Derleme

Non-Alkolik Yağlı Karaciğer Hastalığında İnsülin Direnci, Oksidatif Stres ve Enflamasyon: D Vitamini ve Omega-3 Yağ Asitlerinin Etkileri

Cilt: 12 Sayı: 1 16 Nisan 2026
PDF İndir
TR EN

Non-Alkolik Yağlı Karaciğer Hastalığında İnsülin Direnci, Oksidatif Stres ve Enflamasyon: D Vitamini ve Omega-3 Yağ Asitlerinin Etkileri

Öz

Non-alkolik yağlı karaciğer hastalığı (NAYKH), alkol tüketmeyen bireylerde karaciğerde aşırı yağ birikimi ile karakterize bir hastalıktır ve dünya çapında en yaygın kronik karaciğer hastalığı olarak tanımlanır. Yağ birikimi artan serbest yağ asitleri, hepatik de novo lipogenez artışı ve yüksek diyetsel yağ alımı ile ilişkilidir. NAYKH, basit steatozdan alkolsüz steatohepatite ve ilerleyen aşamalarda siroz, karaciğer yetmezliği ve hepatosellüler karsinomaya kadar ilerleyebilir. Bu hastalığın patogenezinde yer alan mekanizmalar net değildir. Ancak insülin direnci, oksidatif stres ve sistemik inflamasyon NAYKH patofizyolojisi ve şiddetinde önemli bir rol oynamaktadır. Bu derlemenin amacı NAYKH’nın risk faktörleri olan insülin direnci, oksidatif stres ve sistemik inflamasyon üzerinde D vitamini ve omega-3 yağ asitlerinin etkilerini özetlemektir. Son yıllarda, D vitamini ve omega-3 yağ asitleri diyabet ve kanser gibi birçok kronik hastalığın önlenmesi ve tedavisindeki yararlı etkileri nedeniyle dikkat çekmektedir. NAYKH tedavisi hâlâ tartışmalı bir konudur. Günümüzde ağırlık kaybı önerilen tek tedavi yöntemi olup, NAYKH’da yeni tedavi yaklaşımları araştırılmaktadır. İnsülin sensitizörleri, lipid düşürücü ilaçlar medikal tedavinin bir parçası olsa da omega-3 yağ asitleri ve D vitamini gibi bazı besin desteklerinin NAYKH için önleyici ve tedavi edici ajan olabileceği bildirilmektedir. Çeşitli çalışmalar, omega-3 ve D vitamini kullanımının inflamasyon belirteçlerini azalttığını ve karaciğer steatozunun düzelmesine katkı sağladığını göstermektedir. Bu iki biyoaktif bileşik, oksidatif stres ve inflamasyon üzerinde anti-inflamatuar ve antioksidan etki göstererek NAYKH için alternatif tedavi seçeneği olabilir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Chalasani N, Younossi Z, Lavine JE, Diehl AM, Brunt EM, Cusi K, Charlton M, Sanyal AJ. The diagnosis and management of non-alcoholic fatty liver disease: Practice guideline by the American association for the study of liver diseases. American college of gastroenterology, and the American gastroenterological association. Hepatology 2012;55(6):2005-23.
  2. Rinella ME. Non-alcoholic fatty liver disease a systematic review. JAMA - J Am Med Assoc 2015;313(22):2263-73.
  3. Araújo AR, Rosso N, Bedogni G, Tiribelli C, Bellentani S. Global epidemiology of non-alcoholic fatty liver disease/non-alcoholic steatohepatitis: what we need in the future. Liver Int 2018;38(Suppl 1):47-51.
  4. Farrell GC, Larter CZ. Non-alcoholic fatty liver disease: from steatosis to cirrhosis. Hepatology 2006;43(Suppl 1):99-112.
  5. Machado MV, Diehl AM. Pathogenesis of non-alcoholic steatohepatitis. Gastroenterol 2016;150(8):1769-77.
  6. Pimentel CFMG, Lai M. Nutrition interventions for chronic liver diseases and non-alcoholic fatty liver disease. Med Clin North Am 2016;100(6):1303-27.
  7. Mehta K, Van Thiel DH, Shah N, Mobarhan S. Non-alcoholic fatty liver disease: Pathogenesis and the role of antioxidants. Nutr Rev 2002;60:289-293.
  8. Singh SP, Barik RK. Non-invasive biomarkers in non-alcoholic fatty liver disease: Are we there yet?. J Clin Exp Hepatol 2020;10(1):88-98.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Gastroenteroloji ve Hepatoloji , Beslenme Epidemiyolojisi

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

16 Nisan 2026

Gönderilme Tarihi

21 Kasım 2024

Kabul Tarihi

26 Mart 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 12 Sayı: 1

Kaynak Göster

Vancouver
1.Eda Keskin. Non-Alkolik Yağlı Karaciğer Hastalığında İnsülin Direnci, Oksidatif Stres ve Enflamasyon: D Vitamini ve Omega-3 Yağ Asitlerinin Etkileri. Akd Tıp D. 01 Nisan 2026;12(1). doi:10.53394/akd.1589163