar, bilimsel içerikte değişiklik yapılmaması koşuluyla, editörlük tarafından yapılacak değişiklik ve düzeltmeleri önceden kabul etmiş sayılırlar. Gönderilen yazılar yayınlansın veya yayınlanmasın iade edilmez, yalnız yayınlanmayan resimler ve şekiller istek üzerine yazarına gönderilebilir.
Gönderilen yazıların, dergi kurallarına göre hazırlanmış ve eksiksiz olarak sayfa düzenlemesine hazır duruma getirilmiş olması gerekir. Yayın kurulu yazım kurallarına uymayan yazıları yayınlamamak, düzeltilmek üzere yazara iade etmek ya da şekil açısından yeniden düzenlemek yetkisine sahiptir. Editör ve dil editörleri, yazım dili, imla düzeltmeleri ve kaynakların yazım kurallarına uygunluğunun denetimi ve ilgili diğer konularda değişiklik ve düzeltmelerin yapılmasında tam yetkilidir. Makalede daha önce yayınlanmış alıntı yazı, tablo, resim vb. var ise, makalenin sorumlu yazarı, ilgili yayın hakkı sahibinden ve yazarlarından yazılı izin almak, ayrıca bunu makalede belirtmek zorundadır.
Yayın Süreci ve Makale Değerlendirme Süresi
Akdeniz Tıp Dergisi’ne gönderilen makaleler öncelikle Editörler Kurulu tarafından nesnel bir değerlendirmeye alınarak gözden geçirilir. Editörler yazıları doğrudan doğruya reddetme veya yeniden düzenlenmesi için geri gönderme hakkına sahiptir. Bu aşamada yazının reddini gerektirecek bir neden yoksa, yazı konu ile ilgili iki ayrı danışmana gönderilir. Makale değerlendirmesi için davet edilen hakemlerin azami 7 gün içerisinde daveti kabul etmesi istenir. Alan değerlendirmesinden iki olumlu hakem raporu alan makale yayınlanmaya hak kazanır. Bir olumlu bir olumsuz hakem raporu alan makale, üçüncü bir hakeme gönderilir ve makalenin yayınlanıp yayınlanmaması üçüncü hakemin raporu ve/veya editör kararı doğrultusunda belirlenir. Daveti kabul eden hakemlerin değerlendirme süreleri azami 30 gündür. Hakemlerin değerlendirmeyi kabul etmemesi veya gün sonunda değerlendirme raporunu göndermemesi durumunda makale değerlendirilmek üzere yeni bir hakeme gönderilir. Hakemler, makaleyi değerlendirdikten sonra yorum ve önerilerini içeren değerlendirme formunu editöre gönderirler. Editör tarafından hakem yorum ve önerileri yazarlara iletilerek düzeltilmiş makaleyi tekrar sisteme yüklemeleri istenir. Yazarların düzeltme süresi azami 60 gündür. Hakemler düzeltme sonrası makaleyi tekrar görmek istemişse makale değerlendirilmek üzere hakemlere tekrar gönderilir. Bu süreç hakemlerin makalenin kabulü veya reddi yönünde görüşünü bildirmelerine kadar devam eder. Hakemlerden gelen görüşler, editör/ler tarafından en geç 15 gün içerisinde değerlendirilir. Bu inceleme sonucunda nihai kararını yazar(lar)a iletir.
Son yayın onayı kararını editörler verir. Yapılacak olan sayfa düzenlemeleri ve düzeltilerden sonra, sorumlu yazarlardan son kontrol istenecek ve yazılı olarak “yayım onayı” alınacaktır. Yayıma kabul edilen makaleler, kabul tarihi sırasına göre Erken Çevrim İçi makaleler kısmında yayımlanmaktadır. Bir makalenin erken görünümde olması bir sonraki sayıya dahil edileceğini göstermez. Erken görünüm sırasında yazarların makalelerini gözden geçirmeleri ve dergi yazım kuralları ve mizanpaj açısından düzeltme önerilerini yayın kuruluna bildirmeleri gerekmektedir. Yayımlanmak üzere kabul edilen makalelerin basımı 12-18 ay arasındadır. Bununla birlikte makalenin güncelliği, özgünlüğü, yayım için bekleyen makale sayısı gibi faktörlere bağlı olarak bu süre daha erken veya daha geç olabilmektedir. Dergi yayımlandıktan sonra makalelerde değişiklik yapılamamaktadır.
