Bir Üniversite Hastanesi Mesleki Hastalıklar Kliniğine Başvuran Hastalarda Uyku Kalitesi ve İlişkili Faktörlerin Değerlendirilmesi

Öz

Amaç: Uyku, sağlıklı bir yaşamın vazgeçilmez unsurlarından biridir. Uyku, vücudun ve beynin dinlendiği, hafıza fonksiyonlarının düzenlendiği ve yeni bir güne hazırlandığı dönemdir. Bu araştırmada, bir üniversite hastanesinin Meslek Hastalıkları Polikliniğine başvuran hastalarda uyku kalitesi ile çalışma koşulları ve bireysel özellikler arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntemler: Çalışmamızı, 2018 Kasım - 2019 Kasım tarihleri arasında Bir Üniversite’nin Tıp Fakültesi Hastanesi Meslek Hastalıkları Polikliniğine başvuran hastalardan 11 soruluk Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) ve Meslek Hastalıkları Anamnez formu ile toplanan veriler üzerinde yürüttük. Çalışmamız kesitsel bir çalışma olarak planlandı. Bulgular: PUKİ puanlamasına göre, 162 katılımcının yalnızca 21’i (%13) iyi uyku grubunda yer almaktaydı. PUKİ’ye göre uyku kalitesinin; kadınlarda, 40 yaş altındakilerde, ağrı yakınması olanlarda ve meslek hastalığı bulunanlarda daha kötü olduğu gözlendi (p<0,05). Vardiyalı çalışan katılımcılar ile vardiyasız çalışanlar arasında uyku kalitesi açısından anlamlı bir fark saptanmazken, sigara kullanımının vardiyalı çalışanlarda anlamlı düzeyde daha yaygın olduğu bulundu. Sonuç: Uyku kalitesinde cinsiyete dayalı farklılıkları ortadan kaldırmak için cinsiyet eşitliğini gözeten politikalar benimsenmeli ve uygulanmalıdır. Ağrının varlığı uyku kalitesini bozan önemli faktörlerden biridir. İşyerlerinde mesleki risk faktörlerine kronik maruziyeti önlemek için, mesleki sağlık ve hijyen programlarını uygulayan ve çalışan sağlığını önceliklendiren işyeri politikaları benimsenmelidir.

Anahtar Kelimeler

• uyku
• vardiyalı çalışma
• meslek hastalığı
• Uyku bozuklukları

Evaluation of Sleep Quality and Related Factors in Patients Applied to the Occupational Diseases Clinic in a University Hospital

Öz

Aims: Sleep is one of the indispensable elements of a healthy life. Sleep is the period in which the body and brain rest, regulate memory functions and prepare for a new day. In this current research, it is aimed to assess the association between sleep quality and working conditions and individual characteristics in patients who admitted to the Occupational Diseases Polyclinic of a university hospital. Material and Methods: This study was conducted on data collected using the 11-question Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI) and the occupational disease anamnesis form from patients who admitted to the Occupational Diseases Outpatient clinic of a university medical school hospital between November 2018 and November 2019. The study was designed as a cross-sectional study. Results: According to the PSQI scoring, only 21 (13%) of 162 participants were in the good sleep group. According to the PSQI sleep quality was observed as worse among women, those under the age of 40, those with painful complaints and those with occupational diseases (p<0.05). Although sleep quality did not differ significantly between participants working in shifts and those not working in a shift system, smoking was significantly more prevalent among shift workers. Conclusion: In order to eliminate gender-based differences in sleep quality, gender-equal policies should be adopted and implemented. The presence of pain is one of the crucial factors that impair sleep quality. In order to prevent chronic exposure to occupational risk factors in workplaces, workplace policies that implement occupational health and hygiene programs and prioritize employee health should be adopted.

