CARRIAGE OF DECK CARGO UNDER GENCON 2022

Öz

Clause 6 of Gencon 2022, entitled “Deck Cargo”, sets out the principles governing the carriage of goods on deck in voyage charterparties. This clause consists of three parts. Pursuant to Clause 6(a), the written consent of the owner or the operator is required for the carriage of goods on deck. In the absence of such consent, no loading on deck shall take place and, consequently, no goods may be carried on deck. Clause 6(b) contains three subparagraphs. According to this provision, where the owner consents to the loading of cargo on deck or to its carriage on deck, the carrier shall: (i) ensure, subject to the supervision and approval of the master, that the cargo does not exceed the permitted quantity on deck and on the hatch covers and does not endanger the seaworthiness, stability, or navigational safety of the vessel; (ii) supply all additional equipment necessary for loading on deck or on the hatch covers; and (iii) properly load, stow, and secure the cargo under the supervision of the master, at its own risk and expense. Under Clause 6(b), a duty of supervision is imposed on the master with respect to deck cargo. This duty encompasses ensuring that the cargo is loaded, stowed, and secured in such a manner that it does not exceed the permitted limits on deck and on the hatch covers and does not jeopardize the seaworthiness, stability, or navigational safety of the vessel. Conversely, Clause 6(b) imposes on the carrier the obligation to carry out the loading, stowage, and securing operations in compliance with these requirements and to bear the costs associated therewith. According to Clause 6(c), cargo carried on deck is transported at the carrier’s risk and responsibility. The owner shall not be liable, for any reason whatsoever, including its own fault, for loss of or damage to cargo carried on deck. The carrier, on the other hand, is obliged to issue the bill of lading with an express statement indicating that the cargo is carried on deck. When Clauses 6(a) and 6(c) are considered together, it becomes evident that although cargo may be carried on deck only with the written consent of the owner, the owner cannot be held liable for any loss of or damage arising from such carriage. Indeed, even where such loss or damage results from the owner’s own fault, the owner shall not be held liable for the resulting loss. This is because, under Clause 6(c), liability for loss of or damage to cargo carried on deck rests with the carrier, including in cases involving the owner’s fault. Furthermore, Clause 6(c) also provides that the carrier is under an obligation to include a notation in the bill of lading indicating that the cargo is carried on deck, thereby ensuring that third parties acquiring the bill of lading are duly informed of this fact.

Anahtar Kelimeler

• Deck Cargo
• Gencon 2022 Clause 6
• Standard Form Charterparty
• Turkish Commercial Code Article 1151
• German Commercial Code § 486(4)

GENCON 2022 KAPSAMINDA GÜVERTEDE YÜK TAŞINMASI

Öz

Deniz yolu ile eşya taşımacılığında, istisnalar saklı kalmak kaydıyla eşyaların geminin güvertesinde taşınması yasaktır. Bu yasağın temelinde, güvertede taşınan eşyaların denizden ve hava koşullarından kaynaklanan rizikolar nedeniyle zıya veya hasara uğrama ihtimallerinin yüksek olacağı ve ayrıca güvertede eşya taşımanın gemiye de zarar verebileceği düşüncesi yer almaktadır. Bu düşünce doğrultusunda, ulusal ve uluslararası mevzuatlarda, eşyanın geminin güvertesinde taşınmasının yasak olduğuna ilişkin düzenlemelere yer verilmiştir. Bununla birlikte, gelişen teknoloji ve gereksinimler doğrultusunda, eşyanın geminin güvertesinde taşınmasına olanak tanıyan hükümler de yürürlüğe konulmuştur. Çalışmada, sefer esaslı yolculuk çarteri sözleşmeleri için hazırlanan ve 2022 yılında en güncel formu yayımlanan Gencon standart çarter partisinin (Gencon 2022) “Güverte Yükü (Deck cargo)” başlıklı 6 numaralı Klozunda yer alan düzenlemeler ele alınmıştır. Ayrıca 1994 yılında kabul edilen Gencon 94 çarter partisinin 1 numaralı Klozunda yer alan güverte yükü taşınmasına ilişkin hüküm de incelenmiştir. Gencon standart çarter partilerindeki hükümler incelenmeden önce ise, Türk ve Alman hukuklarında güvertede eşya taşınmasını düzenleyen hükümler üzerinde de durulmuştur. Bu kapsamda, yürürlükte kalkan 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (eTTK) 1029. maddesi ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (TTK) 1151. maddelerinde yer alan düzenlemeler de ele alınmıştır. Öte yandan eTTK m. 1029 ile TTK m. 1151/1’in mehazı niteliğinde olan yürürlükten kalkan Alman Ticaret Kanunu’nun (HGB) 566’ncı maddesinin birinci fıkrası ile yürürlükte bulunan Alman Ticaret Kanunu’nun (YHGB) 486’ncı maddesinin dördüncü fıkrası incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Güverte Yükü
• Gencon 2022 Kloz 6
• Standart Form Çarter Parti
• TTK m.1151
• Alman Ticaret Kanunu §486/4