Yazılar körleme danışmanlık (peer-review) sistemi uyarınca, yazarların isimleri yazı metninden çıkartılarak danışmanlara gönderilir. Yazarlara da, yazının hangi danışmanlara gönderildiği ile ilgili bilgi verilmez. Danışmanlar ve Yayın Kurulu üyeleri, yazıları topluma açık bir şekilde tartışamaz. Bazı durumlarda, danışmanların bir yazıya ait yorumları, aynı yazıyı inceleyen diğer danışmanlara editör tarafından gönderilerek, danışmanların bu süreçte aydınlatılmaları sağlanabilir. Gönderilen yazıyı, verilen süre içerisinde değerlendirmeyen danışmanın yerine, başka bir danışmana da görev verilebilir.
ETİK İLKELER
Akdeniz Tıp Dergisi, yazarlardan araştırma ve yayın etiğine uyumlu olunmasını istemektedir. İnsanlarda veya hayvanlarda gerçekleştirilen araştırmalarda ulusal ve uluslararası etik kılavuzlara uyum ve ilgili etik kurullardan izin esastır. Alınan “Etik Kurul Onayı” çevrimiçi olarak, https://dergipark.org.tr/tr/pub/akd adresine gönderilmelidir. Makalelerin etik kurallara uygunluğu yazarların sorumluluğundadır.
İnsanlar üzerinde yapılan araştırmalar:
Dergi, "İnsan" öğesinin içinde bulunduğu tüm çalışmalarda WMA"Helsinki Bildirgesi", "İyi Klinik Uygulamalar Kılavuzu" ve "İyi Laboratuvar Uygulamaları Kılavuzu"'nda belirtilen esaslara ve T.C. Sağlık Bakanlığı'nın ilgili yönetmeliklerine uygunluk ilkesini kabul eder. İnsanlar üzerinde yapılan araştırmalarda, "Klinik Araştırmalar Etik Kurul"undan izin alınması ve ilgili belgenin dergiye gönderilmesi zorunludur. Yazarlar, makalenin Gereç ve Yöntem bölümünde ilgili etik kuruldan ve çalışmaya katılmış insanlardan imzalı "Bilgilendirilmiş onam" (informed consent) belgesini aldıklarını belirtmek zorundadır. Olgu sunumlarında hastanın kimliğinin ortaya çıkmasına bakılmaksızın hastalardan veya gereği durumunda yasal temsilcisinden "Bilgilendirilmiş onam" (informed consent) belgesi alınmalı ve makalenin olgu sunumu başlığı altında yazılı olarak ifade edilmelidir. Hastadan veya yasal temsilcisinden alınan "Bilgilendirilmiş onam" belgesi dergiye yollanmalıdır.
Hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalar:
Hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalarda, "Deney Hayvanları Etik Kurul"undan izin alınması ve ilgili belgenin bir kopyasının dergiye gönderilmesi zorunludur. Araştırmanın Gereç ve Yöntem bölümünde, deneysel çalışmalarda tüm hayvanların "Laboratuvar Hayvanlarının Bakım ve Kullanımı Kılavuzu"na (Guide for the Care and Use of Laboratory Animals, www.nap.edu/catalog/5140.html) uygun olarak insancıl bir muameleye tabi tutulduğu ve Deney Hayvanları Etik Kurul onay raporu alındığı belirtilmelidir. Hayvanlar üzerinde yapılan çalışmalarda ağrı, acı ve rahatsızlık verilmemesi için neler yapıldığı açık bir şekilde belirtilmelidir. Etik Kurul onayının bir kopyasının dergiye gönderilmemesi durumunda yazı yayınlanmayacaktır.
İzinler: Akdeniz Tıp Dergisi, makalelerin Atıf-Gayri Ticari-Aynı Lisansla Paylaş 4.0 Uluslararası (CC BY) lisansına uygun bir şekilde paylaşılmasına izin verir. Buna göre yazarlar ve okurlar; uygun biçimde atıf vermek, materyali ticari amaçlarla kullanmamak ve uyarladıklarını aynı lisansla paylaşmak koşullarına uymaları halinde eserleri kopyalayabilir, çoğaltabilir ve uyarlayabilirler. Dergide yayımlanan yazılar için telif hakkı ödenmez.