Anahtar Kelimeler

• Sleep
• Shift work
• Occupational disease
• Sleep disorders

Kaynakça

1. Kaçan CY, Örsal Ö, Köşgeroğlu N. Investigation of sleep quality in nurses. Anatolia. Nursing and Health Science Journal 2016;19(3):145-51.
2. Bacak B, Kazancı E. "Türk Çalışma Hayatında Vardiyalı Gece Çalışan İşçilerin Karşılaştığı Fizyolojik, Psikolojik Ve Sosyolojik Etkilerin Değerlendirilmesi." Hak İş Uluslararası Emek ve Toplum Dergisi 2014;3 (6):132-49.
3. Karakaş SA, Gönültaş N, Okanlı A. Vardiyali çalişan hemşirelerde uyku kalitesi. ERÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 2017; 4(1):17-26.
4. Ozdemir PG, Okmen AC, Yilmaz O. Shift Work Disorder and Mental and Physical Effects of Shift Work/Vardiyali Calisma Bozuklugu ve Vardiyali Calismanin Ruhsal ve Bedensel Etkileri. Psikiyatride Guncel Yaklasimlar/Current Approaches to Psychiatry, 2018; 10(2):71-84.
5. Sönmez S, Ursavaş A, Uzaslan , Ediger D, Karadağ M, Gözü RO, Ege E. Vardiyalı çalışan hemşirelerde horlama, uyku bozuklukları ve iş kazaları. Tur Toraks Der, 2010; 11:105-8.
6. Baysal M., Vardiyalı Çalışma İlkeleri, Mali Çözüm Dergisi, Temmuz-Ağustos. 2014, s. 331-6.
7. Ha M,Park J. Shiftwork and metabolic risk factors of cardiovascular disease. Journal of occupational health,2005; 47(2): 89-95.
8. Selvi Y, Ozdemir PG, Ozdemir O, Aydin A, Besiroglu L. General psychological symptoms and effects on quality of life caused by shift work system in health workers. Dusunen Adam Journal of Psychiatry and Neurological Sciences 2010;23:238-43.

9. Schwartz J. R. Recognition of shift-work disorder in primary care. Journal of Family Practice, 2010;59.
10. DJ B. The Pittsburgh Sleep Quality Index: a new instrument for psychiatric practice and research. Psychiatry Res., 1989; 28: 193-13.
11. Ağargün MY. (1996). Validity and reliability of Turkish version of Pittsburgh Sleep Quality Index. Türk Psikiyatri Dergisi, 1996; 7:107.
12. Sarıkaya M., Ökmen M. Ş., Bağcı E. Spor bilimleri öğrencilerinin fiziksel aktivite düzeyi ile uyku kalitesi arasındaki ilişkinin incelenmesi. Herkes için Spor ve Rekreasyon Dergisi, 2023;5(1): 9-16.
13. Potter PA, Perry AG. Fundamentals of nursing. Mosby Year Book, St Louis, Missouri 2009; 1198-1227.
14. Orzech KM, Salafsky DB, Hamilton LA. The State Of Sleep Among College Students At A Large Public University. Journal of American College Health, 2011; 59(7): 612-19.
15. Şenol V, Soyuer F, Akça RP, Argün M. Adolesanlarda uyku kalitesi ve etkileyen faktörler. Kocatepe Tıp Dergisi,2012; 13(2): 93-104.
16. Liu X, Zhao Z, Jia C, Buysse DJ. Sleep patterns and problems among Chinese adolescents. Pediatrics,2008; 121: 1165–73.
17. Bixler EO., Vgontzas AN, Lin HM, Calhoun SL, Vela-Bueno A, Kales A. Excessive daytime sleepiness in a general population sample: the role of sleep apnea, age, obesity, diabetes, and depression. The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism, 2005; 90(8):4510-15.
18. Fadıloğlu Ç, İlkbay Y, Yıldırım KY. Huzurevinde kalan yaşlılarda uyku kalitesi. Türk Geriatri Dergisi, 2006; 9(3): 165-9.
19. Züleyha Kıyunat, Edirne İl Merkezinde 20-64 Yaş Arası Nüfusta Uyku Kalitesinin Yorgunluğa Etkisinin Değerlendirilmesi, Uzmanlık Tezi, Edirne 2015
20. Ganesan S, Magee M, Stone JE, Mulhall MD, Collins A, Howard ME, Lockley SW, Rajaratnam SMW, Sletten TL. The impact of shift work on sleep, alertness and performance in healthcare workers. Scientific reports,2019; 9(1): 4635.
21. Chen H, Bo Q. G, Jia CX, Liu X. Sleep problems in relation to smoking and alcohol use in Chinese adolescents. The Journal of nervous and mental disease,2017; 205(5): 353-60.
22. Adane A, Getnet M, Belete M, Yeshaw Y, Dagnew B. Shift-work sleep disorder among health care workers at public hospitals, the case of Sidama national regional state, Ethiopia: a multicenter cross-sectional study. PloS one,2022; 17(7): e0270480.
23. Öhlander E, VikströmM, Lindström M, Sundquist K. Neighbourhood non-employment and daily smoking: a population-based study of women and men in Sweden. The European Journal of Public Health, 2006; 16(1): 78-84.
24. Moldofsky H. Sleep and pain. Sleep medicine reviews, 2001; 5(5): 385-96.
25. Rosa D, Terzoni S, Dellafiore F, Destrebecq A. Systematic review of shift work and nurses’ health. Occupational Medicine, 2019;69(4): 237-43.
26. Billings J, Focht W. Firefighter shift schedules affect sleep quality. Journal of occupational and environmental medicine, 2016; 58(3): 294-8.
27. Alali H, Braeckman L, Van Hecke T, Abdel Wahab M. Shift work and occupational accident absence in Belgium: findings from the sixth European Working Condition Survey. International journal of environmental research and public health, 2018;15(9): 1811.