Effect of Intravenous Ferric Carboxymaltose Treatment on Serum Phosphorus Levels in Non-Dialysis Patients with Chronic Kidney Disease: A Retrospective Observational Study
Öz
ABSTRACT
Objective: Anemia is common in chronic kidney disease (CKD), particularly when the glomerular filtration rate (GFR) falls below 30 mL/min/1.73m2. Iron deficiency exacerbates anemia, and intravenous ferric carboxymaltose (FCM) is frequently used due to its rapid iron delivery and low risk of hypersensitivity. However, FCM has been linked to hypophosphatemia, with limited data in non-dialysis CKD patients. This study evaluated the occurrence of hypophosphatemia and changes in serum phosphorus after FCM therapy in this population.
Methods: We retrospectively analyzed 113 adult non-dialysis CKD patients (stages 3A–5) who received intravenous FCM for iron deficiency anemia between 2022 and 2023. Patients had baseline and 1-month serum phosphorus and creatinine measurements; those with dialysis, acute infection, malignancy, active inflammation, phosphate binder use, or documented malnutrition were excluded. Phosphorus changes were compared across CKD stages, and factors associated with hypophosphatemia (<2.5 mg/dL) were assessed using paired t-tests, one-way ANOVA, correlation, and regression analyses.
Results: Baseline mean phosphorus was 3.62 ± 1.10 mg/dL, creatinine 2.35 ± 1.42 mg/dL, and eGFR 30.16 ± 13.59 mL/min/1.73m2. FCM administration resulted in a modest but statistically significant decrease in serum phosphorus to 3.49 ± 1.05 mg/dL (mean change: −0.137 mg/dL, p < 0.001). Serum phosphorus decreased across all CKD stages, and the magnitude of reduction did not differ significantly between stages. Hypophosphatemia (<2.5 mg/dL) occurred in 12.3% of patients, most frequently in stages 3 and 4, with no cases observed in stage 5. Those who developed hypophosphatemia had significantly lower baseline phosphorus than those who did not (3.04 ± 0.69 vs. 3.71 ± 1.13 mg/dL, p = 0.005). Phosphorus change correlated with baseline phosphorus (r = 0.488, p < 0.001) but not with baseline creatinine (p = 0.077). No significant associations were found with age, gender, parathyroid hormone, vitamin D, or hemoglobin.
Conclusion: In non-dialysis CKD patients, FCM causes a small but significant decline in serum phosphorus, with clinically significant hypophosphatemia being uncommon. Lower baseline phosphorus increases susceptibility, underscoring the need for pre-treatment assessment and targeted post-treatment monitoring. While advanced CKD may confer lower risk due to impaired phosphate excretion, these results should be interpreted cautiously given the retrospective design and absence of mineral metabolism markers. Findings may inform individualized iron therapy strategies and support the inclusion of phosphorus monitoring in CKD anemia management protocols.
Anahtar Kelimeler
Chronic Kidney Disease Non-Dialysis Ferric Carboxymaltose Hypophosphatemia Phosphate Metabolism
Proje Numarası
2023/10-20
Kaynakça
- 1. El-Achkar TM, Ohmit SE, McCullough PA, Crook ED, Brown WW, Grimm R, Bakris GL, Keane WF, Flack JM; Kidney Early Evaluation Program. Higher prevalence of anemia with diabetes mellitus in moderate kidney insufficiency: The Kidney Early Evaluation Program. Kidney Int 2005;67(4):1483-8.
- 2. Batchelor EK, Kapitsinou P, Pergola PE, Kovesdy CP, Jalal DI. Iron Deficiency in Chronic Kidney Disease: Updates on Pathophysiology, Diagnosis, and Treatment. J Am Soc Nephrol 2020;31(3):456-68.
- 3. Babitt JL, Eisenga MF, Haase VH, Kshirsagar AV, Levin A, Locatelli F, Małyszko J, Swinkels DW, Tarng DC, Cheung M, Jadoul M, Winkelmayer WC, Drüeke TB; Conference Participants. Controversies in optimal anemia management: conclusions from a Kidney Disease: Improving Global Outcomes (KDIGO) Conference. Kidney Int 2021;99(6):1280-95.
- 4. Torres VE, Ahn C, Barten TRM, Brosnahan G, Cadnapaphornchai MA, Chapman AB, Cornec-Le Gall E, Drenth JPH, Gansevoort RT, Harris PC, Harris T, Horie S, Liebau MC, Liew M, Mallett AJ, Mei C, Mekahli D, Odland D, Ong ACM, Onuchic LF, Pei YP, Perrone RD, Rangan GK, Rayner B, Torra R, Balk EM, Gordon CE, Earley A, Mustafa RA, Devuyst O. KDIGO 2025 clinical practice guideline for the evaluation, management, and treatment of autosomal dominant polycystic kidney disease (ADPKD): executive summary. Kidney Int 2025;107(2):234-54.
- 5. Drüeke TB, Parfrey PS. Summary of the KDIGO guideline on anemia and comment: reading between the (guide)line(s). Kidney Int 2012;82(9):952-60.
- 6. Szczech LA, Bregman DB, Harrington RA, Morris D, Butcher A, Koch TA, Goodnough LT, Wolf M, Onken JE. Randomized evaluation of efficacy and safety of ferric carboxymaltose in patients with iron deficiency anaemia and impaired renal function (REPAIR-IDA): rationale and study design. Nephrol Dial Transplant 2010;25(7):2368-75.
- 7. Onken JE, Bregman DB, Harrington RA, Morris D, Buerkert J, Hamerski D, Iftikhar H, Mangoo-Karim R, Martin ER, Martinez CO, Newman GE, Qunibi WY, Ross DL, Singh B, Smith MT, Butcher A, Koch TA, Goodnough LT. Ferric carboxymaltose in patients with iron-deficiency anemia and impaired renal function: the REPAIR-IDA trial. Nephrol Dial Transplant 2014;29(4):833-42.
- 8. Wolf M, Koch TA, Bregman DB. Effects of iron deficiency anemia and its treatment on fibroblast growth factor 23 and phosphate homeostasis in women. J Bone Miner Res 2013;28(8):1793-803.
- 9. Wolf M, Chertow GM, Macdougall IC, Kaper R, Krop J, Strauss W. Randomized trial of intravenous iron-induced hypophosphatemia. JCI Insight 2018;3(23):e124486.
- 10. Edmonston D, Wolf M. FGF23 at the crossroads of phosphate, iron economy and erythropoiesis. Nat Rev Nephrol 2020;16(1):7-19.
- 11. Wolf M, Rubin J, Achebe M, Econs MJ, Peacock M, Imel EA, Thomsen LL, Carpenter TO, Weber T, Brandenburg V, Zoller H. Effects of Iron Isomaltoside vs Ferric Carboxymaltose on Hypophosphatemia in Iron-Deficiency Anemia: Two Randomized Clinical Trials. JAMA 2020;323(5):432-43.
- 12. Prats M, Font R, García C, Cabré C, Jariod M, Vea AM. Effect of ferric carboxymaltose on serum phosphate and C-terminal FGF23 levels in non-dialysis chronic kidney disease patients: post-hoc analysis of a prospective study. BMC Nephrol 2013;14:167.
- 13. Huang LL, Lee D, Troster SM, Kent AB, Roberts MA, Macdougall IC, McMahon LP. A controlled study of the effects of ferric carboxymaltose on bone and haematinic biomarkers in chronic kidney disease and pregnancy. Nephrol Dial Transplant 2018;33(9):1628-35.
- 14. Kassianides X, Bhandari S. The differential effect of modern intravenous iron on fibroblast growth factor 23 and phosphate in non-dialysis dependent CKD - the exploratory randomized controlled double-blind ExplorIRON-CKD study. BMC Nephrol 2024;25(1):54.
Hemodiyaliz Dışı Kronik Böbrek Hastalarında İntravenöz Ferrik Karboksimaltoz Tedavisinin Serum Fosfor Düzeylerine Etkisi
Öz
ÖZ
Amaç: Anemi, özellikle glomerüler filtrasyon hızı (GFR) 30 mL/dk/1.73m2 nın altına düştüğünde, kronik böbrek hastalığında (KBH) yaygındır. Demir eksikliği anemiyi daha da kötüleştirir ve intravenöz ferrik karboksimaltoz (FCM), hızlı demir verilmesi ve düşük aşırı duyarlılık riski nedeniyle sıklıkla kullanılmaktadır. Ancak, FCM’nin hipofosfatemi ile ilişkili olduğu bildirilmiştir ve hemodiyaliz dışı KBH hastalarında bu konuda sınırlı veri bulunmaktadır. Bu çalışma, bu popülasyonda FCM tedavisi sonrası hipofosfatemi görülme sıklığını ve serum fosforundaki değişiklikleri değerlendirmiştir.