Çıkar çatışmaları: Yazarlar, makaleleriyle ilgili çıkar çatışmalarını (varsa) bildirmelidirler. Eğer makalede dolaylı veya dolaysız ticari bağlantı (istihdam edilme, doğrudan ödemeler, hisse senedine sahip olma, firma danışmanlığı, patent lisans ayarlamaları, veya hizmet bedeli gibi) veya çalışma için maddi destek veren kurum mevcut ise yazarlar; kullanılan ticari ürün, ilaç, firma v.b ile ticari hiçbir ilişkisinin olmadığını ve varsa nasıl bir ilişkisinin olduğunu, editöre sunum sayfasında ve ayrıca makalede kaynaklar bölümünden önce "Çıkar çatışması" başlığı altında bildirmek zorundadır. http://icmje.org/conflicts-of-interest/
Yazarlık katkısı: Çok yazarlı makalelerde yazarların araştırmaya katkıları (fikir oluşturma, çalışma tasarımı, deneysel uygulamalar, istatistik, makalenin yazımı, v.b) açıklanmalı ve imzalı olarak editöre (yayın hakkı devir formu kapsamı içinde) sunulmalıdır. Yazarlık katkısı bilgisi, kaynaklar bölümünden önce makalede bildirilmek zorundadır.
Maddi destek: Araştırma için alınmış finansal destek, bağış ve diğer bütün faaliyetler (istatistiksel analiz, İngilizce/Türkçe değerlendirme) ve/veya teknik yardım varsa açıkça makalenin kaynaklar bölümünden önce bildirilmek zorundadır. Ayrıca yazarlar aşağıda belirtilen alanlarda, varsa çalışmaya sponsorluk edenlerin rollerini beyan etmelidirler: 1) Çalışmanın tasarımı, 2) Veri toplanması, analizi ve sonuçların yorumlanması, 3) Raporun yazılması, 4) Yayın için gönderilmesine karar verilmesi.
İntihal: Dergiye gönderilen tüm yazılar, değerlendirme sürecine alınmadan önce iThenticate veya Turnitin programından geçirilerek benzerlik raporu alınır. Benzerlik oranı %20'den fazla olan makaleler intihal olarak kabul edilir ve ret edilir. Akdeniz Tıp Dergisi Yayın Kurulu dergiye gönderilen çalışmalarla ilgili aşırma, atıf manipülasyonu ve veri sahteciliği iddia ve şüpheleri karşısında COPE kurallarına uygun olarak hareket edebilmektedir.
ETİK SORUMLULUKLAR
Bilimsel bir çalışma ortaya koyan tüm paydaşların (yazar, editör ve hakem), bilimin doğru bir şekilde ilerlemesine katkı sağlaması hedeflenir. Bu hedef gereğince hazırlanan bilimsel çalışmalarda bilimsel etik ilkelere uygunluk önemlidir.
Bu ilkeler, tarafımızca kabul edilmiştir ve paydaşlar tarafından da benimsenmesi önerilerek, bir kısmı aşağıda sunulmuştur.
Derginin editörlük ve yayın süreçleri International Committee of Medical Journal Editors (ICMJE), World Association of Medical Editors (WAME), Council of Science Editors (CSE), Committee on Publication Ethics (COPE), European Association of Science Editors (EASE) ve National Information Standards Organization (NISO) yönergelerine uygun olarak şekillenmektedir. Dergi, Principles of Transparaency and Best Practice in Scholarly Publishing (doaj.org./bestpractice) ilkelerini benimsemiştir.
Yazarların Etik Sorumlulukları
- Çalışmayla ilişkili verilerin doğruluğundan emin olmak, araştırmasına ilişkin kayıtlarını düzenli tutmak ve olası bir talep üzerine bu verilere erişim verebilmek.
- Gönderdiği makalenin başka bir yerde yayınlanmadığından veya kabul edilmediğinden emin olmak.
- Sunduğu içerik yayınlanmış veya sunulan başka içerikle eşleşirse, bu çakışmayı kabul etmek ve alıntı yapmak. Gerektiğinde, çalışmasıyla ilgili benzer içeriğe sahip olabilecek herhangi bir çalışma varsa bunun bir kopyasını editöre sunmak. Başka kaynaklardan herhangi bir içeriği çoğaltmak ya da kullanmak için izin almak, atıf göstermek.
