Akdeniz Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Öğrencilerinin Sigaraya Yönelik Bilgi, Tutum ve Davranışları

Öz

Giriş/Amaç:Tüm dünyada genel halk sağlığını tehdit eden en önemli sebeplerin başında sigara gelmektedir. Bu çalışmada diş hekimliği öğrencileri arasındaki sigara içme durumu, bu durumu etkileyen faktörler ve öğrencilerin bu konudaki tutumları araştırılacaktır. Gereç ve Yöntemler:Sigara kullanımı ve ağız kanseri ile ilgili 20 soruluk bir anket formu hazırlanmış ve 346 öğrenci üzerinde araştırma gerçekleştirilmiştir. Öğrencilere demografik özellikleri içeren sorular, sigara kullanım alışkanlıkları ile ilgili sorular ve sigaranın sebep olduğu hastalıklar ve ağız kanserleri ile ilgili sorular yöneltilmiştir. Çalışmada elde edilen veriler değerlendirilirken, istatistiksel analizler SPSS 23.0 paket programı ile yapılmıştır. Bulgular:Katılımcılara baktığımız zaman 18 yaş ve altı %6,4, 19-23 yaş arası %80,3 ve 24 yaş ve üzeri %13,3 kişidir. 163 kişi (%47,1) kadın ve 183 kişi (%52,9) erkektir. Yaş, cinsiyet, ekonomik durum, kalınan yer ve ailede sigara içenlerin bulunması öğrencilerin sigara kullanımı ile ilişkili bulunmuştur. Ağız kanseri ve sigaranın neden olduğu diğer hastalıklar konusunda öğrenciler bilgi sahibi görülmektedir. Sonuç:Sonuç olarak diş hekimliği fakültelerinde sigara kullanımı ve zararları ile ilgili konulara daha geniş yer verilmeli, öğrencilerin bilgi düzeylerinin artırılmasının yanısıra sigarayla ilgili tutum ve davranışlarının da daha iyi hale gelmesi sağlanmalıdır.

Anahtar Kelimeler

• ağız kanseri
• diş hekimliği
• sigara

Knowledge, Behavior and Manner of Conduct for Cigarette in Students of Akdeniz University Faculty of Dentistry

Abstract

Objective:Smoking is one of the most important reasons that threaten general public health all over the world. In this study, smoking status among dentistry students, factors affecting this situation and students' attitudes towards this issue will be investigated. Methods:A questionnaire with 20 questions about smoking and oral cancer was prepared and research was carried out on 346 students. The students were asked questions including demographic features, questions about smoking habits and questions about smoking-related diseases and oral cancers. While evaluating the data obtained in the study, statistical analyzes were made with SPSS 23.0 package program. Results:When we look at the participants, it is 6.4% for 18 and under, 80.3% for 19-23 and 13.3% for 24 and over. 163 people (47.1%) are women and 183 people (52.9%) are men. Age, gender, economic situation, accommodation and presence of smokers in the family were found to be related to students' smoking. Students are considered to have information about oral cancer and other diseases caused by smoking. Conclusion:In conclusion, a wider coverage of smoking and its harms should be included in the faculties of dentistry, it should be ensured that students' knowledge level and attitudes and behaviors related to smoking become better as well.

Keywords

• dentistry
• oral cancer
• smoking

Kaynakça

1. 1. World Health Organization. WHO Report on the Global Tobacco Epidemic, 2017.
2. 2. Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD). (2017). Health at a Glance 2017: OECD Indicators, OECD Publishing, Paris, 2017. p. 23-24.
3. 3. Öntaş E, Aslan D. (2019). Küresel Yetişkin Tütün Araştırması Türkiye 2016 - HÜTF Halk Sağlığı AD Toplum İçin Bilgilendirme Serisi-(2018/2019-63)
4. 4. T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu, Küresel Yetişkin Tütün Araştırması Türkiye 2012. Sağlık Bakanlığı Yayın No: 948, Ankara, 2014.
5. 5. Er A, Bekir C, Nayır T, Aykent N, Ongel K. Ocular vasodynamic changes in adolescent smokers. Opsta Medicina 2009; 15(3-4):126-132.
6. 6. U.S. Department of Health and Human Services. The Health Consequences of Smoking: 50 Years of Progress. A Report of the Surgeon General. Atlanta, GA: U.S. Department of Health and Human Services, Centers for Disease Control and Prevention, National Center for Chronic Disease Prevention and Health Promotion, Office on Smoking and Health, 2014. Printed with corrections, January 2014. p.10-30.
7. 7. Ferlay J, Shin HR, Bray F, Forman D, Mathers C, Parkin DM. Estimates of worldwide burden of cancer in 2008: GLOBOCAN 2008. Int J Cancer 2010;127(12):2893-917.
8. 8. Petersen PE. Strengthening the prevention of oral cancer: the WHO perspective. Community Dent Oral Epidemiol 2005;33(6):397-9.