Yöntem: 2022–2023 yılları arasında demir eksikliği anemisi nedeniyle intravenöz FCM alan 113 erişkin hemodiyaliz dışı KBH hastası (evre 3A–5) retrospektif olarak analiz edildi. Hastaların tedavi öncesi ve 1 ay sonraki serum fosfor ve kreatinin ölçümleri vardı; diyaliz, akut enfeksiyon, malignite, aktif inflamasyon, fosfat bağlayıcı kullanımı veya belgelenmiş malnütrisyonu olanlar dışlandı. Fosfor değişiklikleri KBH evrelerine göre karşılaştırıldı, hipofosfatemi (<2.5 mg/dL) ile ilişkili faktörler eşleştirilmiş t-testi, tek yönlü ANOVA, korelasyon ve regresyon analizleri ile değerlendirildi.
Bulgular: Başlangıçta ortalama fosfor 3.62 ± 1.10 mg/dL, kreatinin 2.35 ± 1.,42 mg/dL ve eGFR 30.16 ± 13.59 mL/dk/1.73m2 idi. FCM uygulaması serum fosforunda hafif fakat istatistiksel olarak anlamlı bir düşüşe yol açtı: 3.49 ± 1.05 mg/dL (ortalama değişim: −0.137 mg/dL, p < 0.001). Serum fosforu tüm KBH evrelerinde azaldı ve azalma derecesi evreler arasında anlamlı farklılık göstermedi. Hipofosfatemi (%12.3) en sık evre 3 ve 4’te görüldü, evre 5’te hiç vaka gözlenmedi. Hipofosfatemi gelişenlerin başlangıç fosfor düzeyleri anlamlı olarak daha düşüktü (3.04 ± 0.69 vs. 3.71 ± 1.13 mg/dL, p = 0.005). Fosfor değişimi, başlangıç fosfor düzeyi ile koreleydi (r = 0.488, p < 0.001), ancak başlangıç kreatinin ile ilişki saptanmadı (p = 0.077). Yaş, cinsiyet, paratiroid hormonu, D vitamini veya hemoglobin ile anlamlı ilişki bulunmadı.
Sonuç: Hemodiyaliz dışı KBH hastalarında FCM, serum fosforunda küçük fakat anlamlı bir düşüşe neden olmaktadır; klinik olarak anlamlı hipofosfatemi nadirdir. Düşük başlangıç fosforu, duyarlılığı artırmaktadır; bu nedenle tedavi öncesi değerlendirme ve hedeflenmiş tedavi sonrası takip önemlidir. İleri evre KBH, fosfat atılımının bozulması nedeniyle daha düşük risk oluşturabilir; ancak retrospektif tasarım ve mineral metabolizması belirteçlerinin yokluğu göz önünde bulundurulmalıdır. Bulgular, kişiselleştirilmiş demir tedavi stratejilerine katkı sağlayabilir ve KBH anemi yönetim protokollerine fosfor izleminin dahil edilmesini destekleyebilir.
Anahtar Kelimeler
Kronik Böbrek Hastalığı Hemodiyaliz Dışı Ferrik Karboksimaltoz Hipofosfatemi Fosfat Metabolizması
Etik Beyan
20.11.2023 tarihinde 2023/10-20 karar no ile SBÜ Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Etik Kurulundan onay alınmıştır.
Destekleyen Kurum
Yok
Proje Numarası
2023/10-20
Teşekkür
Yok
Kaynakça
- 1. El-Achkar TM, Ohmit SE, McCullough PA, Crook ED, Brown WW, Grimm R, Bakris GL, Keane WF, Flack JM; Kidney Early Evaluation Program. Higher prevalence of anemia with diabetes mellitus in moderate kidney insufficiency: The Kidney Early Evaluation Program. Kidney Int 2005;67(4):1483-8.
- 2. Batchelor EK, Kapitsinou P, Pergola PE, Kovesdy CP, Jalal DI. Iron Deficiency in Chronic Kidney Disease: Updates on Pathophysiology, Diagnosis, and Treatment. J Am Soc Nephrol 2020;31(3):456-68.
- 3. Babitt JL, Eisenga MF, Haase VH, Kshirsagar AV, Levin A, Locatelli F, Małyszko J, Swinkels DW, Tarng DC, Cheung M, Jadoul M, Winkelmayer WC, Drüeke TB; Conference Participants. Controversies in optimal anemia management: conclusions from a Kidney Disease: Improving Global Outcomes (KDIGO) Conference. Kidney Int 2021;99(6):1280-95.
- 4. Torres VE, Ahn C, Barten TRM, Brosnahan G, Cadnapaphornchai MA, Chapman AB, Cornec-Le Gall E, Drenth JPH, Gansevoort RT, Harris PC, Harris T, Horie S, Liebau MC, Liew M, Mallett AJ, Mei C, Mekahli D, Odland D, Ong ACM, Onuchic LF, Pei YP, Perrone RD, Rangan GK, Rayner B, Torra R, Balk EM, Gordon CE, Earley A, Mustafa RA, Devuyst O. KDIGO 2025 clinical practice guideline for the evaluation, management, and treatment of autosomal dominant polycystic kidney disease (ADPKD): executive summary. Kidney Int 2025;107(2):234-54.
- 5. Drüeke TB, Parfrey PS. Summary of the KDIGO guideline on anemia and comment: reading between the (guide)line(s). Kidney Int 2012;82(9):952-60.
- 6. Szczech LA, Bregman DB, Harrington RA, Morris D, Butcher A, Koch TA, Goodnough LT, Wolf M, Onken JE. Randomized evaluation of efficacy and safety of ferric carboxymaltose in patients with iron deficiency anaemia and impaired renal function (REPAIR-IDA): rationale and study design. Nephrol Dial Transplant 2010;25(7):2368-75.
- 7. Onken JE, Bregman DB, Harrington RA, Morris D, Buerkert J, Hamerski D, Iftikhar H, Mangoo-Karim R, Martin ER, Martinez CO, Newman GE, Qunibi WY, Ross DL, Singh B, Smith MT, Butcher A, Koch TA, Goodnough LT. Ferric carboxymaltose in patients with iron-deficiency anemia and impaired renal function: the REPAIR-IDA trial. Nephrol Dial Transplant 2014;29(4):833-42.
- 8. Wolf M, Koch TA, Bregman DB. Effects of iron deficiency anemia and its treatment on fibroblast growth factor 23 and phosphate homeostasis in women. J Bone Miner Res 2013;28(8):1793-803.
- 9. Wolf M, Chertow GM, Macdougall IC, Kaper R, Krop J, Strauss W. Randomized trial of intravenous iron-induced hypophosphatemia. JCI Insight 2018;3(23):e124486.
- 10. Edmonston D, Wolf M. FGF23 at the crossroads of phosphate, iron economy and erythropoiesis. Nat Rev Nephrol 2020;16(1):7-19.
- 11. Wolf M, Rubin J, Achebe M, Econs MJ, Peacock M, Imel EA, Thomsen LL, Carpenter TO, Weber T, Brandenburg V, Zoller H. Effects of Iron Isomaltoside vs Ferric Carboxymaltose on Hypophosphatemia in Iron-Deficiency Anemia: Two Randomized Clinical Trials. JAMA 2020;323(5):432-43.
- 12. Prats M, Font R, García C, Cabré C, Jariod M, Vea AM. Effect of ferric carboxymaltose on serum phosphate and C-terminal FGF23 levels in non-dialysis chronic kidney disease patients: post-hoc analysis of a prospective study. BMC Nephrol 2013;14:167.
- 13. Huang LL, Lee D, Troster SM, Kent AB, Roberts MA, Macdougall IC, McMahon LP. A controlled study of the effects of ferric carboxymaltose on bone and haematinic biomarkers in chronic kidney disease and pregnancy. Nephrol Dial Transplant 2018;33(9):1628-35.
- 14. Kassianides X, Bhandari S. The differential effect of modern intravenous iron on fibroblast growth factor 23 and phosphate in non-dialysis dependent CKD - the exploratory randomized controlled double-blind ExplorIRON-CKD study. BMC Nephrol 2024;25(1):54.