- İnsan veya hayvan denek içeren tüm çalışmalar için ulusal ve uluslararası yasalara ve yönergelere uygun olmasını sağlamak, (örneğin, WMA Helsinki Bildirgesi, NIH Laboratuvar Hayvanlarının Kullanımına İlişkin Politika, Hayvanların Kullanımına İlişkin AB Direktifi) gerekli onayların alındığını belirtmek, denek mahremiyete saygı göstermek. Çalışmasına dair ilgili etik kurul onaylarını ve araştırma detaylarını çalışmanın “Gereç ve Yöntem” kısmında belirtmek.
- Herhangi bir çıkar çatışması durumunda, makalesiyle ilgili etik bir ihlal tespit ettiğinde bunu editör ve yayıncı ile paylaşmak, hata beyanı, zeyilname, tazminat bildirimi yayınlamak veya gerekli görüldüğü durumlarda çalışmayı geri çekmek.
Editörlerin Etik Görev ve Sorumlulukları
- Yazarların cinsiyet, dinî veya politik inançlar, etnik veya coğrafi kökenleri üzerine ayrım yapılmaksızın görevlerini yerine getirirken dengeli, objektif ve adil bir şekilde hareket etmek.
- Dergiye gönderilen çalışmaları içeriğine göre değerlendirmek, hiçbir yazara ayrıcalık göstermemek.
- Olası çıkar çatışmalarını önlemek adına gerekli önlemleri almak ve varsa mevcut beyanları değerlendirmek.
- Sponsorlu çalışmaları veya özel konulardaki çalışmaları diğer çalışmalarla aynı şekilde ele almak.
- Etik ihlali niteliğinde bir şikâyet olması durumunda, derginin politika ve kurallarına bağlı kalarak gerekli işlemleri uygulamak. Yazarlara, gelen şikayete cevap vermek için bir fırsat vermek, çalışma kime ait olursa olsun gerekli yaptırımları uygulamaktan kaçınmamak.
- Derginin amaç ve kapsamına uygun olmaması durumunda gelen çalışmayı reddetmek.
Hakemlerin Etik Sorumlulukları
- Editörün karar verme sürecine katkıda bulunmak için makaleyi objektif olarak zamanında incelemek ve sadece uzmanlık alanı ile ilgili çalışma değerlendirmeyi kabul etmek.
- Değerlendirmeyi nesnel bir şekilde sadece çalışmanın içeriği ile ilgili olarak yapmak. Dinî, siyasi ve ekonomik çıkarlar gözetmeden çalışmayı değerlendirmek.
- Yayınlanacak makalenin kalitesini yükseltmeye yardımcı olacak yönlendirmelerde bulunmak ve çalışmayı titizlikle incelemek. Yorumlarını yapıcı ve nâzik bir dille yazara iletmek.
- Editör ve yazar tarafından sağlanan bilgilerin gizliliğini korumak, gizlilik ilkesi gereği incelediği çalışmayı değerlendirme sürecinden sonra yok etmek, kör hakemliğe aykırı bir durum varsa editöre bildirmek ve çalışmayı değerlendirmemek.
- Olası çıkar çatışmalarının (mali, kurumsal, işbirlikçi ya da yazarlar arasındaki diğer ilişkiler) farkında olmak ve gerekirse bu yazı için yardımlarını geri çekmek konusunda editörü uyarmak.
Bilimsel araştırma ve yayın etiğine aykırı olduğu düşünülen eylemlerden bazıları:
• İntihal: Başkalarının özgün fikirlerini, metotlarını, verilerini veya eserlerini bilimsel kurallara uygun biçimde atıf yapmadan kısmen veya tamamen kendi eseri gibi göstermek.
• Sahtecilik: Bilimsel araştırmalarda gerçekte var olmayan veya tahrif edilmiş verileri kullanmak.
• Çarpıtma: Araştırma kayıtları veya elde edilen verileri tahrif etmek, araştırmada kullanılmayan cihaz veya materyalleri kullanılmış gibi göstermek, destek alınan kişi ve kuruluşların çıkarları doğrultusunda araştırma sonuçlarını tahrif etmek veya şekillendirmek.
• Tekrar yayım: Mükerrer yayınlarını akademik atama ve yükselmelerde ayrı yayınlar olarak sunmak.