9. 9. Akmansoy BP, Polat B, Şakır MD et al. Oral skuamöz hücreli karsinom: 3 olgu sunumu ve literatür derlemesi Atatürk Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Dergisi 2018;28.2:239-244.
10. 10. Hasanoğlu Erbaşar GN, Alpaslan C. Oral cancer prevention and early detection awareness of Ankara dentists. Acta Oncologica Turcica, 2017;50.2:139-147.
11. 11. Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü. "Küresel yetişkin tütün araştırması Türkiye raporu 2010. Anıl Matbaacılık Yayın, Ankara, 2010: 9-12.
12. 12. Chowdhury MTH, Pau A, Croucher R. Bangladeshi dental students’ knowledge, attitudes and behaviour regarding tobacco control and oral cancer. Journal of Cancer Education, 2010; 25.3:391-395.
13. 13. Al Kubaisy W, Abdullah NN, Al Nuaimy H, Halawany, G, Kurdy S. Epidemiological study on tobacco smoking among university students in Damascus, Syrian Arab Republic, 18 (7), 723-727, 2012, 2012.
14. 14. Kara S, Baş FY, Açıkalın C. Sigara içme davranışları ve etkili faktörler: Tıp ve Diş Hekimliği Fakültelerinin ilk ve son sınıf öğrencileri üzerinde çalışma. Smyrna Tıp Dergisi, 2011; 1.1:16-21.
15. 15. Mevsim V, Dontlu Ç, Yeniçeri N, Özçakar N, Güldal D. Birinci Basamak Sağlık Hizmeti Çalışanları Sigara ve Kanser Riski Konusunda Ne Biliyor ve Ne Yapıyor. Journal of Dependence, 2005; 6:65-75.
16. 16. Almas K, Al-Hawish A, Al-Khamis W. Oral hygiene practices, smoking habit, and self-perceived oral malodor among dental students. J Contemp Dent Pract, 2003; 4.4:77-90.
17. 17. Mandil, A, Hussein, A, Omer H., Turki G, Gaber I. Characteristics and risk factors of tobacco consumption among University of Sharjah students, 2005, 2007.
18. 18. Tanrıkulu AÇ, Çarman KB, Palancı Y, Çetin D, Karaca M. Kars il merkezinde çeşitli üniversite öğrencileri arasında sigara kullanım sıklığı ve risk faktörleri. Tur Toraks Der, 2009; 11:101-106.
19. 19. Kılıç O, Başer U, Abacı HS, Eryılmaz GA. Öğrencilerin Sigara Kullanımını Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi: Ondokuz Mayıs Üniversitesi Örneği, Samsun. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi, 2018, 5.3: 274-279.
20. 20. Oğuz S, Çamcı G, Kazan M. Üniversite öğrencilerinin sigara kullanım sıklığı ve sigaranın neden olduğu hastalıkları bilme durumu. Van Tıp Derg, 2018; 25.3:332-337.
21. 21. Metintaş S, Sarıboyacı MA, Nuhoşlu S, Özdemir N, Aktaş C, Kalyoncu C, Etiz S. Eskişehir ilindeki üniversite öğrencilerinde sigara içme alışkanlığına ait özellikler. Tüberküloz ve Torks 1996; 44: 77-83.

