Eğitim Hareketleri Dergisi’nde Köy Eğitimi (1955-1960)

Öz

Cumhuriyet’in ilk yıllarından itibaren vatandaşların ülkenin iktisadi, sosyal ve kültürel hayatına katkıda bulunması için çeşitli politikalar geliştirilmiştir. Bu politikaların başarılı olması için eğitim en önemli vasıta olarak görülmüş ve halkın büyük çoğunluğunu oluşturan köylünün eğitilmesi için projeler tasarlanmıştır. Tek parti döneminde köy eğitimi için geliştirilen politikalar Demokrat Parti döneminde de devam etmiştir. Ancak yeni iktidar kendi politikaları doğrultusunda yeni projeler üretmiş eski politika dâhilindeki kurum ve kuruluşlarda köklü değişime gitmiştir. Bu değişim özellikle ilköğretim, din eğitimi ve Köy Enstitüleri üzerinde hissedilmiştir. Demokrat Parti iktidarının ilk yıllarında basına sağladığı özgürlük ortamı sayesinde çeşitli yayın organları ortaya çıkmıştır. Bu yayınlardan biri de Hıfzırrahman Raşit Öymen tarafından 1955 yılında yayın hayatına başlayan Eğitim Hareketleri Dergisidir. Dergi, Türk eğitim sisteminin Cumhuriyet Dönemi’nin ilk yıllarından itibaren karşılaştığı sorunları ele alarak çözüm önerileri üretmeye çalışmıştır. Dergide yabancı ve yerli eğitimcilerin yanı sıra alanında uzman edebiyatçı, ilahiyatçı, tarihçi ve sosyologlarında yazılarına yer verilmiştir. Eğitim Hareketleri Dergisinde köy ve köyde eğitim konularına da önem verildiği görülmektedir. Dergide Tek Parti ve Demokrat Parti dönemlerinde köylünün aydınlanması ve köy çocuğunun eğitilmesi hususunda gerçekleştirilen politikalara yer verilmiştir. Bu bağlamda köy okullarının ve köy öğretmeninin sorunları ile köy çocuğunun ve köylünün Türk eğitim sistemindeki yeri ele alınmıştır. Bu çalışmada Demokrat Parti döneminde Eğitim Hareketleri Dergisinde köyde eğitim konusunun nasıl işlendiği ortaya konmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Köy Enstitüleri
• Eğitim Tarihi
• Demokrat Parti
• Eğitim Hareketleri Dergisi.
• Köy Eğitimi

Village Education in the Journal of Eğitim Hareketleri (1955-1960)

Abstract

Since the first years of the Republic, various policies have been developed to enable citizens to contribute to the economic, social and cultural life of the country. Education was seen as the most important means for the success of these policies and projects were designed to educate the villagers, who constitute the majority of the population. Policies developed for village education during the single-party period continued during the Democratic Party period. However, the new government produced new projects in line with its own policies and made radical changes in the institutions and organizations within the old policy. This change was felt especially in primary education, religious education and village institutes. In the first years of the Democratic Party's rule, various media outlets emerged thanks to the freedom it provided to the press. One of these publications is The Journal of Eğitim Hareketleri, which started its publication life in 1955 by Hıfzırrahman Raşit Öymen. The Journal has tried to produce solution suggestions by addressing the problems that the Turkish education system has encountered since the first years of the Republican Era. The journal includes articles by foreign and local educators, as well as literary experts, theologians, historians and sociologists who are experts in their fields. It is seen that The Journal of Eğitim Hareketleri also attaches importance to villages and education in villages. The Journal includes the policies implemented during the Single Party and Democrat Party periods regarding the enlightenment of the villagers and the education of the village children. In this context, the problems of village schools and village teachers and the place of village children and villagers in the Turkish education system are discussed. In this study, it was tried to reveal how the issue of education in the village was handled in The Journal of Eğitim Hareketleri during the Democratic Party period.

