Lipödemde Tıbbi Beslenme Tedavisi: Güncel Diyet Yaklaşımlarının Karşılaştırmalı İncelemesi

Öz

Bu derlemenin amacı, lipödem tedavisinde literatürde yer alan farklı beslenme tedavisi yaklaşımlarını karşılaştırmak ve değerlendirmektir. Lipödem, alt ekstremiteler- de subkutan yağ dokusunda anormal ve simetrik artışla karakterize, sıklıkla ekimoz, ağrı ve ödemle görülen kronik ve ilerleyici bir hastalıktır. Güncel tedavi yaklaşımları fizik tedavi, cerrahi, psikososyal tedavi, tıbbi beslenme tedavisi ve fiziksel aktivite artışı gibi yaşam tarzı değişikliklerinden oluşmaktadır. Lipödemde uygulanan tıbbi beslenme tedavisinin amacı, vücut ağırlığını normatif sınırlar içerisine çekerek ödem riskini minimize etmek, eklemlere baskı uygulayan vücut ağırlığı yükünü azaltarak ağrı, aşırı duyarlılık, ekimoz ve ödem gibi lipödeme özgü belirgin semptomları hafif- letmek ve böylece hastaların yaşam kalitesini iyileştirmektir. Bu çalışma kapsamında, Ocak-Şubat 2025 tarihleri arasında PubMed ve ScienceDirect veri tabanlarında “lipödem” ve “beslenme” anahtar kelimeleri kullanılarak son 5 yıla ait bir literatür taraması gerçekleştirilmiştir. Yapılan taramalar sonucunda değerlendirme kriterleri- ne uygun olan 8 çalışma dahil edilmiştir. Literatürde kanıta dayalı, lipödeme özgü bir diyet bulunmamaktadır. Ancak son çalışmalar, hem ketojenik (6 çalışma) hemde Akdeniz diyetinin (2 çalışma) ağrı ve yaşam kalitesinin düşmesi gibi lipödem semptomlarını azalttığına dair bulgular sunmaktadır. Glutensiz diyetin etkileri ile ilgili ise mevcut bulgular sınırlıdır (1 çalışma). Bu çalışmanın güncel tıbbi beslenme tedavisi yöntemlerini bir araya getirerek literatüre katkı sağlayacağı öngörülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Lipödem
• Beslenme tedavisi
• Ketojenik diyet
• Akdeniz diyeti
• Glutensiz diyet

Medical Nutrition Therapy in Lipedema: A Comparative Review of Current Dietary Approaches

Öz

The aim of this review is to compare and evaluate different nutritional therapy approaches in the literature for the treatment of lipedema. Lipedema is a chronic, progressive disease characterized by an abnormal and symmetrical increase in subcutaneous fat tissue in the lower extremities, often accompanied by ecchymosis, pain, and edema. Current treatment approaches include physical therapy, surgery, psychosocial therapy, medical nutrition therapy, and lifestyle changes such as increased physical activity. The aim of medical nutrition therapy applied in lipedema is to minimize the risk of edema by bringing body weight within a healthy range, to alleviate significant lipedema-specific symptoms such as pain, hypersensitivity, ecchymosis, and edema by reducing the burden of body weight that puts pressure on the joints, and thus to improve the quality of life of the patients. Within the scope of this study, a literature search was conducted in PubMed and ScienceDirect for the past 5 years using the keywords “lipedema” and “nutrition” between January and February 2025. As a result of the searches, 8 studies that met the evaluation criteria were included. There is no evidence-based, lipedema-specific diet in the literature. However, recent studies have shown that both ketogenic (6 studies) and Mediterranean diets (2 studies) reduce lipedema symptoms such as pain and decreased quality of life. Current findings regarding the effects of a gluten-free diet are limited (1 study). It is anticipated that this study will contribute to the literature by bringing together current medical nutrition therapy methods.