Ayrıntılar
| Birincil Dil | İngilizce |
|---|---|
| Konular | Nefroloji |
| Bölüm | Klinik Araştırma |
| Yazarlar | |
| Proje Numarası | 2023/10-20 |
| Gönderilme Tarihi | 18 Ağustos 2025 |
| Kabul Tarihi | 2 Ocak 2026 |
| Yayımlanma Tarihi | 4 Mart 2026 |
| DOI | https://doi.org/10.53394/akd.1767534 |
| IZ | https://izlik.org/JA64UW54HP |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2026 Cilt: 12 Sayı: 2026 |
Amaç ve Kapsam
Derginin amacı, sağlık bilimleri ile ilgili alanlarda Akdeniz Tıp Fakültesi ve Türkiye’de yapılan araştırmaları ulusal ve uluslararası bilim çevrelerine sunarak, duyurulması ve paylaşılmasına katkı sağlamak, bu bağlamda Türkiye’nin tanıtılmasına katkıda bulunmaktır. Akdeniz Tıp Dergisi, öncelikle Türkiye ve dünyada konuyla ilgili tüm tıbbi kurum ve bilgi merkezlerine ücretsiz olarak basılı ya da elektronik ortamda dergiye kolayca erişilmeyi sağlamanın yanı sıra, ulusal ve uluslararası dizinlerde de yer almayı hedeflemektedir.
Akdeniz Tıp Dergisi, Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi’nin bilimsel yayın organı olup, etik ilke ve kurallara bağlı olarak yılda üç kez olmak üzere (Ocak, Mayıs, Eylül) dört ayda bir yayınlanan bilimsel ve hakemli, disiplinlerarası bir tıp dergisidir.
Akdeniz Tıp Dergisinin kısaltması Akd Tıp D / Akd Med J .dir.
Akdeniz Tıp Dergisi, TÜBİTAK-ULAKBİM Türk Tıp Dizini, TürkMedline, Sobiad, INDEX COPERNICUS ve academindex tarafından dizinlenmektedir.
Derginin amacı, sağlık bilimleri ile ilgili alanlarda Akdeniz Tıp Fakültesi ve Türkiye’de yapılan araştırmaları ulusal ve uluslararası bilim çevrelerine sunarak, duyurulması ve paylaşılmasına katkı sağlamak, bu bağlamda Türkiye’nin tanıtılmasına katkıda bulunmaktır. Akdeniz Tıp Dergisi, öncelikle Türkiye ve dünyada konuyla ilgili tüm tıbbi kurum ve bilgi merkezlerine ücretsiz olarak basılı ya da açık erişim ile elektronik ortamda dergiye kolayca erişilmeyi sağlamanın yanı sıra, ulusal ve uluslararası dizinlerde de yer almayı hedeflemektedir.
Bu hedefler doğrultusunda, Akdeniz Tıp Dergisi’nde yayınlanması istenilen makalelerin daha çok özgün araştırmaları (temel, klinik ve epidemiyolojik) içermesi gerekmektedir. Ayrıca editör görüşü, derleme, olgu sunumu, editöre mektup, teknik notlar, tıp eğitimi ile ilgili yazılar, tıp tarihçesi ile ilgili yazılar, biyografi yazıları da kabul edilmektedir. Gönderilen yazıların, daha önce yazılı olarak veya elektronik bir formatta yayınlanmamış veya yayınlanma amacıyla bir başka dergiye veya elektronik ortama gönderilmemiş olması gerekmektedir. Gönderilecek yazılarda, Türk dergilerinde yayınlanmış makalelere de atıf yapılması özellikle aranmaktadır.
Daha önceden basılı olarak yayınlanan Akdeniz Tıp Dergisi yayın hayatına elektronik olarak devam ettiğinden daha önceden 1300-1779 olan ISSN numarası 08.08.2019 tarihinden itibaren 2687-2781 şeklinde değişmiştir.
Derginin yayın dili Türkçe ve İngilizce’dir. Türkçe yazılarda, Türk dilinin bütünlüğünün korunmasına dikkat edilmeli ve Türk Dil Kurumu’nun güncel baskı Yazım Kılavuzu ve Türkçe Sözlüğü esas alınmalıdır. Tıp terimlerinin kullanılmasında olabildiğince "Türkçe Bilim Terimleri" nin kullanımına özen gösterilmelidir. Bunun için yazarlar Türk Dil Kurumu'nun "Hekimlik Terimleri Kılavuzu" veya diğer Tıp Terimleri Sözlüklerinden yararlanabilir.
Yazım Kuralları
Dergide yayınlanmak üzere editöre gönderilen yazılar A4 sayfasının bir yüzüne 12 punto, çift aralıkla ve kenarlarda 3’er cm boşluk bırakılarak Times Newroman karakterinde yazılmalıdır. Kullanılan kısaltmalar yazı içerisinde ilk geçtikleri yerde, parantez içinde, açık olarak yazılmalı, özel kısaltmalar yapılmamalıdır. Yazı içindeki 1-10 arası sayısal veriler yazıyla (Her iki tedavi grubunda, ......... ikinci gün .....), 10 ve üstü rakamla belirtilmelidir. Ancak, yanında tanımlayıcı bir takısı olan 1-10 arası sayılar rakamla (.... 1 yıl) cümle başındaki rakamlar da (On beş yaşında bir kız hasta......) yazıyla yazılmalıdır. Özgün araştırma makaleleri ve derleme yazılarında özel bir kelime sayısı sınırlandırılması yoktur. Olgu sunumları Öz/Abstract hariç 1000 sözcük ile sınırlandırılmalı ve en az sayıda şekil, tablo ve kaynak içermelidir. Editöre çeşitli konularda ve dergide yayınlanan yazılarla ilgili görüşler yazılabilir ve yazarlarından cevaplandırılması istenebilir. Editöre mektuplar (en fazla 1000 sözcük, tablosuz ve şekilsiz) olmalı ve mektup, tüm yazarlar tarafından imzalanmış olmalıdır. Bunların dergide yayınlanıp yayınlanmaması editörün yetkisindedir. Ayrıca dergide tıp alanındaki bilimsel toplantılar, tarih, konu ve konuşmacıları duyurmak amacı ile yayınlanabilir. Yazılar aşağıda belirtilen sıra izlenerek düzenlenmelidir.
Başlık Sayfası: Yazının Türkçe ve İngilizce başlığı, yazarların adları, görevleri (akademik unvanları) ve iletişim bilgileri (e-mail, telefon) ile, hangi kuruluştan gönderildiği, varsa çalışmayı destekleyen kurum yazılmalıdır. Tüm yazarların uluslararası geçerliliği bulunan "ORCID" bilgisine yer verilmelidir. Yazı daha önce herhangi bir toplantıda bildiri olarak sunulmuşsa, yeri ve tarihi belirtilmelidir. Ayrıca bu sayfada yazışma yapılacak yazarın adı, soyadı, adresi, telefon ve faks numaraları, e-posta adresi açıkça yazılmalıdır.
Öz: Ayrı bir sayfaya Türkçe ve İngilizce olarak hazırlanmalı, başlıklar dahil her biri 250 sözcüğü aşmamalıdır. Öz, makaleyi yansıtacak nitelikte olmalı, önemli sonuçlar verilmeli ve bunların kısaca yorumu yapılmalıdır. Özde açıklanmayan kısaltmalar kullanılmamalı, kaynak gösterilmemelidir. Türkçe ve İngilizce özler, bölümlü olmalı ve aşağıdaki gibi yapılandırılmalıdır: Amaç/Objective;Yöntem(ler)/Method(s); Bulgular/Results; Sonuç(lar) /Conclusion(s).
Anahtar Sözcükler: “Index Medicus: Medical Subject Headings” standartlarına uygun Türkçe ve İngilizce anahtar sözcükler verilmelidir. (http://www.nlm.nih.gov/mesh/authors.html) Tüm yazıların Türkçe ve İngilizce özlerinin altında, 3-10 adet anahtar sözcük yer almalıdır. Anahtar sözcüklerin belgeye erişimde en önemli öğe olduğu gözönünde tutulmalıdır.
Bölümler: Özgün araştırma makalelerinde giriş, gereç ve yöntem (çalışma tasarımı, olguların seçimi ve tanımlanması, teknik bilgi, istatistik vs), bulgular, tartışma ve sonuç bölümleri yer almalı, olgu sunumlarında ise giriş, olgu(ların) sunumu ve tartışma bölümleri yer almalıdır. Bu bölümlerden sonra, varsa araştırmaya veya makalenin hazırlanmasına katkıda bulunanlara ”teşekkür” yazılabilir. Teşekkürlere yazının sonunda kaynaklardan önce yer verilir. Bu bölümde kişisel, teknik ve gereç yardımı gibi nedenlerle yapılacak teşekkür ifadeleri yer alır.