Keywords

• Village education
• Village institutes
• Education history
• Democratic Party

Kaynakça

1. Akyüz, Y. (2007). Türk Eğitim Tarihi-M.Ö. 1000-M.S. 2007 (11nd ed.) [Turkish Education History-B.C. 1000-AD 2007]. Pegem Publishing.
2. Alagon, B. (1959b). Birleştirilmiş Sınıflarda Öğretim Problemi ve Köy Öğretmeninin Bugünkü Durumu III [The Problem of Teaching in Combined Classes and the Current Situation of Village Teachers III]. The Journal of Eğitim Hareketleri, 54, 11-12.
3. Alogan, B. (1959a). Birleştirilmiş Sınıflarda Öğretim Problemi ve Köy Öğretmeninin Bugünkü Durumu I [The Problem of Teaching in Combined Classes and the Current Situation of the Village Teacher I]. The Journal of Eğitim Hareketleri, 50, 7-8.
4. Alpaslan, F. (1957a). Örnek Çalışmalar: Kemaliye ve Köylerinde İlköğretim Durumu [Case Studies: Primary Education Situation in Kemaliye and Its Villages]. The Journal of Eğitim Hareketleri, 28, 45-46.
5. Alpaslan, F. (1957b). Örnek Çalışmalar: Kemaliye ve Köylerinde İlköğretim Durumu [Case Studies: Primary Education Situation in Kemaliye and Its Villages]. The Journal of Eğitim Hareketleri, 29, 39.
6. Andıçen, A. (1958). Örnek Teşebbüsler: Sincan Köyünün Yeni Ortaokulu [Sample Attempts: New Secondary School of Sincan Village]. The Journal of Eğitim Hareketleri, 35.
7. Ataman, M. (1959). Ana Davalar: Doğu’da Devamsızlık Problemi [Main Cases: The Problem of Discontinuity in the East]. The Journal of Eğitim Hareketleri, 49, 20-21.
8. Başıbüyük, F. (1957a). Meselelerimiz: Köy Okulunda Devam Meselesi [Our Issues: Attendance Issue in Village School]. The Journal of Eğitim Hareketleri, 36, 31-32.