Kaynakça

1. Akıncı, Sami. Deniz Hukuku (Navlun Mukaveleleri). İstanbul: Sermet Matbaası, 1968.
2. Atamer, Kerim. Deniz Ticareti Hukuku - I. İstanbul: On İki Levha Yayıncılık, 2017.
3. Aybay, Atilla, Aybay, Aydın, Aybay, Gündüz ve Aybay, Rona. Editör: Gündüz Aybay. Denizciler, İşletmeciler ve Yöneticiler için Deniz Hukuku (Hukuka Giriş, Borçlar Hukuku, Deniz Ticaret Hukuku, Uluslararası Deniz Hukuku, Deniz İş Hukuku). İstanbul: Aybay Yayınları, 1998.
4. Bozkurt, Tamer. Deniz Ticareti Hukuku. Ankara: Yetkin Yayınları, 2021.
5. Czerwenka, Beate. Das Gesetz zur Reform des Seehandelsrechts (Einleitung - Erläuterung - Synopsen). Köln: Bundesanzeiger Verlag, 2014.
6. Çağa, Tahir ve Kender, Rayegân. Deniz Ticareti Hukuku II (Navlun Sözleşmesi). İstanbul: On İki Levha Yayıncılık, 2009.
7. Çetingil, Ergon A., Kender, Rayegân, Ünan, A. Samim ve Yazıcıoğlu, Emine. “TTK Tasarısı’nın “Deniz Ticareti” Başlıklı 5. Kitabında Yer Alan Hükümler Hakkında”, Türk Ticaret Kanunu Tasarısı Hakkında Değerlendirmeler - Deniz Hukuku Dergisi (Özel Sayı), (2006): 1-295.
8. Demir, İsmail. Deniz Ticareti Hukuku - Ders Kitabı. Ankara: Yetkin Yayınları, 2025.