• Dilimleme: Bir araştırmanın sonuçlarını, araştırmanın bütünlüğünü bozacak şekilde ve uygun olmayan biçimde parçalara ayırıp birden fazla sayıda yayımlayarak bu yayınları akademik atama ve yükselmelerde ayrı yayınlar olarak sunmak.
• Haksız yazarlık: Aktif katkısı olmayan kişileri yazarlar arasına dâhil etmek veya olan kişileri dâhil etmemek, yazar sıralamasını gerekçesiz ve uygun olmayan bir biçimde değiştirmek, aktif katkısı olanların isimlerini sonraki baskılarda eserden çıkartmak, aktif katkısı olmadığı halde nüfuzunu kullanarak ismini yazarlar arasına dâhil ettirmek.
• Destek alınarak yürütülen araştırmalar sonucu yapılan yayınlarda destek veren kişi, kurum veya kuruluşlar ile bunların katkılarını belirtmemek.
• Henüz sunulmamış veya savunularak kabul edilmemiş tez veya çalışmaları, sahibinin izni olmadan kaynak olarak kullanmak.
• İnsan ve hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalarda etik kurallara uymamak, yayınlarında hasta haklarına saygı göstermemek, hayvan sağlığına ve ekolojik dengeye zarar vermek, gerekli izinleri almamak.
• Bilimsel araştırma için sağlanan veya ayrılan kaynakları, mekânları, imkânları ve cihazları amaç dışı kullanmak.
• Akademik atama ve yükseltmelerde bilimsel araştırma ve yayınlara ilişkin yanlış veya yanıltıcı beyanda bulunmak.
Ücret Politikası
Akdeniz Tıp Dergisi, bilimsel yayınlara açık erişim sağlar. Yayımlanan sayıya ve içeriğinde yer alan yazıların tam metinlerine ücretsiz ulaşılabilir. Yazar(lar)dan yazılarının yayımı için herhangi bir ücret talep edilmez.
Okuyucular dergi içeriğini akademik veya eğitsel kullanım amaçlı olarak ücretsiz indirebilirler. Dergi herkese, ücretsizdir.
Dizinler
Atıf Dizinleri
Diğer Dizinler
Dergi Kurulları
Sahibi
Baş Editör ve Editör
Cerrahi Bilimler Editörü
Klinik Bilimler Editörü
Temel Bilimler Editörü
She graduated from the Department of Biology, Faculty of Science, Hacettepe University in 2002. She completed his master's degree in 2002 and his doctorate in 2012 at the Department of Histology and Embryology, Faculty of Medicine, Akdeniz University. In her master's thesis, she examined the distribution of cell cycle regulators in normal and diabetic rat placentas during specific stages of pregnancy. After completing her master's degree, she worked for 11 months at the Institute for Cancer Research and Molecular Medicine, Faculty of Medicine, Norges Teknisk-Naturvitenskapelige Universitet (NTNU) with a research grant from Norway. There, she conducted studies on the relationship between preeclamptic placentas and the immune system. Under the scope of the 2214-Doctoral Students Overseas Research Grant awarded by TÜBİTAK, she conducted her doctoral thesis research at the University of Cincinnati College of Medicine, Cincinnati Children's Hospital, Department of Reproductive Biology, United States, where she investigated the interactions between FKBP52 and PRDX6 in the mouse uterus throughout pregnancy. Her research topics include the placenta, uterine receptivity, embryo implantation, and inflammasomes. She has numerous international publications and presentations, and her h-index is 16 according to WOS. She was promoted to associate professor in 2015 and to professor in 2024. She currently works at the Department of Histology and Embryology, Faculty of Medicine, Akdeniz University.
İstatistik Editörü
Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi İngilizce bölümünden mezun olan Dr. Gülkesen, Patoloji uzmanıdır. Akdeniz Üniversitesi'nde tıp bilişimi yüksek lisansı, ODTÜ'de tıp bilişimi doktorası yapmıştır. 2003 yılında Heidelberg Üniversitesi Tıp Bilişimi bölümünde 3 ay konuk araştırmacı, 2017'de Almanya'daki Peter L. Reichertz Tıp Bilişimi Enstitüsü'nde bir yıl Kıdemli Araştırmacı olarak çalışmıştır. Bir teknokent şirketi olan Myra Enformasyon Teknolojileri'nde kurucu ortak, Kıdemli Veri Analisti ve Sistem Analisti olarak görev yapmıştır. Ayrıca Dr. Gülkesen, AB'nin Horizon 2020 ve 7. Çerçeve Programı da dahil olmak üzere önde gelen Avrupa ve uluslararası projelerinde ulusal koordinatör, araştırmacı, danışman rolleri üstlenmiştir.