Anahtar Kelimeler

• Lipedema
• Nutritional therapy
• Ketogenic diet
• Mediterranean diet
• Gluten-free diet

Kaynakça

1. Allen EV, Hines EAJ. Lipedema of the legs: A syndrome characterised by fat legs and orthostatic edema. Proc Staff Meet Mayo Clin 1940; 15:184–87.
2. Sørlie V, De Soysa AK, Hyldmo ÅA, Retterstøl K, Martins C, Nymo S. Effect of a ketogenic diet on pain and quality of life in patients with lipedema: The LIPODIET pilot study. Obes Sci Pract 2022; 8(4):483-93.
3. Bonetti G, Herbst KL, Dhuli K, Kiani AK, Michelini S, Michelini S, Ceccarini MR, Michelini S, Ricci M, Cestari M, Codini M, Beccari T, Bellinato F, Gisondi P, Bertelli M. Dietary supplements for lipedema. J Prev Med Hyg 2022; 63(2 Suppl 3):E169-73.
4. Ökcü Ö, Güven S. Lipödemde ketojenik diyet ve egzersiz tedavisi: Multidisipliner yaklaşımlı bir vaka örneği. Turkiye Klinikleri J Health Sci 2022; 7(3):931-4.
5. Jeziorek M, Chachaj A, Sowicz M, Adaszyńska A, Truszyński A, Putek J, Kujawa K, Szuba A. The benefits of low-carbohydrate, high-fat (LCHF) diet on body composition, leg volume, and pain in women with lipedema. J Obes 2023; 5826630.
6. de Oliveira J. The role of body image in lipedema. Maturitas 2024; 182:107884.
7. Verde L, Camajani E, Annunziata G, Sojat A, Marina LV, Colao A, Caprio M, Muscogiuri G, Barrea L. Ketogenic diet: A nutritional therapeutic tool for lipedema? Curr Obes Rep 2023; 12(4):529-43.
8. Amato AC, Amato LL, Benitti D, Amato JL. Assessing the prevalence of HLA-DQ2 and HLA-DQ8 in lipedema patients and the potential benefits of a gluten-free diet. Cureus 2023; 15(7):e41594.

9. Herbst KL, Kahn LA, Iker E, Ehrlich C, Wright T, McHutchison L, Schwartz J, Sleigh M, Donahue PM, Lisson KH, Faris T, Miller J, Lontok E, Schwartz MS, Dean SM, Bartholomew JR, Armour P, Correa-Perez M, Pennings N, Wallace EL, Larson E. Standard of care for lipedema in the United States. Phlebology 2021; 36(10):779-96.
10. Cannataro R, Michelini S, Ricolfi L, Caroleo MC, Gallelli L, De Sarro G, Onorato A, Cione E. Management of lipedema with ketogenic diet: 22-month follow-up. Life (Basel) 2021; 11(12):1402.
11. van la Parra RFD, Deconinck C, Pirson G, Servaes M, Fosseprez P. Lipedema: What we don't know. J Plast Reconstr Aesthet Surg 2023; 84:302-12.
12. Keith L, Seo CA, Rowsemitt C, Pfeffer M, Wahi M, Staggs M, Dudek J, Gower B, Carmody M. Ketogenic diet as a potential intervention for lipedema. Med Hypotheses 2021; 146:110435.
13. Borman P, Dalyan M, Ayhan FF (ed). Tanıdan Tedaviye Lipödem, Birinci Baskı, Ankara, Hipokrat Kitabevi, 2019, 35-47.
14. Lundanes J, Sandnes F, Gjeilo KH, Hansson P, Salater S, Martins C, Nymo S. Effect of a low-carbohydrate diet on pain and quality of life in female patients with lipedema: A randomized controlled trial. Obesity (Silver Spring) 2024; 32(6):1071-82.
15. Di Renzo L, Gualtieri P, Zomparelli S, De Santis GL, Seraceno S, Zuena C, Frank G, Cianci R, Centofanti D, De Lorenzo A. Modified mediterranean-ketogenic diet and carboxytherapy as personalized therapeutic strategies in lipedema: A pilot study. Nutrients 2023; 15(16):3654.
16. Jeziorek M, Szuba A, Sowicz M, Adaszyńska A, Kujawa K, Chachaj A. The effect of a low-carbohydrate high-fat diet on laboratory parameters in women with lipedema in comparison to overweight/obese women. Nutrients 2023; 15(11):2619.
17. Jeziorek M, Szuba A, Kujawa K, Regulska-Ilow B. The effect of a low-carbohydrate, high-fat diet versus moderate-carbohydrate and fat diet on body composition in patients with lipedema. Diabetes Metab Syndr Obes 2022; 15:2545-61.
18. Di Renzo L, Cinelli G, Romano L, Zomparelli S, Lou De Santis G, Nocerino P, Bigioni G, Arsini L, Cenname G, Pujia A, Chiricolo G, De Lorenzo A. Potential effects of a modified mediterranean diet on body composition in lipoedema. Nutrients 2021; 13(2):358.