9. Doğanay, İsmail. Türk Ticaret Kanunu Şerhi - Üçüncü Cilt (Madde: 816-1475). İstanbul: Beta Yayıncılık, 2004.
10. Eriş, Gönen. Açıklamalı - İçtihatlı Türk Ticaret Kanunu - 5. Cilt (816. - 1475. Maddeler). Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2010.
11. Furnell, Winfried. Das Seehandelsrecht im HGB. Norderstedt: Books on Demand, 2021.
12. Harm, Eva-Maria. Editör: Christine Schmidt. Münchener Kommentar zum Handelsgesetzbuch Band 7 - Transportrecht (§407-619). München: C. H. Beck, 2023.
13. Herber, Rolf. Seehandelsrecht (Systematische Darstellung). Berlin - New York: Walter de Gruyter, 1999.
14. Herber, Rolf. Seehandelsrecht (Systematische Darstellung). Berlin/Boston: Walter de Gruyter, 2016.
15. İzveren, Adil, Franko, Nisim ve Çalık, Ahmet. Deniz Ticaret Hukuku. Ankara: Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü Yayınları, 1994.
16. Kara, Hacı. Deniz Ticareti Hukuku. İstanbul: Filiz Kitabevi, 2025.
17. Kara, Hacı. Rotterdam Kuralları’na Göre Taşıyanın Zıya, Hasar veya Gecikmeden Kaynaklanan Zararlardan Sorumluluğu. İstanbul: Legal Yayıncılık, 2018.
18. Kayıhan, Şaban. Deniz Ticareti Hukuku (Maritime Law). Kocaeli: Umuttepe Yayınları, 2024.
19. Kula Değirmenci, Nil. 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu 5. Kitap Hükümleri Uyarınca Taşıyanın Sorumluluğu ve Akdedeceği Sorumsuzluk Anlaşmaları. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2021.
20. Okay, M. Sami. Deniz Ticareti Hukuku II (Navlun Mukaveleleri - Denizde Yolcu Taşıma ve Deniz Ödüncü Mukaveleleri). İstanbul: Kutulmuş Matbaası, 1971.
21. Örsel, Sercan. Navlun Sözleşmesi Bakımından Taşıyanın Zıya, Hasar ve Geç Teslimden Kaynaklanan Sorumluluğu ve Sorumluluğun Sınırlandırılması. İstanbul: On İki Levha Yayıncılık, 2019.
22. Pappenheim, Max. Handbuch des Seerechts - Band III. München und Leipzig: Verlag von Ducker & Humblot, 1918.
23. Paschke, Marian. Editör: Hartmut Oetker. Oetker - Handelsgesetzbuch - Kommentar. München: C. H. Beck, 2021.
24. Pötschke, Jan-Erik. Editör: Christine Schmidt. Münchener Kommentar zum Handelsgesetzbuch Band 7 - Transportrecht (§407-619). München: C. H. Beck, 2023.
25. Puttfarken, Hans-Jürgen. Seehandelsrecht. Heidelberg: Verlag Recht und Wirtschaft, 1997.
26. Rabe, Dieter ve Bahnsen, Kay Uwe. Seehandelsrecht (Fünftes Buch des Handelsge setzbuches mit Nebenvonschriften und Internationalen Übereinkommen). München: C. H. Beck, 2018.
27. Rabe, Dieter. Seehandelsrecht, München: Verlag C. H. Beck, München, 2000.
28. Ramming, Klaus. “Die Verladung des Gutes an Deck”, RdTW Heft 7 (2013): 253-264.
29. Ramming, Klaus. Seehandelsrecht - Großkommentar (Erster Band). Berlin: Walter de Gruyter, 2017.
30. Sager, Hartmuth. Editör: Christine Schmidt. Münchener Kommentar zum Handelsgesetzbuch Band 7 - Transportrecht (§407-619). München: C. H. Beck, 2023.
31. Schaps, Georg ve Abraham, Hans Jürgen. Das Seerecht - Seehandelsrecht - Erster Teil. Berlin - New York: Walter de Gruyter, 1978.
32. Schlegelberger, Franz ve Liesecke, Rudolf. Kommentar zum Seehandelsrecht. Berlin und Frankfurt a. M.: Verlag Franz Vahlen, 1964.
33. Sieveking, Alfred. Das deutsche Seerecht (mit Ausschluß des See versicherungsrechtes). Hamburg: Otto Meißners Verlag, 1907.
34. Sözer, Bülent. Deniz Ticareti Hukuku - Cilt I (Giriş - Gemi - Donatan ve Navlun Sözleşmeleri). İstanbul: Vedat Kitapçılık, 2022.
35. Süzel, Cüneyt. Deniz Ticareti Hukukunda Taşıtan ve Yükleten. İstanbul: On İki Levha Yayıncılık, 2014.
36. Süzel, Cüneyt. Navlun Sözleşmesinden Doğan Sorumluluğun Sınırlandırılması. İstanbul: On İki Levha Yayıncılık, 2021.
37. Taşkın, Melda. Deniz Yoluyla Konteyner Taşımalarında Taşıyanın Başlangıçtaki Elverişsizlikten Sorumluluğu. İstanbul: Filiz Kitabevi, 2023.
38. Tekin, Safa Murat. Navlun Sözleşmesinde Taşıyanın Sorumluluğu. İstanbul: On İki Levha Yayıncılık, 2017.
39. Topsoy, Fevzi. “2022 Tarihli Gencon Standart Genel Çarter Sözleşmesi (Gencon 2022) Kapsamında Hazırlık Bildirimi Düzeni”, Banka ve Ticaret Hukuku Dergisi Cilt: XL, Sayı: 4 (2024): 819-855.
40. Topsoy, Fevzi. Deniz Ticareti Hukuku I - (Giriş, Gemi, Donatan, Deniz Ticareti Sözleşmeleri). İstanbul: Legal Yayıncılık, 2020.
41. Ülgener, M. Fehmi. Çarter Sözleşmeleri I (Genel Hükümler ve Sefer Çarteri Sözleşmesi). İstanbul: Der Yayınları, 2017.
42. Ülgener, M. Fehmi. Çarter Sözleşmeleri II (Zaman Çarteri Sözleşmeleri). İstanbul: Der Yayınları, 2016.
43. Ülgener, M. Fehmi. Sefer Çarterindeki Hukuki Gelişmeler ve Gencon 22. İstanbul: Der Yayınları, 2025.
44. Wüstendörfer, Hans. Neuzeitliches Seehandelsrecht. Tübingen: Verlag J. C. B. Mohr (Paul Siebeck), 1950.
45. Yazıcıoğlu, Emine. Deniz Ticareti Hukuku (Kender - Çetingil). İstanbul: Filiz Kitabevi, 2022.
46. Yazıcıoğlu, Emine. Hamburg Kuralları’na göre Taşıyanın Sorumluluğu (Lahey/Visby Kuralları ile Karşılaştırmalı Olarak). İstanbul: Beta Yayıncılık, 2000.