COVID-19 salgını sırasında DSÖ'nün uzaktan sağlık hizmetleri ile ilgili bir projesinde danışmanlık yapmıştır. Journal of Medical Systems dergisinde dokuz yıl editör yardımcılığı görevini sürdürmüştür. Tıp Bilişimi Derneği'nde Başkanlık dahil çeşitli pozisyonlarda görev almış ve bu dönemde İki uluslararası ve çok sayıda ulusal toplantıda başkanlık ve kongre sekreterliği yapmıştır. Tıp Bilişimi lisansüstü programlarında Biyoistatistik, Sağlık Bilgi sistemleri, Klinik Karar Destek Sistemleri, Elektronik Sağlık Kayıtları ve Yapay Zeka derslerini vermektedir. İyi derecede İngilizce, orta düzeyde Almanca ve Japonca bilen Dr. Gülkesen, Tai-chi ve qigong eğitmenidir.
İngilizce Dil Editörleri
İNGİLİZCE, İleri seviye, C1/C2; İTALYANCA, Orta seviye, B1/B2
Lisans, Ankara Üniversitesi, Makine Fakültesi, 2012
Doktora, Akdeniz Üniversitesi, Tıbbi Genetik
Uzmanlık Alanı, Nörobilim, Epigenetik, Nöromüsküler bozukluklar, FSHD, Fasiyoskapulohumeral Kas Distrofisi
Yükselen Bilim İnsanı Ödülü, 2023, Milano, İtalya FSHD konferansı
Sosyal Medya, Index ve Dizin Editörü
Türkçe Dil Editörü
Mizanpaj Editörü
Yayın Kurulu
2025- Devam ediyor. Prof. Dr.
Akdeniz Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Üroloji, Türkiye
2020-2025 Doç. Dr.
Akdeniz Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Üroloji, Türkiye
2018-2020 Dr. Öğretim Üyesi
Akdeniz Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Üroloji, Türkiye
2013 – 2016 Tıpta Yandal Uzmanlık
Bursa Uludağ Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Çocuk Ürolojisi, Türkiye
2002 – 2007 Tıpta Uzmanlık
Akdeniz Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Üroloji, Türkiye
1995 – 2001 Doktora
Akdeniz Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Türkiye
Yaptığı Tezler
2007 Tıpta Uzmanlık
Laparoskopik radikal prostatektomi uygulanan hastaların cerrahi, onkolojik ve fonksiyonel sonuçlarının değerlendirilmesi
Akdeniz Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Üroloji
Özlem Çakın , MD
Associate Professor, Intensive Care
CV – 31st. August 2023
Position
21.03.2022- Asisstans professor Akdeniz University Medical School
Chaiman Department of Internal Medicine/Intersive Care
Address
Akdeniz University Medical School
Hospital Block-A, Pinarbasi District Block-A
07070 Konyaalti, Antalya, Türkiye
Contact Information
Cell: +905425455656
: +90 2422494400
E-mail: ozlemcakin@akdeniz.edu.tr
: zlmckndr@gmail.com
ORCID: 0000-0002-0907-4095
Publons / Web of Science Researcher ID: HJA-4954-2022
ScopusID: 24461367300
Prof Dr Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi
KBB Uzmanlık, Eğitimde Ölçme Değerlendirme MEd, Tıp Eğitimi MSc, Tıp Eğitimi ve Bilişimi PhD
ÖZGEÇMİŞ
Adı Soyadı: Cumhur İbrahim Başsorgun
Doğum Tarihi: 30 Ekim 1973
Akademik Unvanı: Prof.Dr.
İş Telefonu: 0242496384
Cep Telefonu: 05317927200
İş Adresi: Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Tıbbi Patoloji AD. Konyaaltı/ Antalya
Uzmanlık Alanı: Tıbbi Patoloji
Öğrenim Durumu:
Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl
Lisans-Y. Lisans Tıp Fakültesi Gazi Üniversitesi 1991-1998
Tıpta Uzmanlık Patoloji Bölümü Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi 2003-2008
Doç. Patoloji Bölümü Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi 2017-2022
Prof. Patoloji Bölümü Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi 2022-….