Kaynaklar: Kaynaklar yazının sonunda (Kaynaklar/References) başlığı altında metindeki geçiş sırasına göre numaralandırılıp dizilmelidir. Metin içinde ise parantez içinde yazılmalıdır. Kaynakların listesiyle metin içinde yer alış sırası arasında bir uyumsuzluk bulunmamalıdır. Aslı görünmeden diğer bir kaynak aracılığı ile bilgi edinilen kaynaklar numaralandırılmaz, zorunlu hallerde parantez içinde verilir. Kaynakların doğruluğundan yazar(lar) sorumludur. Tüm kaynaklar metinde belirtilmelidir. Kaynaklar aşağıdaki örneklerdeki gibi gösterilmelidir. Tüm yazarlar belirtilmeli, “ve ark. - et al.” ibaresi kullanılmamalıdır. Dergilerin isimleri Index Medicus’a uygun olarak kısaltılmış biçimde verilir. Index’e girmeyen dergi isimlerinde kısaltma yapılmamalıdır.
Kaynakların Yazımı İçin Örnekler:
Dergiler için
Muzaale AD, Massie AB, Wang MC, Montgomery RA, McBride MA, Wainright JL, Segev DL. Risk of end-stage renal disease following live kidney donation. JAMA 2014; 311:579-86.
Kitaplar için
Chabner ba, Longo DL (eds): Cancer Chemotherapy and Biotherapy: Principles and Practice, 5th ed. Philadelphia, Lippincott Williams & Wilkins, 2011.
Kitaptan alınan bölümler için
Goadsby PJ. Pathophysiology of headache. In: Silberstein SD, Lipton RB, Dalessio DJ, eds. Wolff's headache and other head pain. 7th ed. Oxford, England: Oxford University Press, 2001:57-72.
Toplantı bildirileri için
Christensen S, Oppacher F. An analysis of Koza’s computational effort statistic for genetic programming. In: Foster JA, Lutton E, Miller J, Ryan C, Tettamanzi AG, editors. Genetic programming. EuroGP 2002: Proceedings of the 5th European Conference on Genetic Programming; 2002 Apr 3-5; Kinsdale, Ireland. Berlin: Springer; 2002. p. 182-91.
Çevrim-içi makaleler için
U.S. Renal Data System. USRDS 2007 annual data report. Bethesda, MD: National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases, National Institutes of Health, 2007 (http://www.usrds.org/atlas07.aspx).
Dergi ekleri için
Kidney Disease: Improving Global Outcomes (KDIGO) Acute Kidney Injury Work Group. KDIGO clinical practice guideline for acute kidney injury. Kidney Int Suppl 2012;2:1-138.
Index Medicus’ta yer almayan Türkçe kaynaklarda yukardaki örneklere uyulur, ancak dergi isimleri kısaltılmadan yazılır.
Tablolar: Tablolar, kaynaklar sayfasından sonra gelmeli, her bir tablo ayrı bir sayfada olacak şekilde yazılmalıdır. Tablolar, yazı içinde geçiş sırasına göre Romen rakamları ile numaralandırılmalıdır. Tablo başlıkları kısa, öz olmalı ve bu başlık tablonun üstünde yer almalıdır. Tablo açıklamaları ve kısaltmaları ise, tablonun altında yer almalıdır. Metin içinde her tabloya değinilmelidir.
Şekiller: Metinden ayrı sayfaya yerleştirilmelidir. Şekiller ya profesyonel olarak çizilmeli ve fotoğraflanmalı ya da fotoğraf kalitesinde dijital olarak gönderilmelidir. Şekillerin basıma uygun versiyonlarının yanı sıra, JPEG ya da GIF gibi elektronik versiyonlarda yüksek çözünürlükte görüntü oluşturacak biçimlerde elektronik dosyaları gönderilmeli ve yazarlar göndermeden önce bu dosyaların görüntü kalitelerini bilgisayar ekranında kontrol etmelidir. Semboller, oklar ya da harfler fonla kontrast oluşturmalıdır. Mikroskopik resimlerde büyütme oranı ve kullanılan boyama tekniği belirtilmelidir. Eğer insan fotoğrafı kullanılacaksa ya bu kişiler fotoğraftan tanınmamalıdır ya da yazılı izin alınmalıdır. (Etik bölümüne bakınız) Şekil ve resimlerin yazıları altta, (1,2,3,....) arabik rakamlar ile birlikte yazılmalıdır. Şekiller metinde geçiş sıralarına göre numaralandırılmalıdır. Şekillerin metin içindeki yerleri belirtilmelidir. Metin içinde her şekle değinilmelidir. Renkli şekiller Editör gerekli gördüğünde ya da sadece yazar ek masrafı karşılarsa basılabilir.
Makalelerin Dergiye Gönderilmesi: Makaleler, yazının yayınlanmak üzere gönderildiğini ve Akdeniz Tıp Dergisi’nin hangi bölümü (özgün araştırma, olgu sunumu, derleme) için başvurulduğunu belirten bir mektup, yazının elektronik formunu içeren Microsoft Word 2003 ve üzerindeki versiyonları ile yazılmış elektronik dosyası ile tüm yazarların imzaladığı “Telif Hakkı Devri Formu” eklenerek gönderilmelidir. Yazıların alınmasının ardından yazarlara makalenin alındığı, bir makale numarası ile bildirilecektir. Tüm yazışmalarda bu makale numarası kullanılacaktır. Makalelerde aşağıdaki sıra takip edilmelidir ve her bölüm yeni bir sayfa ile başlamalıdır:
1.Başlık sayfası
2.ÖZ
3.Metin
4.Teşekkür
5.Kaynaklar
6.Tablo ve Şekiller.
Tüm sayfalar sırayla numaralandırılmalıdır. Akdeniz Tıp Dergisi, kendisine gönderilen yazıları, hem üç nüsha halinde, yazıcı çıktısı olarak ve hem de CD ve/veya E-posta uzantısı olarak elektronik makale gönderisi şeklinde kabul etmektedir. Elektronik gönderi, hem zaman kazandırıp posta ücretinden kurtarmakta, hem de değerlendirme süreci sırasında makalenin elektronik biçimi gönderildiğinden üstünlük sağlamaktadır. Çevrimiçi gönderim (on-line submission) ile birlikte Akdeniz Tıp Dergisi web sitesi (https://dergipark.org.tr/tr/pub/akd) nin ilgili kısımlarındaki talimatlarına uyarak da makale gönderilip, hakem süreçleri de bu yolla değerlendirilmektedir. Yazarların makalelerini göndermeden önce bir eksiklik olmadığından emin olmaları için aşağıda bir kontrol listesi bulunmaktadır.
Son Kontrol Listesi:
1.Editöre sunum sayfası; a) Makalenin kategorisi b) Başka bir dergiye gönderilmemiş olduğu bilgisi c) Sponsor veya ticari bir firma ile ilişkisi (varsa belirtiniz) d) İstatistik kontrolünün yapıldığı (araştırma makaleleri için) e) İngilizce yönünden kontrolünün yapıldığı
2.Telif hakları devri formu
3. Daha önce basılmış belge (yazı, resim, tablo) kullanılmış ise izin belgesi
4.İnsan öğesi bulunan çalışmalarda “gereç ve yöntemler” bölümünde HELSİNKİ Deklarasyonu ilkelerine uygunluk, etik kurul onayı ve hastalardan “bilgilendirilmiş olur” alındığının belirtilmesi.
5.Hayvan öğesi kullanılmış ise “gereç ve yöntemler” bölümünde “Guide for the Care and Use of Laboratory Animals” ilkelerine uygunluğunun belirtilmesi.
6.Kapak sayfası a) Makalenin Türkçe ve İngilizce başlığı (tercihen birer satır) b) Yazarlar ve kurumları c) Tüm yazarların yazışma adresi, iş telefonu, GSM numarası, E-posta adresleri (bu bilgiler yalnızca makalenin orijinal nüshasında olmalı, diğer üç kopya nüshada bulunmamalıdır.)
7.Özler: 250 sözcük (Türkçe ve İngilizce)
8.Anahtar sözcükler: 3-10 arası (Türkçe ve İngilizce)
9.Teşekkür
10.Kaynaklar
11.Tablolar – Şekiller
Etik İlkeler ve Yayın Politikası
Açık Erişim ve Makale İşleme
Akdeniz Tıp Dergisi, bilimsel yayınlara açık erişim sağlar. Yayımlanan sayıya ve içeriğinde yer alan yazıların tam metinlerine ücretsiz ulaşılabilir. Yazar(lar)dan yazılarının yayımı için herhangi bir ücret talep edilmez.
Okuyucular dergi içeriğini akademik veya eğitsel kullanım amaçlı olarak ücretsiz indirebilirler. Dergi herkese, ücretsizdir. Bunu sağlayabilmek için dergi Akdeniz Üniversitesi’nin mali kaynaklarından, editörlerin ve hakemlerin süregelen gönüllü çabalarından yararlanmaktadır.
