İNGİLİZ CEZA HUKUKUNDA SARHOŞLUĞUN CEZA SORUMLULUĞUNA ETKİSİ: ÖNCEKİ KUSUR DOKTRİNİNİN ŞARTLARI VE SINIRLARI

Öz

Bu makale, İngiliz ceza hukukunda sarhoşluğun (intoxication) ceza sorumluluğu üzerindeki etkisini, özellikle “önceki kusur” (prior fault) doktrini çerçevesinde incelemektedir. İngiliz ceza hukukunda hâkim olan yaklaşım, ceza sorumluluğunu fiil anında maddi ve manevi unsurların eşzamanlılığına (contemporaneity) dayandırmaktadır. Ancak sarhoşluk, failin fiillerinin anlam ve sonuçlarını kavrama ile muhakeme yeteneğini zayıflatabilen, hatta kimi durumlarda tamamen ortadan kaldırabilen bir olgu olarak, fiil anında suçun gerektirdiği manevi unsurun oluşmamasına neden olabilmektedir. Bu durum eşzamanlılık ilkesiyle ciddi bir gerilim yaratmaktadır. Zira failin fiil anında manevi unsura sahip olmaması, maddi ve manevi unsurların eşzamanlılığını zedeleyerek ceza sorumluluğunun doğrudan tesisini güçleştirmektedir. Bu kapsamda, failin sarhoşluk nedeniyle suçun manevi unsuruna sahip olmadığı yönündeki iddiası, suçun unsurlarının inkârı (denial of offending) niteliği taşımaktadır. Bu yönüyle sarhoşluk, İngiliz hukukunda eylemi hukuka uygun hâle getiren veya ceza sorumluluğunu azaltan ya da ortadan kaldıran klasik savunmalardan (defences) farklı, kendine özgü bir rejime tabi tutulmaktadır. Mevcut durumda, eşzamanlılık ilkesinin gerektirdiği maddi ve manevi unsurların fiil anında birlikte bulunması, failin sarhoşluğu nedeniyle her zaman gerçekleşmemektedir. Buna rağmen İngiliz hukuku, bu tür durumlarda mutlak bir cezasızlığı kabul etmemekte; belirli şartlar altında ceza sorumluluğunun “önceki kusur” (prior fault) üzerinden yeniden inşa edilmesine olanak tanımaktadır. Söz konusu yeniden inşa mekanizması dört temel şart çerçevesinde ortaya çıkmaktadır: sarhoşluğun iradi olması, suçun genel kast (basic intent) kategorisinde yer alması, kullanılan maddenin hukuken “tehlikeli” (dangerous) sayılması ve sarhoşluk ile manevi unsur eksikliği arasında bir nedensellik bağının bulunması. Bununla birlikte, “önceki kusur” (prior fault) doktrininin teorik temeli ve özellikle sübjektif kusur ilkesi ile ilişkisi öğretide yoğun tartışmalara konu olmaktadır. Bu çalışma, söz konusu tartışmaları ele alarak, önceki kusur doktrininin ceza sorumluluğu bakımından kurucu (inculpatory) etkisini değerlendirmekte ve özellikle sarhoşluk kavramının sınırları, iradilik ölçütü ile genel kast/özel kast ayrımı bağlamında ortaya çıkan yapısal sorunları analiz etmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Genel Kast
• Ceza Sorumluluğu
• Eşzamanlılık
• Suçun Unsurlarının İnkârı
• İngiliz Ceza Hukuku
• Sarhoşluk
• Önceki Kusur
• Özel Kast

INTOXICATION AND CRIMINAL LIABILITY IN ENGLISH CRIMINAL LAW: THE SCOPE AND LIMITS OF THE PRIOR FAULT DOCTRINE

Öz

This article examines the impact of intoxication on criminal liability in English criminal law, specifically within the framework of the prior fault doctrine. The orthodox approach in English criminal law bases liability on the contemporaneity of actus reus and mens rea at the time of the offence. However, intoxication can weaken or eliminate the defendant’s ability to understand the nature and consequences of their actions, potentially leading to a lack of the required mens rea. This gives rise to a significant tension with the principle of contemporaneity, as the absence of mens rea complicates the direct establishment of liability. Within this context, a claim that intoxication prevented the formation of mens rea is characterised as a denial of offending rather than a traditional defence. English law does not accept absolute impunity in such cases. Instead, it allows for the reconstruction of liability through the prior fault doctrine under specific conditions. This reconstructive mechanism operates based on four key requirements: the intoxication must be voluntary, the offence must fall within the category of basic intent offences, the substance used must be legally classified as dangerous, and a causal link must exist between the intoxication and the lack of mens rea. This article evaluates the inculpatory effect of the prior fault doctrine and analyses structural issues arising from the scope of the concept of intoxication, the criteria for voluntariness, and the distinction between basic and specific intent offences.