22. 22. Şahin Ü, Öztürk M, Ünlü M, Uşkun E, Akkaya A. Üniversite öğrencilerinin sigara kullanım ve bağımlılık düzeylerini etkileyen faktörlerin irdelenmesi. Turkiye Klinikleri Archives of Lung, 2000;1.2:1-5.
23. 23. Metintaş S, Kalyoncu C, Etiz S. İki ilçemizde lise çağındaki gençlerde sigara kullanmanın mediko-sosyal yönü. Anadolu Tıp Dergisi 1991; 13:63-74.

24. 24. Bener A, Al-Ketbi LM. Cigarette smoking habits among high school boys in a developing country. J r Soc Health 1999; 119:66-9.

25. 25. Xiang H, Wang Z, Stallones L, Yu S, Gimbel HW, Yang P. Cigarette smoking among medical college students in Wuhan, People’s Republic of China. Prev Med 1999; 29:210-5.
26. 26. Kutlu R, Marakoğlu K, Çivi S. Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi hemşirelerinde sigara içme durumu ve etkileyen faktörler. C. Ü. Tıp Fakültesi Dergisi 2005; 27.1:29-34.
27. 27. Baykan Z, Naçar M. Tıp Fakültesi Öğrencilerinin sigara kullanımı ve tütün kanununa ilişkin görüşleri. Dicle Tıp Dergisi 2014; 41.3:483-490.
28. 28. Hanrahan JP, Sherman CB, Bresnitz Ed, Emmons KM, Mannino DM. Cigarette smoking and health. Am J crit Care Med 1996; 153:861-865.

29. 29. Sejr HS, Osler M. Do smoking and health education influence student nurses' knowledge, attitudes, and professional behavior?. Preventive medicine, 2002; 34.2:260-265.
30. 30. Turkey Monitoring Centre of Drug and Drug Use (TUBİM). Turkish Drug Report 2014. Ankara: TUBİM, 2014. 

31. 31. İlhan F, Aksakal NF, İlhan MN, Aygün R. Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Sigara İçme Durumu. TSK Koruyucu Hekimlik Bülteni 2005; 4.4:188-198.
32. 32. Mayda SA, Tufan N, Baştaşaştasfan N, B N, BN, BkÖğrencilerinin Sigara Konusundaki Tutumları ve İçme Sıklıkları. TSK Koruyucu Hekimlik Bülteni 2007; 6.5:364-370.
33. 33. Yazıcı H, Özbay Y. Üniversite öğrencilerinin sigara içme davranışlarının bilişsel davranışçı bir modele dayalı olarak incelenmesi. Milli Eğitim Dergisi 2006; 172:116-125.
34. 34. Kılıç N, Ek HN. Adnan Menderes Üniversitesi sağlık yüksek okulu ve meslek yüksek okulu öğrencilerinin sigaraya yönelik, bilgi, tutum ve davranışları. Sağlık Bilimleri Dergisi 2006; 15.2:85-90.
35. 35. Günbatar H, Sertoğullarından B, Ekin S. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencilerine uygulanan sigara anket sonuçları. Van Tıp Dergisi 2009; 2.1: 29-33.
36. 36. Talay F, Kurt B, Tuğ T. Eğitim fakültesi sınıf öğretmenliği öğrencilerinde sigara içme alışkanlıkları ve ilişkili faktörler. Tüberküloz ve Toraks Dergisi 2008; 56.2:171-178.
37. 37. Boyacı H, Çorapçıoğlu A, Ilgazlı A, Başyiğit İ, Yıldız F. Kocaeli Üniversitesi öğrencilerinin sigara içme alışkanlıklarının değerlendirilmesi. Solunum Hastalıkları 2003; 14:169-175.
38. 38. Khan F.M, Husain SJ, Laeeq A, Awais A, Hussain SF, Khan JA. Smoking prevalence, knowledge and attitudes among medical students in Karachi, Pakistan. Eastern Mediterranean Health Journal. 2005; 11:952-8. 

39. 39. Crofton J, Tessier JF. A worldwide survery of knowledge and attitudes of tobacco among medical students. In: Richmond R (Eds). Educating medical students about tobacco: planning and implementation. Paris, International Union Against Tuberculosis and Lung Disease, 1997:271-80.