Tıpta Uzmanlık Tezi Başlığı ve Tez Danışmanı:
Tez Başlığı: Akciğer Karsinomlarında Floresan in situ Hibridizasyon Yöntemi ile Saptanan Telomer ve İmmunohistokimyasal olarak C-Kit, Ki-67, P-16 Ekspresyonunun Değerlendirilmesi.
Tez Danışmanı: Prof. Dr. Gülay ÖZBİLİM
Görevler:
Görev Unvanı Görev Yeri Yıl
Araş.Gör. (Asistan Dr.) Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi 2003-2008
Uzman Dr. S.B. Ardahan Devlet Hastanesi 2008-2010
Uzman Dr. Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi 2010-2011
Yard.Doç.Dr. Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi 2011-2017
Doç.Dr. Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi 2017-2022
Prof.Dr. Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi 2022-….
Dr. Volkan Doğru, öncelikli ilgi alanı Crohn hastalığı ve ülseratif kolit gibi inflamatuvar bağırsak hastalıklarının (İBH) tedavisi olan Türk/Avrupa yeterlik sertifikalı bir kolorektal cerrahtır. İBH’nin yanı sıra divertikülit, kolorektal kanser, anal fistül ve hemoroidal hastalık gibi diğer kolorektal hastalıkların tedavisinde de geniş deneyime sahiptir. Antalya'da Akdeniz Üniversitesi Hastanesi'nde görev yapmakta olup, burada önemli akademik ve yöneticilik sorumlulukları üstlenmektedir. Dr. Doğru, Türk Kolon ve Rektum Cerrahisi Derneği ve Avrupa Koloproktoloji Derneği üyesidir. Güncel akademik faaliyetleri arasında, İBH tedavilerinin geliştirilip cerrahi sonuçların iyileştirilmesine yönelik araştırmalar, tıbbi makaleler için hakemlik görevleri ve mesleki eğitim faaliyetleri bulunmaktadır.
Uluslararası Yayın ve Danışma Kurulu
Dr. El Asmar earned her MD degree from the University of Saint Joseph (USJ) in 1989 and she specialized in Occupational Medicine and Homeopathy at the USJ Faculty of Medicine- Beirut. She was awarded a Master of Health Professions Education (MHPE) with a focus on Assessment and Accreditation from Keele University in the UK in 2018. Dr. El Asmar played an essential role in the development and expansion of the medical school's curriculum. As one of the founding members, she has continually shown a deep dedication to improving medical education and the educational experience for students. She spearheaded the clinical skills thread in the medical curriculum and was instrumental in the creation of OSCE assessments. She assumed many leadership positions at the school and excelled as the Primary Care Clerkship Director and later on as the Director of Medicine Year II and Director of the Clinical Simulation Center that was reaccredited by the Royal College of Physicians and Surgeons. In her capacity as co-chair of the Accreditation Steering Committee, Dr. El Asmar was essential to the accomplishment of our medical school's accreditation by TEPDAD in September 2021.Later on, she became one member of the TEPDAD team, and helped in the accreditation process of several schools in Lebanon and the MENA region. In 2023 she was appointed as the Acting Assistant Dean for Medical Education. Dr. El Asmar is passionate about medical education, particularly curriculum and simulation-based education. She earned a diploma in Clinical Simulation in 2019 and later taught it as an instructor. In 2017, she completed a simulation research primer with SIM-ONE Canada. In 2023, she earned a certificate in Scientific Research from the LAU Gilbert and Rose-Marie Chagoury School of Medicine, in collaboration with George Washington University School of Medicine and Health Sciences. In September 2025, she was appointed as Associate Professor of Medicine, Lebanese American University and Assistant Dean for Medical Education.
Effie Polyzogopoulou, is an Associate Professor of Emergency Medicine in the National and Kapodistrian University of Athens.
She was trained in Emergency Medicine in the United States at New York Presbyterian Queens Hospital, NYC, USA.
She is the Chair of the Ultrasound Section at the European Society for Emergency Medicine (EUSEM), Course Director in EUSEM Emergency Ultrasound pre-courses, Founder and Director of the National Emergency Ultrasound Courses for many years.