Yazıların tüm bilimsel sorumluluğu yazarlara aittir. Gönderilen yazılarda isim sıralaması ortak verilen bir karar olmalıdır. Sorumlu yazar, yazar sıralamasını “Yazar sorumluluk ve Yayın Hakkı Devir Formu”nu doldurup imzalayarak, tüm yazarlar adına kabul etmiş sayılır. Yazarlık için gerekli ölçütleri karşılamayan, ancak çalışmaya katkısı olan kişiler “Teşekkür” bölümünde sıralanabilir. Yazarlar, yayının özgün bir yazı olduğunu, daha önce herhangi bir yerde yayınlanmadığını ve değerlendirme süreci içerisinde başka herhangi bir yerde yayınlama girişiminde bulunmayacaklarına yönelik imzalı bir beyanda bulunmalıdırlar.
Yazarlar, bilimsel içerikte değişiklik yapılmaması koşuluyla, editörlük tarafından yapılacak değişiklik ve düzeltmeleri önceden kabul etmiş sayılırlar. Gönderilen yazılar yayınlansın veya yayınlanmasın iade edilmez, yalnız yayınlanmayan resimler ve şekiller istek üzerine yazarına gönderilebilir.
Gönderilen yazıların, dergi kurallarına göre hazırlanmış ve eksiksiz olarak sayfa düzenlemesine hazır duruma getirilmiş olması gerekir. Yayın kurulu yazım kurallarına uymayan yazıları yayınlamamak, düzeltilmek üzere yazara iade etmek ya da şekil açısından yeniden düzenlemek yetkisine sahiptir. Editör ve dil editörleri, yazım dili, imla düzeltmeleri ve kaynakların yazım kurallarına uygunluğunun denetimi ve ilgili diğer konularda değişiklik ve düzeltmelerin yapılmasında tam yetkilidir. Makalede daha önce yayınlanmış alıntı yazı, tablo, resim vb. var ise, makalenin sorumlu yazarı, ilgili yayın hakkı sahibinden ve yazarlarından yazılı izin almak, ayrıca bunu makalede belirtmek zorundadır.
Yayın Süreci ve Makale Değerlendirme Süresi
Akdeniz Tıp Dergisi’ne gönderilen makaleler öncelikle Editörler Kurulu tarafından nesnel bir değerlendirmeye alınarak gözden geçirilir. Editörler yazıları doğrudan doğruya reddetme veya yeniden düzenlenmesi için geri gönderme hakkına sahiptir. Bu aşamada yazının reddini gerektirecek bir neden yoksa, yazı konu ile ilgili iki ayrı danışmana gönderilir. Makale değerlendirmesi için davet edilen hakemlerin azami 7 gün içerisinde daveti kabul etmesi istenir. Alan değerlendirmesinden iki olumlu hakem raporu alan makale yayınlanmaya hak kazanır. Bir olumlu bir olumsuz hakem raporu alan makale, üçüncü bir hakeme gönderilir ve makalenin yayınlanıp yayınlanmaması üçüncü hakemin raporu ve/veya editör kararı doğrultusunda belirlenir. Daveti kabul eden hakemlerin değerlendirme süreleri azami 30 gündür. Hakemlerin değerlendirmeyi kabul etmemesi veya gün sonunda değerlendirme raporunu göndermemesi durumunda makale değerlendirilmek üzere yeni bir hakeme gönderilir. Hakemler, makaleyi değerlendirdikten sonra yorum ve önerilerini içeren değerlendirme formunu editöre gönderirler. Editör tarafından hakem yorum ve önerileri yazarlara iletilerek düzeltilmiş makaleyi tekrar sisteme yüklemeleri istenir. Yazarların düzeltme süresi azami 60 gündür. Hakemler düzeltme sonrası makaleyi tekrar görmek istemişse makale değerlendirilmek üzere hakemlere tekrar gönderilir. Bu süreç hakemlerin makalenin kabulü veya reddi yönünde görüşünü bildirmelerine kadar devam eder. Hakemlerden gelen görüşler, editör/ler tarafından en geç 15 gün içerisinde değerlendirilir. Bu inceleme sonucunda nihai kararını yazar(lar)a iletir.
Son yayın onayı kararını editörler verir. Yapılacak olan sayfa düzenlemeleri ve düzeltilerden sonra, sorumlu yazarlardan son kontrol istenecek ve yazılı olarak “yayım onayı” alınacaktır. Yayıma kabul edilen makaleler, kabul tarihi sırasına göre Erken Çevrim İçi makaleler kısmında yayımlanmaktadır. Bir makalenin erken görünümde olması bir sonraki sayıya dahil edileceğini göstermez. Erken görünüm sırasında yazarların makalelerini gözden geçirmeleri ve dergi yazım kuralları ve mizanpaj açısından düzeltme önerilerini yayın kuruluna bildirmeleri gerekmektedir. Yayımlanmak üzere kabul edilen makalelerin basımı 12-18 ay arasındadır. Bununla birlikte makalenin güncelliği, özgünlüğü, yayım için bekleyen makale sayısı gibi faktörlere bağlı olarak bu süre daha erken veya daha geç olabilmektedir. Dergi yayımlandıktan sonra makalelerde değişiklik yapılamamaktadır.
Yazılar körleme danışmanlık (peer-review) sistemi uyarınca, yazarların isimleri yazı metninden çıkartılarak danışmanlara gönderilir. Yazarlara da, yazının hangi danışmanlara gönderildiği ile ilgili bilgi verilmez. Danışmanlar ve Yayın Kurulu üyeleri, yazıları topluma açık bir şekilde tartışamaz. Bazı durumlarda, danışmanların bir yazıya ait yorumları, aynı yazıyı inceleyen diğer danışmanlara editör tarafından gönderilerek, danışmanların bu süreçte aydınlatılmaları sağlanabilir. Gönderilen yazıyı, verilen süre içerisinde değerlendirmeyen danışmanın yerine, başka bir danışmana da görev verilebilir.
ETİK İLKELER
Akdeniz Tıp Dergisi, yazarlardan araştırma ve yayın etiğine uyumlu olunmasını istemektedir. İnsanlarda veya hayvanlarda gerçekleştirilen araştırmalarda ulusal ve uluslararası etik kılavuzlara uyum ve ilgili etik kurullardan izin esastır. Alınan “Etik Kurul Onayı” çevrimiçi olarak, https://dergipark.org.tr/tr/pub/akd adresine gönderilmelidir. Makalelerin etik kurallara uygunluğu yazarların sorumluluğundadır.
İnsanlar üzerinde yapılan araştırmalar:
Dergi, "İnsan" öğesinin içinde bulunduğu tüm çalışmalarda WMA"Helsinki Bildirgesi", "İyi Klinik Uygulamalar Kılavuzu" ve "İyi Laboratuvar Uygulamaları Kılavuzu"'nda belirtilen esaslara ve T.C. Sağlık Bakanlığı'nın ilgili yönetmeliklerine uygunluk ilkesini kabul eder. İnsanlar üzerinde yapılan araştırmalarda, "Klinik Araştırmalar Etik Kurul"undan izin alınması ve ilgili belgenin dergiye gönderilmesi zorunludur. Yazarlar, makalenin Gereç ve Yöntem bölümünde ilgili etik kuruldan ve çalışmaya katılmış insanlardan imzalı "Bilgilendirilmiş onam" (informed consent) belgesini aldıklarını belirtmek zorundadır. Olgu sunumlarında hastanın kimliğinin ortaya çıkmasına bakılmaksızın hastalardan veya gereği durumunda yasal temsilcisinden "Bilgilendirilmiş onam" (informed consent) belgesi alınmalı ve makalenin olgu sunumu başlığı altında yazılı olarak ifade edilmelidir. Hastadan veya yasal temsilcisinden alınan "Bilgilendirilmiş onam" belgesi dergiye yollanmalıdır.
Hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalar:
Hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalarda, "Deney Hayvanları Etik Kurul"undan izin alınması ve ilgili belgenin bir kopyasının dergiye gönderilmesi zorunludur. Araştırmanın Gereç ve Yöntem bölümünde, deneysel çalışmalarda tüm hayvanların "Laboratuvar Hayvanlarının Bakım ve Kullanımı Kılavuzu"na (Guide for the Care and Use of Laboratory Animals, www.nap.edu/catalog/5140.html) uygun olarak insancıl bir muameleye tabi tutulduğu ve Deney Hayvanları Etik Kurul onay raporu alındığı belirtilmelidir. Hayvanlar üzerinde yapılan çalışmalarda ağrı, acı ve rahatsızlık verilmemesi için neler yapıldığı açık bir şekilde belirtilmelidir. Etik Kurul onayının bir kopyasının dergiye gönderilmemesi durumunda yazı yayınlanmayacaktır.
