Tıp Öğrencilerinde Ekolojik Ayak İzi Farkındalığı: Cinsiyet Farklılıkları ve Davranışsal Bulgular

Öz

Amaç Bu araştırmanın amacı, tıp öğrencilerinin ekolojik ayak izi farkındalık düzeylerini belirlemek ve çevresel tutum ile davranışlarının cinsiyet açısından farklılık gösterip göstermediğini incelemektir. Gereç ve Yöntemler Araştırma, belirli bir üniversitede öğrenim gören tıp öğrencileri üzerinde yürütülmüştür. Katılımcılardan ekolojik ayak izi farkındalık ölçeği aracılığıyla veriler toplanmış, toplam puan ortalamaları ve kategori bazında dağılımlar incelenmiştir. Bulgular Katılımcıların toplam puan ortalaması 110.45±12.39 olarak bulunmuştur. Enerji kullanımı ve yasalar kapsamı kategorilerinde en yüksek ortalamalara ulaşılmış, gıda ve su tüketimi alanlarında da bilinçli davranışlar gözlenmiştir. Ancak su tüketimi farkındalığının homojen bir düzeye ulaşmadığı belirlenmiştir. Cinsiyetler arası karşılaştırmalarda genel farklar istatistiksel olarak anlamlı bulunmamış (p > 0.05), fakat enerji kullanımı ve su tüketimi kategorilerinde kadınların puanlarının erkeklere göre daha yüksek olma eğilimi dikkat çekmiştir. Ayrıca iki maddede (temiz enerji tercihi ve geri dönüşüme uygun paket kullanımı) kadınların anlamlı düzeyde daha yüksek puanlar aldığı saptanmıştır. Sonuç Tıp öğrencilerinin çevresel farkındalık düzeyleri umut verici bulunmuştur. Bununla birlikte, su tüketimi ve enerji kullanımında farkındalığın daha homojen bir düzeye taşınması gerekmektedir. Çevresel eğitim programlarının güçlendirilmesi, öğrencilerin sürdürülebilirlik konusundaki bilgi ve davranışlarının desteklenmesi açısından kritik öneme sahiptir.

Anahtar Kelimeler

• Ekolojik ayak izi
• çevresel farkındalık
• tıp öğrencileri
• cinsiyet farklılıkları
• sürdürülebilirlik

Destekleyen Kurum

Kurumsal bir destek yok.

Proje Numarası

TBAEK-1142

Etik Beyan

Tüm etik onaylar alınmıştır.

Teşekkür

Teşekkürler

Ecological Footprint Awareness Among Medical Students: Gender Differences and Behavioral Insights

Öz

ABSTRACT Objective This study aimed to assess the ecological footprint awareness levels of medical students and to examine whether their environmental attitudes and behaviours differed by gender. Material and Methods The study was conducted with medical students from a single university. Data were collected using the Ecological Footprint Awareness Scale. Mean total scores and category- based distributions were analyzed. Results The mean total score of participants was 110.45 ± 12.39, with scores ranging from 85 to 136. The highest averages were observed in the categories of energy use and legislation, reflecting students’ sensitivity toward renewable energy and compliance with environmental regulations. Conscious behaviours were also noted in food and water consumption, although awareness of water conservation did not reach a fully homogeneous level. Gender comparisons revealed no statistically significant differences (p > 0.05); however, women tended to score higher in energy use and water consumption categories. Moreover, two items-preference for clean energy sources (p = 0.043, d = 0.40) and preference for recyclable packaging (p = 0.038, d = 0.42)-were significantly higher among female participants. These findings suggest that women demonstrate stronger support for energy policies and ethical consumption behaviours. Conclusion Medical students’ environmental awareness levels were found to be promising. Nevertheless, efforts are needed to reduce behavioral differences and achieve more homogeneous awareness, particularly in water consumption and energy use. Strengthening environmental education programs and supporting students’ sustainability-related knowledge and behaviours are critical for fostering environmentally conscious approaches among future health professionals.

Anahtar Kelimeler

• Ecological footprint
• environmental awareness
• medical students
• gender differences
• sustainability

Destekleyen Kurum

There is no institutional support.

Proje Numarası

TBAEK-1142

Etik Beyan

All ethical approvals have been obtained.

Teşekkür

Thank you

Kaynakça

1. Wackernagel M, Rees W. Our Ecological Footprint: Reducing Human Impact on the Earth. New Society Publishers; 1996.
2. Tekindal MA, Zabzun G, Özel Z, Demirsöz M, Tekindal M. Awareness scale for reducing ecological footprint: a validity and reliability study. Eur J Sci Technol. 2021;(27):439-45.
3. Nikolett GN. Gender differences in environmental attitudes: an analysis using the NEP scale. Gender Issues. 2025;42(5).
4. Sarwar N, Bibi Fun N, Junaid A, Alvi S. Impact of urbanization and human development on ecological footprints in OECD and non-OECD countries. Heliyon. 2024;10(19):e38058.
5. Kayabaşı M, Çoban H, Aker AA. Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi 1. ve 6. sınıf öğrencilerinin ekolojik ayak izi farkındalıklarının değerlendirilmesi. Acta Med Nicomedia. 2025;8(3):372-8.
6. Çam H, Menteşe FG. Sağlık çalışanlarının ekolojik ayak izi azaltılması konusundaki eğilimlerinin incelenmesi. Gümüşhane Univ J Soc Sci. 2024;15(2):483-97.
7. Gökşan İ. Geleceğin hekimlerinin sürdürülebilir tüketim davranışlarının ve ekolojik ayak izi farkındalıklarının belirlenmesi [Uzmanlık Tezi]. Konya: T.C. Necmettin Erbakan Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı; 2023.
8. Yıldız TK, Ulusoy H, Sarıçoban S. Sağlık Bilimleri Fakültesi öğrencilerinin ekolojik ayak izi farkındalıkları ve çevre okuryazarlığı düzeylerinin belirlenmesi. Inst Health Sci J. 2023;8(3):476-83.

9. Coşkun I, Sarıkaya R. Sınıf öğretmeni adaylarının ekolojik ayak izi farkındalık düzeylerinin belirlenmesi. Turkish Studies. 2014;9(5):1761-87.
10. International Renewable Energy Agency (IRENA). Renewable Energy: A Gender Perspective. 2nd ed. Abu Dhabi: IRENA; 2025.
11. UN Women, United Nations Industrial Development Organization (UNIDO). Gender Equality and the Sustainable Energy Transition. New York and Vienna; 2023.
12. Brough AR, Wilkie JEB, Ma J, Isaac MS, Gal D. Is eco-friendly unmanly? The green-feminine stereotype and its effect on sustainable consumption. J Consum Res. 2016;43(4):567-82.