Anahtar Kelimeler

• Basic Intent Offences
• Specific Intent Offences
• Contemporaneity
• Criminal Liability
• Denial of Offending
• English Criminal Law
• Intoxication
• Prior Fault

Kaynakça

1. Ashworth, Andrew ve Horder, Jeremy, Principles of Criminal Law. Oxford: Oxford University Press, 2013.
2. Caruso, Gregg D., Rejecting Retributivism: Free Will, Punishment, and Criminal Justice. Cambridge: Cambridge University Press, 2021.
3. Cesur, Halil, “Ceza Sorumluluğunun Anatomisi: Fail, Fiil, Karakter ve Tehlike Ceza Hukuku.” Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 27, S.2 (2025): 1445–1479.
4. Child, John J., “Prior Fault: Blocking Defences or Constructing Crimes.” In General Defences in Criminal Law: Domestic and Comparative Perspectives, edited by Alan Reed ve Michael Bohlander, 37–50. Londra: Routledge, 2016.
5. Child, John J., Simester, Andrew P., Spencer, John R., Stark, Findlay ve Virgo, Graham J., Simester and Sullivan's Criminal Law: Theory and Doctrine. 8. Bası. Oxford: Hart, 2022.
6. Child, John ve Ormerod, David, Smith, Hogan, and Ormerod's Essentials of Criminal Law. Oxford: Oxford University Press, 2025.
7. Child, John J., Crombag, Hans S. ve Sullivan, G. R., “Defending the Delusional, the Irrational, and the Dangerous.” Criminal Law Review, 4 (2020): 302–320.
8. Crombag, Hans S., Child, John J. ve Sullivan, G. R., “Drunk, Dangerous and Delusional: How Legal Concept-Creep Risks Overcriminalization.” Addiction 115, S.12 (2020): 2200–2207.

9. Dingwall Gavin, Alcohol and Crime. Willan Publishing, 2006.
10. Duff, Antony R. Answering for Crime: Responsibility and Liability in the Criminal Law. Oxford: Hart Publishing, 2007.
11. Dsouza, Mark. “Intoxication, Psychoses, and Self-Defence: Evaluating Taj [2018] EWCA Crim 1743.” UCL Discovery (2018). Erişim Tarihi: Nisan 6, 2026. https://discovery.ucl.ac.uk/id/eprint/10059278/3/Dsouza_Mark%20Dsouza%20article%20on%20Taj.pdf
12. Gardner, Simon. “The Importance of Majewski.” Oxford Journal of Legal Studies 14, S.2 (1994): 279–286.
13. Gillespie, Alisdair ve Weare, Siobhan, The English Legal System. Oxford: Oxford University Press, 2025.
14. Gough, Stephen. “Intoxication and Criminal Liability: The Law Commission’s Proposed Reforms.” Law Quarterly Review 112 (1996): 335-349.
15. Handler, Philip. “Intoxication and Criminal Responsibility in England, 1819–1920.” Oxford Journal of Legal Studies 33, S.2 (2013): 243-262.
16. Handler, Philip. “DPP v Beard.” In Landmark Cases in Criminal Law, edited by Philip Handler, Henry Mares ve Ian Williams, Bloomsbury, 2017.
17. Home Office and Department of Health and Social Security. Report of the Committee on Mentally Abnormal Offenders. Cmnd 6244. London: HMSO, 1975.
18. Horder, Jeremy. “Pleading Involuntary Lack of Capacity.” Cambridge Law Journal 52, S.2 (1993): 298-318.
19. Husak, Douglas. “Intoxication and Culpability.” Criminal Law and Philosophy 6 (2012): 363-381.
20. Koca M. ve Üzülmez İ., Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler, 18. Baskı (Ankara: Seçkin, 2025), 340-345.
21. Law Commission. Intoxication and Criminal Liability. Law Com No 314. London: The Stationery Office, 2009.
22. Maden, M “İngiltere ve Galler'de Ceza Hukuku Sorumluluğuna Mâni Olan Bir Kurum Olarak Otomatizm.” Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 24, S.4 (2020): 585-611.
23. McAuley, Finbarr. “The Intoxication Defence in Criminal Law.” Irish Jurist 32 (1997): 243-296.
24. Ormerod, David, Laird, Karl ve Gibson, Matthew, Smith, Hogan, and Ormerod’s Criminal Law. Oxford: Oxford University Press, 2024.
25. Robinson, Paul H. “Causing the Conditions of One's Own Defense: A Study in The Limits of Theory in Criminal Law Doctrine.” Virginia Law Review 71, S.1 (1985): 1-63.
26. Simester, Andrew P. “Intoxication Is Never a Defence.” Criminal Law Review (2009): 3-14.
27. Smith, R. ve Clements, L., “Involuntary Intoxication, the Threshold of Inhibition and the Instigation of Crime.” Northern Ireland Legal Quarterly 46, S.2 (1995): 210-224.
28. Tekin, D “Türk ve Kanada Hukukunda İradi Sarhoşluğun Ceza Sorumluluğuna Etkisi.” İMHFD 9, S.2 (2024): 513-547.
29. Ward, Alan R. “Some Sense of Self-Induced Intoxication.” Cambridge Law Journal 45, S.2 (1986): 247-266.
30. Weller M. ve Somers W., “Differences in the Medical and Legal Viewpoint Illustrated by Hardie,” Medicine, Science and the Law 31, S.2 (1991): 152-6.
31. Williams, Rebecca. “Voluntary Intoxication – A Lost Cause?” Law Quarterly Review 129 (2013): 264-289.