İzinler: Akdeniz Tıp Dergisi, makalelerin Atıf-Gayri Ticari-Aynı Lisansla Paylaş 4.0 Uluslararası (CC BY) lisansına uygun bir şekilde paylaşılmasına izin verir. Buna göre yazarlar ve okurlar; uygun biçimde atıf vermek, materyali ticari amaçlarla kullanmamak ve uyarladıklarını aynı lisansla paylaşmak koşullarına uymaları halinde eserleri kopyalayabilir, çoğaltabilir ve uyarlayabilirler. Dergide yayımlanan yazılar için telif hakkı ödenmez.
Çıkar çatışmaları: Yazarlar, makaleleriyle ilgili çıkar çatışmalarını (varsa) bildirmelidirler. Eğer makalede dolaylı veya dolaysız ticari bağlantı (istihdam edilme, doğrudan ödemeler, hisse senedine sahip olma, firma danışmanlığı, patent lisans ayarlamaları, veya hizmet bedeli gibi) veya çalışma için maddi destek veren kurum mevcut ise yazarlar; kullanılan ticari ürün, ilaç, firma v.b ile ticari hiçbir ilişkisinin olmadığını ve varsa nasıl bir ilişkisinin olduğunu, editöre sunum sayfasında ve ayrıca makalede kaynaklar bölümünden önce "Çıkar çatışması" başlığı altında bildirmek zorundadır. http://icmje.org/conflicts-of-interest/
Yazarlık katkısı: Çok yazarlı makalelerde yazarların araştırmaya katkıları (fikir oluşturma, çalışma tasarımı, deneysel uygulamalar, istatistik, makalenin yazımı, v.b) açıklanmalı ve imzalı olarak editöre (yayın hakkı devir formu kapsamı içinde) sunulmalıdır. Yazarlık katkısı bilgisi, kaynaklar bölümünden önce makalede bildirilmek zorundadır.
Maddi destek: Araştırma için alınmış finansal destek, bağış ve diğer bütün faaliyetler (istatistiksel analiz, İngilizce/Türkçe değerlendirme) ve/veya teknik yardım varsa açıkça makalenin kaynaklar bölümünden önce bildirilmek zorundadır. Ayrıca yazarlar aşağıda belirtilen alanlarda, varsa çalışmaya sponsorluk edenlerin rollerini beyan etmelidirler: 1) Çalışmanın tasarımı, 2) Veri toplanması, analizi ve sonuçların yorumlanması, 3) Raporun yazılması, 4) Yayın için gönderilmesine karar verilmesi.
İntihal: Dergiye gönderilen tüm yazılar, değerlendirme sürecine alınmadan önce iThenticate veya Turnitin programından geçirilerek benzerlik raporu alınır. Benzerlik oranı %20'den fazla olan makaleler intihal olarak kabul edilir ve ret edilir. Akdeniz Tıp Dergisi Yayın Kurulu dergiye gönderilen çalışmalarla ilgili aşırma, atıf manipülasyonu ve veri sahteciliği iddia ve şüpheleri karşısında COPE kurallarına uygun olarak hareket edebilmektedir.
ETİK SORUMLULUKLAR
Bilimsel bir çalışma ortaya koyan tüm paydaşların (yazar, editör ve hakem), bilimin doğru bir şekilde ilerlemesine katkı sağlaması hedeflenir. Bu hedef gereğince hazırlanan bilimsel çalışmalarda bilimsel etik ilkelere uygunluk önemlidir.
Bu ilkeler, tarafımızca kabul edilmiştir ve paydaşlar tarafından da benimsenmesi önerilerek, bir kısmı aşağıda sunulmuştur.
Derginin editörlük ve yayın süreçleri International Committee of Medical Journal Editors (ICMJE), World Association of Medical Editors (WAME), Council of Science Editors (CSE), Committee on Publication Ethics (COPE), European Association of Science Editors (EASE) ve National Information Standards Organization (NISO) yönergelerine uygun olarak şekillenmektedir. Dergi, Principles of Transparaency and Best Practice in Scholarly Publishing (doaj.org./bestpractice) ilkelerini benimsemiştir.
Yazarların Etik Sorumlulukları
- Çalışmayla ilişkili verilerin doğruluğundan emin olmak, araştırmasına ilişkin kayıtlarını düzenli tutmak ve olası bir talep üzerine bu verilere erişim verebilmek.
- Gönderdiği makalenin başka bir yerde yayınlanmadığından veya kabul edilmediğinden emin olmak.
- Sunduğu içerik yayınlanmış veya sunulan başka içerikle eşleşirse, bu çakışmayı kabul etmek ve alıntı yapmak. Gerektiğinde, çalışmasıyla ilgili benzer içeriğe sahip olabilecek herhangi bir çalışma varsa bunun bir kopyasını editöre sunmak. Başka kaynaklardan herhangi bir içeriği çoğaltmak ya da kullanmak için izin almak, atıf göstermek.
- İnsan veya hayvan denek içeren tüm çalışmalar için ulusal ve uluslararası yasalara ve yönergelere uygun olmasını sağlamak, (örneğin, WMA Helsinki Bildirgesi, NIH Laboratuvar Hayvanlarının Kullanımına İlişkin Politika, Hayvanların Kullanımına İlişkin AB Direktifi) gerekli onayların alındığını belirtmek, denek mahremiyete saygı göstermek. Çalışmasına dair ilgili etik kurul onaylarını ve araştırma detaylarını çalışmanın “Gereç ve Yöntem” kısmında belirtmek.
- Herhangi bir çıkar çatışması durumunda, makalesiyle ilgili etik bir ihlal tespit ettiğinde bunu editör ve yayıncı ile paylaşmak, hata beyanı, zeyilname, tazminat bildirimi yayınlamak veya gerekli görüldüğü durumlarda çalışmayı geri çekmek.
Editörlerin Etik Görev ve Sorumlulukları
- Yazarların cinsiyet, dinî veya politik inançlar, etnik veya coğrafi kökenleri üzerine ayrım yapılmaksızın görevlerini yerine getirirken dengeli, objektif ve adil bir şekilde hareket etmek.
- Dergiye gönderilen çalışmaları içeriğine göre değerlendirmek, hiçbir yazara ayrıcalık göstermemek.
- Olası çıkar çatışmalarını önlemek adına gerekli önlemleri almak ve varsa mevcut beyanları değerlendirmek.
- Sponsorlu çalışmaları veya özel konulardaki çalışmaları diğer çalışmalarla aynı şekilde ele almak.
- Etik ihlali niteliğinde bir şikâyet olması durumunda, derginin politika ve kurallarına bağlı kalarak gerekli işlemleri uygulamak. Yazarlara, gelen şikayete cevap vermek için bir fırsat vermek, çalışma kime ait olursa olsun gerekli yaptırımları uygulamaktan kaçınmamak.
- Derginin amaç ve kapsamına uygun olmaması durumunda gelen çalışmayı reddetmek.
Hakemlerin Etik Sorumlulukları
- Editörün karar verme sürecine katkıda bulunmak için makaleyi objektif olarak zamanında incelemek ve sadece uzmanlık alanı ile ilgili çalışma değerlendirmeyi kabul etmek.
- Değerlendirmeyi nesnel bir şekilde sadece çalışmanın içeriği ile ilgili olarak yapmak. Dinî, siyasi ve ekonomik çıkarlar gözetmeden çalışmayı değerlendirmek.
- Yayınlanacak makalenin kalitesini yükseltmeye yardımcı olacak yönlendirmelerde bulunmak ve çalışmayı titizlikle incelemek. Yorumlarını yapıcı ve nâzik bir dille yazara iletmek.
- Editör ve yazar tarafından sağlanan bilgilerin gizliliğini korumak, gizlilik ilkesi gereği incelediği çalışmayı değerlendirme sürecinden sonra yok etmek, kör hakemliğe aykırı bir durum varsa editöre bildirmek ve çalışmayı değerlendirmemek.
- Olası çıkar çatışmalarının (mali, kurumsal, işbirlikçi ya da yazarlar arasındaki diğer ilişkiler) farkında olmak ve gerekirse bu yazı için yardımlarını geri çekmek konusunda editörü uyarmak.
Bilimsel araştırma ve yayın etiğine aykırı olduğu düşünülen eylemlerden bazıları:
• İntihal: Başkalarının özgün fikirlerini, metotlarını, verilerini veya eserlerini bilimsel kurallara uygun biçimde atıf yapmadan kısmen veya tamamen kendi eseri gibi göstermek.
• Sahtecilik: Bilimsel araştırmalarda gerçekte var olmayan veya tahrif edilmiş verileri kullanmak.