She is the director of the Emergency Medicine Supraspecialty Training Program at Attikon University Hospital in Athens, Greece, and Vice Chair of the University Emergency Department.
She is an Examiner in the European Board Examination in Emergency Medicine (EBEEM)and a member of the Emergency Medicine Examination Reference Group for Europe (EMERGE).
She is the Country Lead for Greece in the European Society for Emergency Medicine (EUSEM) Research Network.
She is a member of the Acute Heart Failure Committee of the European Society of Cardiology (ESC)- Heart Failure Association (HFA) (2020-2024).
She is an invited speaker in many European, International and National Emergency Medicine and Cardiology Congresses.
She has a special interest in Emergency Ultrasonography. Her current research work and scientific interest are focused on Emergency Ultrasonography/Echocardiography, Medical Education, Acute Cardiovascular Care.
She had a leading role in Emergency Medicine in Greece as a member of the Ministry of Health Working Group for the Supraspecialty of Emergency Medicine in Greece and a member of the Education Committee for the Emergency Medicine Greek Supraspecialty Curriculum.
Dr. Ozan Akca, Mersin, Türkiye doğumludur (1964). Tıp eğitimi ile uzmanlık eğitimini İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde almıştır. 1996 yılında uzmanlık eğitimini takiben, Dr. Akca, Dr. Daniel I. Sessler ve Dr. Andrea Kurz’un mentörlüğünde Viyana Üniversitesi’nde (Avusturya) araştırma bursu yapmıştır.
2000 yılında Dr. Akca, Amerika Birleşik Devletleri’ne davet edilmiş ve Kaliforniya Üniversitesi San Francisco’da (UCSF) yardımcı doçent olarak görev almıştır. Daha sonra Louisville Üniversitesi’nde (UofL) Anesteziyoloji ve Perioperatif Tıp Bölümü’nde yardımcı doçent olarak çalışmıştır. Dr. Akca, aynı zamanda Nörobilim Yoğun Bakım Ünitesi Direktörü ve Outcomes Research Institute’ün yardımcı direktörü olarak görev yapmıştır. Alanına olan bağlılığı sonucunda Amerikan Anesteziyoloji Kurulu (ABA) Diplomatı olmuş, ayrıca Nörokritik Bakım alanında üst ihtisas yapmıştır. Dr. Akca, UofL’de Anestezi ve Perioperatif Tip Bolumu.nde Araştırmadan Sorumlu Kursu Başkan Yardımcılığı görevine atanmıştır. 2007 yılında doçentliğe, 2015 yılında profesörlüğe yükselmiş ve 2021’de UofL tarafından Emeritus Profesör unvanı verilmiştir.
2021 yılında Dr. Akca, akademik kariyerini genişleterek Johns Hopkins Üniversitesi Anesteziyoloji ve Yoğun Bakım Anabilim Dalı’na profesör olarak katılmıştır. Johns Hopkins’te Nöroanestezi ve Nörokritik Bakım bölümlerine katkıda bulunmaktadır. Ayrıca Anesthesia & Analgesia, Journal of Clinical Anesthesia, Balkan Medical Journal ve Türk Yoğun Bakım Derneği Dergisi gibi önde gelen uzmanlık ve genel tıp dergilerinin editör kurullarında görev yapmaktadır.
Assoc. Prof. Dr. Samir Cavadli is the Head of the Department of Medical and Health Sciences Education at Azerbaijan Medical University. He is a specialist in clinical microbiology, with expertise in microbiological diagnostics, bacteriology, parasitology, and mycology. His academic work particularly focuses on medical education, competency-based medical education (CBME), simulation-enhanced teaching methods, structured clinical skills assessment systems such as OSCE/OSPI, and innovative pedagogical approaches in health professions education.
He actively contributes to the development and implementation of clinical skills training programs for undergraduate medical and nursing students. His professional activities include quality assurance in medical education, faculty development initiatives, and educational reforms aligned with international standards. He participates in national and international academic projects and conducts multidisciplinary research in health professions education.
His research interests include clinical microbiology, parasitology, mycology, antimicrobial resistance, simulation-based education, assessment methodologies in medical education, educational technologies, artificial intelligence–supported learning environments, and communication skills training in clinical education.