• Çarpıtma: Araştırma kayıtları veya elde edilen verileri tahrif etmek, araştırmada kullanılmayan cihaz veya materyalleri kullanılmış gibi göstermek, destek alınan kişi ve kuruluşların çıkarları doğrultusunda araştırma sonuçlarını tahrif etmek veya şekillendirmek.
• Tekrar yayım: Mükerrer yayınlarını akademik atama ve yükselmelerde ayrı yayınlar olarak sunmak.
• Dilimleme: Bir araştırmanın sonuçlarını, araştırmanın bütünlüğünü bozacak şekilde ve uygun olmayan biçimde parçalara ayırıp birden fazla sayıda yayımlayarak bu yayınları akademik atama ve yükselmelerde ayrı yayınlar olarak sunmak.
• Haksız yazarlık: Aktif katkısı olmayan kişileri yazarlar arasına dâhil etmek veya olan kişileri dâhil etmemek, yazar sıralamasını gerekçesiz ve uygun olmayan bir biçimde değiştirmek, aktif katkısı olanların isimlerini sonraki baskılarda eserden çıkartmak, aktif katkısı olmadığı halde nüfuzunu kullanarak ismini yazarlar arasına dâhil ettirmek.
• Destek alınarak yürütülen araştırmalar sonucu yapılan yayınlarda destek veren kişi, kurum veya kuruluşlar ile bunların katkılarını belirtmemek.
• Henüz sunulmamış veya savunularak kabul edilmemiş tez veya çalışmaları, sahibinin izni olmadan kaynak olarak kullanmak.
• İnsan ve hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalarda etik kurallara uymamak, yayınlarında hasta haklarına saygı göstermemek, hayvan sağlığına ve ekolojik dengeye zarar vermek, gerekli izinleri almamak.
• Bilimsel araştırma için sağlanan veya ayrılan kaynakları, mekânları, imkânları ve cihazları amaç dışı kullanmak.
• Akademik atama ve yükseltmelerde bilimsel araştırma ve yayınlara ilişkin yanlış veya yanıltıcı beyanda bulunmak.
Ücret Politikası
Akdeniz Tıp Dergisi, bilimsel yayınlara açık erişim sağlar. Yayımlanan sayıya ve içeriğinde yer alan yazıların tam metinlerine ücretsiz ulaşılabilir. Yazar(lar)dan yazılarının yayımı için herhangi bir ücret talep edilmez.
Okuyucular dergi içeriğini akademik veya eğitsel kullanım amaçlı olarak ücretsiz indirebilirler. Dergi herkese, ücretsizdir.
Dizinler
Atıf Dizinleri
Diğer Dizinler
Dergi Kurulları
Sahibi
Baş Editör ve Editör
Cerrahi Bilimler Editörü
Klinik Bilimler Editörü
Temel Bilimler Editörü
She graduated from the Department of Biology, Faculty of Science, Hacettepe University in 2002. She completed his master's degree in 2002 and his doctorate in 2012 at the Department of Histology and Embryology, Faculty of Medicine, Akdeniz University. In her master's thesis, she examined the distribution of cell cycle regulators in normal and diabetic rat placentas during specific stages of pregnancy. After completing her master's degree, she worked for 11 months at the Institute for Cancer Research and Molecular Medicine, Faculty of Medicine, Norges Teknisk-Naturvitenskapelige Universitet (NTNU) with a research grant from Norway. There, she conducted studies on the relationship between preeclamptic placentas and the immune system. Under the scope of the 2214-Doctoral Students Overseas Research Grant awarded by TÜBİTAK, she conducted her doctoral thesis research at the University of Cincinnati College of Medicine, Cincinnati Children's Hospital, Department of Reproductive Biology, United States, where she investigated the interactions between FKBP52 and PRDX6 in the mouse uterus throughout pregnancy. Her research topics include the placenta, uterine receptivity, embryo implantation, and inflammasomes. She has numerous international publications and presentations, and her h-index is 16 according to WOS. She was promoted to associate professor in 2015 and to professor in 2024. She currently works at the Department of Histology and Embryology, Faculty of Medicine, Akdeniz University.
İstatistik Editörü
Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi İngilizce bölümünden mezun olan Dr. Gülkesen, Patoloji uzmanıdır. Akdeniz Üniversitesi'nde tıp bilişimi yüksek lisansı, ODTÜ'de tıp bilişimi doktorası yapmıştır. 2003 yılında Heidelberg Üniversitesi Tıp Bilişimi bölümünde 3 ay konuk araştırmacı, 2017'de Almanya'daki Peter L. Reichertz Tıp Bilişimi Enstitüsü'nde bir yıl Kıdemli Araştırmacı olarak çalışmıştır. Bir teknokent şirketi olan Myra Enformasyon Teknolojileri'nde kurucu ortak, Kıdemli Veri Analisti ve Sistem Analisti olarak görev yapmıştır. Ayrıca Dr. Gülkesen, AB'nin Horizon 2020 ve 7. Çerçeve Programı da dahil olmak üzere önde gelen Avrupa ve uluslararası projelerinde ulusal koordinatör, araştırmacı, danışman rolleri üstlenmiştir.
COVID-19 salgını sırasında DSÖ'nün uzaktan sağlık hizmetleri ile ilgili bir projesinde danışmanlık yapmıştır. Journal of Medical Systems dergisinde dokuz yıl editör yardımcılığı görevini sürdürmüştür. Tıp Bilişimi Derneği'nde Başkanlık dahil çeşitli pozisyonlarda görev almış ve bu dönemde İki uluslararası ve çok sayıda ulusal toplantıda başkanlık ve kongre sekreterliği yapmıştır. Tıp Bilişimi lisansüstü programlarında Biyoistatistik, Sağlık Bilgi sistemleri, Klinik Karar Destek Sistemleri, Elektronik Sağlık Kayıtları ve Yapay Zeka derslerini vermektedir. İyi derecede İngilizce, orta düzeyde Almanca ve Japonca bilen Dr. Gülkesen, Tai-chi ve qigong eğitmenidir.
İngilizce Dil Editörleri
İNGİLİZCE, İleri seviye, C1/C2; İTALYANCA, Orta seviye, B1/B2
Lisans, Ankara Üniversitesi, Makine Fakültesi, 2012
Doktora, Akdeniz Üniversitesi, Tıbbi Genetik
Uzmanlık Alanı, Nörobilim, Epigenetik, Nöromüsküler bozukluklar, FSHD, Fasiyoskapulohumeral Kas Distrofisi
Yükselen Bilim İnsanı Ödülü, 2023, Milano, İtalya FSHD konferansı
Sosyal Medya, Index ve Dizin Editörü
Türkçe Dil Editörü
Mizanpaj Editörü
Yayın Kurulu
2025- Devam ediyor. Prof. Dr.
Akdeniz Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Üroloji, Türkiye
2020-2025 Doç. Dr.
Akdeniz Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Üroloji, Türkiye
2018-2020 Dr. Öğretim Üyesi
Akdeniz Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Üroloji, Türkiye
2013 – 2016 Tıpta Yandal Uzmanlık
Bursa Uludağ Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Çocuk Ürolojisi, Türkiye
2002 – 2007 Tıpta Uzmanlık
Akdeniz Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Üroloji, Türkiye
1995 – 2001 Doktora
Akdeniz Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Türkiye
Yaptığı Tezler
2007 Tıpta Uzmanlık
Laparoskopik radikal prostatektomi uygulanan hastaların cerrahi, onkolojik ve fonksiyonel sonuçlarının değerlendirilmesi
Akdeniz Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Üroloji
Özlem Çakın , MD
Associate Professor, Intensive Care
CV – 31st. August 2023
Position
21.03.2022- Asisstans professor Akdeniz University Medical School
Chaiman Department of Internal Medicine/Intersive Care
Address
Akdeniz University Medical School
Hospital Block-A, Pinarbasi District Block-A
07070 Konyaalti, Antalya, Türkiye
Contact Information
Cell: +905425455656
: +90 2422494400
E-mail: ozlemcakin@akdeniz.edu.tr
: zlmckndr@gmail.com
ORCID: 0000-0002-0907-4095
Publons / Web of Science Researcher ID: HJA-4954-2022
ScopusID: 24461367300
Prof Dr Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi
KBB Uzmanlık, Eğitimde Ölçme Değerlendirme MEd, Tıp Eğitimi MSc, Tıp Eğitimi ve Bilişimi PhD
ÖZGEÇMİŞ
Adı Soyadı: Cumhur İbrahim Başsorgun
Doğum Tarihi: 30 Ekim 1973
Akademik Unvanı: Prof.Dr.
İş Telefonu: 0242496384
Cep Telefonu: 05317927200
İş Adresi: Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Tıbbi Patoloji AD. Konyaaltı/ Antalya
Uzmanlık Alanı: Tıbbi Patoloji
Öğrenim Durumu:
Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl
Lisans-Y. Lisans Tıp Fakültesi Gazi Üniversitesi 1991-1998
Tıpta Uzmanlık Patoloji Bölümü Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi 2003-2008
Doç. Patoloji Bölümü Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi 2017-2022
Prof. Patoloji Bölümü Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi 2022-….
Tıpta Uzmanlık Tezi Başlığı ve Tez Danışmanı:
Tez Başlığı: Akciğer Karsinomlarında Floresan in situ Hibridizasyon Yöntemi ile Saptanan Telomer ve İmmunohistokimyasal olarak C-Kit, Ki-67, P-16 Ekspresyonunun Değerlendirilmesi.
Tez Danışmanı: Prof. Dr. Gülay ÖZBİLİM
Görevler:
Görev Unvanı Görev Yeri Yıl
Araş.Gör. (Asistan Dr.) Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi 2003-2008
Uzman Dr. S.B. Ardahan Devlet Hastanesi 2008-2010
Uzman Dr. Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi 2010-2011
Yard.Doç.Dr. Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi 2011-2017
Doç.Dr. Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi 2017-2022
Prof.Dr. Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi 2022-….
Dr. Volkan Doğru, öncelikli ilgi alanı Crohn hastalığı ve ülseratif kolit gibi inflamatuvar bağırsak hastalıklarının (İBH) tedavisi olan Türk/Avrupa yeterlik sertifikalı bir kolorektal cerrahtır. İBH’nin yanı sıra divertikülit, kolorektal kanser, anal fistül ve hemoroidal hastalık gibi diğer kolorektal hastalıkların tedavisinde de geniş deneyime sahiptir. Antalya'da Akdeniz Üniversitesi Hastanesi'nde görev yapmakta olup, burada önemli akademik ve yöneticilik sorumlulukları üstlenmektedir. Dr. Doğru, Türk Kolon ve Rektum Cerrahisi Derneği ve Avrupa Koloproktoloji Derneği üyesidir. Güncel akademik faaliyetleri arasında, İBH tedavilerinin geliştirilip cerrahi sonuçların iyileştirilmesine yönelik araştırmalar, tıbbi makaleler için hakemlik görevleri ve mesleki eğitim faaliyetleri bulunmaktadır.
Uluslararası Yayın ve Danışma Kurulu
Dr. El Asmar earned her MD degree from the University of Saint Joseph (USJ) in 1989 and she specialized in Occupational Medicine and Homeopathy at the USJ Faculty of Medicine- Beirut. She was awarded a Master of Health Professions Education (MHPE) with a focus on Assessment and Accreditation from Keele University in the UK in 2018. Dr. El Asmar played an essential role in the development and expansion of the medical school's curriculum. As one of the founding members, she has continually shown a deep dedication to improving medical education and the educational experience for students. She spearheaded the clinical skills thread in the medical curriculum and was instrumental in the creation of OSCE assessments. She assumed many leadership positions at the school and excelled as the Primary Care Clerkship Director and later on as the Director of Medicine Year II and Director of the Clinical Simulation Center that was reaccredited by the Royal College of Physicians and Surgeons. In her capacity as co-chair of the Accreditation Steering Committee, Dr. El Asmar was essential to the accomplishment of our medical school's accreditation by TEPDAD in September 2021.Later on, she became one member of the TEPDAD team, and helped in the accreditation process of several schools in Lebanon and the MENA region. In 2023 she was appointed as the Acting Assistant Dean for Medical Education. Dr. El Asmar is passionate about medical education, particularly curriculum and simulation-based education. She earned a diploma in Clinical Simulation in 2019 and later taught it as an instructor. In 2017, she completed a simulation research primer with SIM-ONE Canada. In 2023, she earned a certificate in Scientific Research from the LAU Gilbert and Rose-Marie Chagoury School of Medicine, in collaboration with George Washington University School of Medicine and Health Sciences. In September 2025, she was appointed as Associate Professor of Medicine, Lebanese American University and Assistant Dean for Medical Education.
Effie Polyzogopoulou, is an Associate Professor of Emergency Medicine in the National and Kapodistrian University of Athens.
She was trained in Emergency Medicine in the United States at New York Presbyterian Queens Hospital, NYC, USA.
She is the Chair of the Ultrasound Section at the European Society for Emergency Medicine (EUSEM), Course Director in EUSEM Emergency Ultrasound pre-courses, Founder and Director of the National Emergency Ultrasound Courses for many years.
She is the director of the Emergency Medicine Supraspecialty Training Program at Attikon University Hospital in Athens, Greece, and Vice Chair of the University Emergency Department.
She is an Examiner in the European Board Examination in Emergency Medicine (EBEEM)and a member of the Emergency Medicine Examination Reference Group for Europe (EMERGE).
She is the Country Lead for Greece in the European Society for Emergency Medicine (EUSEM) Research Network.
She is a member of the Acute Heart Failure Committee of the European Society of Cardiology (ESC)- Heart Failure Association (HFA) (2020-2024).
She is an invited speaker in many European, International and National Emergency Medicine and Cardiology Congresses.
She has a special interest in Emergency Ultrasonography. Her current research work and scientific interest are focused on Emergency Ultrasonography/Echocardiography, Medical Education, Acute Cardiovascular Care.
She had a leading role in Emergency Medicine in Greece as a member of the Ministry of Health Working Group for the Supraspecialty of Emergency Medicine in Greece and a member of the Education Committee for the Emergency Medicine Greek Supraspecialty Curriculum.
Dr. Ozan Akca, Mersin, Türkiye doğumludur (1964). Tıp eğitimi ile uzmanlık eğitimini İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde almıştır. 1996 yılında uzmanlık eğitimini takiben, Dr. Akca, Dr. Daniel I. Sessler ve Dr. Andrea Kurz’un mentörlüğünde Viyana Üniversitesi’nde (Avusturya) araştırma bursu yapmıştır.
2000 yılında Dr. Akca, Amerika Birleşik Devletleri’ne davet edilmiş ve Kaliforniya Üniversitesi San Francisco’da (UCSF) yardımcı doçent olarak görev almıştır. Daha sonra Louisville Üniversitesi’nde (UofL) Anesteziyoloji ve Perioperatif Tıp Bölümü’nde yardımcı doçent olarak çalışmıştır. Dr. Akca, aynı zamanda Nörobilim Yoğun Bakım Ünitesi Direktörü ve Outcomes Research Institute’ün yardımcı direktörü olarak görev yapmıştır. Alanına olan bağlılığı sonucunda Amerikan Anesteziyoloji Kurulu (ABA) Diplomatı olmuş, ayrıca Nörokritik Bakım alanında üst ihtisas yapmıştır. Dr. Akca, UofL’de Anestezi ve Perioperatif Tip Bolumu.nde Araştırmadan Sorumlu Kursu Başkan Yardımcılığı görevine atanmıştır. 2007 yılında doçentliğe, 2015 yılında profesörlüğe yükselmiş ve 2021’de UofL tarafından Emeritus Profesör unvanı verilmiştir.
2021 yılında Dr. Akca, akademik kariyerini genişleterek Johns Hopkins Üniversitesi Anesteziyoloji ve Yoğun Bakım Anabilim Dalı’na profesör olarak katılmıştır. Johns Hopkins’te Nöroanestezi ve Nörokritik Bakım bölümlerine katkıda bulunmaktadır. Ayrıca Anesthesia & Analgesia, Journal of Clinical Anesthesia, Balkan Medical Journal ve Türk Yoğun Bakım Derneği Dergisi gibi önde gelen uzmanlık ve genel tıp dergilerinin editör kurullarında görev yapmaktadır.
Assoc. Prof. Dr. Samir Cavadli is the Head of the Department of Medical and Health Sciences Education at Azerbaijan Medical University. He is a specialist in clinical microbiology, with expertise in microbiological diagnostics, bacteriology, parasitology, and mycology. His academic work particularly focuses on medical education, competency-based medical education (CBME), simulation-enhanced teaching methods, structured clinical skills assessment systems such as OSCE/OSPI, and innovative pedagogical approaches in health professions education.
He actively contributes to the development and implementation of clinical skills training programs for undergraduate medical and nursing students. His professional activities include quality assurance in medical education, faculty development initiatives, and educational reforms aligned with international standards. He participates in national and international academic projects and conducts multidisciplinary research in health professions education.
His research interests include clinical microbiology, parasitology, mycology, antimicrobial resistance, simulation-based education, assessment methodologies in medical education, educational technologies, artificial intelligence–supported learning environments, and communication skills training in clinical education.