9. Başıbüyük, F. (1957b). Köy Okullarında Randıman Düşüklüğü ve Sebepleri [Low Efficiency in Village Schools and Its Reasons]. The Journal of Eğitim Hareketleri, 30, 15-17.
10. Baykurt, F. (1958). Köy Eğitimi: Köydeki Okulun Verimi [Village Education: Efficiency of the School in the Village]. The Journal of Eğitim Hareketleri, 45, 23-25.
11. Benhür, Ç. & Yüksel, E. (2023). İkinci Dünya Savaşı’nın Gölgesinde Türkiye’de Eğitim ve Öğretim [Education in Turkey in the Shadow of the Second World War]. Selcuk University Journal of Studies in Turcology. 59, 207-238.
12. Berkes, N. (2002). Türkiye’de Çağdaşlaşma [Modernization in Türkiye]. Yapı Kredi Publishing.
13. Bode, P. (1956a). Köy Eğitimi: Modern Köy Okulunun Vazifeleri ve Çalışma Hududu [Village Education: Duties and Working Limits of the Modern Village School]. The Journal of Eğitim Hareketleri, 14, 18-20.
14. Bode, P. (1956b). Modern Köy Okulunun Vazifeleri III [Duties of the Modern Village School III]. The Journal of Eğitim Hareketleri, 17, 26-28.
15. Bode, P. (1956c). Modern Köy Okulunun Vazifeleri [Duties of the Modern Village School]. The Journal of Eğitim Hareketleri, 15, 24-25.
16. Bodler, P. (1957). Köy Eğitimi: Modern Köy Okulu ve Halk Eğitimi [Village Education: Modern Village School and Public Education]. The Journal of Eğitim Hareketleri, 36, 11-14.
17. Çoker, N. (1958b). Köy Çocukları: Köyde Rehberlik II [Village Children: Guidance in the Village II]. The Journal of Eğitim Hareketleri, 48, 30-31.
18. Çoker, N. (1958b). Köy Eğitimi: Köyde Rehberlik [Village Children: Guidance in the Village]. The Journal of Eğitim Hareketleri, 46, 27-30.
19. Çolak, H. (1957a). Köy Okulunun Teftişi [Inspection of the Village School]. The Journal of Eğitim Hareketleri, 34, 21-22.
20. Çolak, H. (1957b). Yaşanmış Tecrübeler: Köy Okulunda Genç Bayan Öğretmen [Lived Experiences: Young Female Teacher in a Village School]. The Journal of Eğitim Hareketleri, 35, 35.
21. Dalat, Z. (1959). Köyün İçinden: Köye Alışma [From Inside the Village: Getting Used to the Village]. The Journal of Eğitim Hareketleri, 52, 9-13.
22. Demir, Y. & Aktaş, E. (2011). Halkevleri (1932’den 1951’e) [People’s houses (from 1932 to 1951)]. Atatürk University Turkic Studies Institute Journal, 45, 235-262.
23. Dietz, İ. (1955a). Köy Eğitimi: Köy Topluluğunun Bir Kolu Olarak Köy Okulu [Village Education: Village School as a Branch of the Village Community]. The Journal of Eğitim Hareketleri, 8-9, 29-32.
24. Dietz, İ. (1955b). Köy Eğitimi: Köy Okulu [Village Education: Village School]. The Journal of Eğitim Hareketleri, 10, 18-19.
25. Dietz, İ. (1955c). Köy Eğitimi: Köy Topluluğunun Bir Kolu Olarak Köy Okulu III [Village Education: Village School as a Branch of the Village Community III]. The Journal of Eğitim Hareketleri, 11, 30-33.
26. Dietz, İ. (1956). Köy Kültürü: Küçük Köy ve Bölge Okulları Tipleri [Village Culture: Types of Small Village and Regional Schools]. The Journal of Eğitim Hareketleri, 13, 32-35.
27. Dunn, F. W. (1955). Köy Çocuğunun Psikolojisi-Hareket Etkinliklerinde Sosyal Tesirler [Psychology of the Village Child - Social Influences on Movement Activities]. ed. Ali Rıza Tükel. The Journal of Eğitim Hareketleri, 6-7, 32-34.
28. Dunn, F. W. (1955a). Köy Çocuğunun El Becerikliğini ve Hareketlerini Kontrolde Gelişme [Improvement in Village Child's Manual Dexterity and Movement Control]. The Journal of Eğitim Hareketleri, 3, 25-26.
29. Dunn, F. W. (1955b). Köy Çocuğunun Tekâmülü Oyuncak ve Materyaller [The Evolution of the Village Child Toys and Materials]. ed. Ali Rıza Tükel. The Journal of Eğitim Hareketleri, 4, 31-32.
30. Dunn, F. W. (1955c)., Köy Çocuğunun Psikolojisi-İlk Hareket Faaliyetlerinin Sırası [Psychology of the Village Child-Sequence of First Movement Activities]. ed. Ali Rıza Tükeli. The Journal of Eğitim Hareketleri, 5, 35-36.
31. Firdes Temizgüney, F. (2018). Demokrat Parti Döneminin Önemli Muhalif Dergilerinden: Dün ve Bugün [One of the Important Opposition Magazines of the Democratic Party Era: Yesterday and Today]. ed. Semiha Nurdan-Muhammed Özler. XVIII. Turkish History Congress, 9, 253-274.
32. Göker, G. (1959). Milli Birlik Yolunda: Türkçe Bilmeyen Çocukların Öğretimine Başlangıç [On the Way to National Unity: Starting the Education of Children Who Do Not Speak Turkish]. The Journal of Eğitim Hareketleri, 50, 14-16.
33. Gökgöz, Y. S. (1958). Köy Eğitimi: Su Derdi [Village Education: Water Trouble]. The Journal of Eğitim Hareketleri, 48, 36-37.
34. Güçoğlu, M. & Özdemir, Ç. (2017). “Eğitim Hareketleri Dergisinin Türk Eğitim Tarihindeki Yeri ve Önemi [The Place and Importance of Journal of Eğitim Hareketleri on History of Turkish Education]. Ahi Evran University Social Sciences Institute Journal, .3, (2), 145-153.
35. Gülsen, Z. (1956). Yolumuz Köye Doğru Köyde İlk Günüm [Our Way is Towards the Village My First Day in the Village]. The Journal of Eğitim Hareketleri, 24, 30-31.
36. Gülsen, Z. (1957a). Yolumuz Köye Doğru Köyde İlk Günüm III [Our Way is Towards the Village My First Day in the Village III]. The Journal of Eğitim Hareketleri, 25, 34-36.
37. Gülsen, Z. (1957b). Köy Eğitimi: Yolumuz Köye Doğru Öğretmensiz Köyün Başına Gelenler [Village Education: Our Way is Towards the Village What Happens to Villages Without Teachers]. The Journal of Eğitim Hareketleri, 26, 25-27.
38. Gülsen, Z. (1957c). Şehir Hasreti ve Acı Bir Şaka [City Longing and a Bitter Joke]. The Journal of Eğitim Hareketleri, 27, 32-33.
39. Gülsen, Z. (1957d). Köy Eğitimi: Yolumuz Köye Doğru Gurbet Babanın Eşiğinde V [Village Education: Our Way is Towards the Village At the Threshold of a Foreign Father V]. The Journal of Eğitim Hareketleri, 28, 28-29.
40. Gülsen, Z. (1957e). Köy Eğitimi: Yolumuz Köye Doğru Küçük Dostlar VI [Village Education: Our Way is Towards the Village Little Friends VI]. The Journal of Eğitim Hareketleri, 30, 18-19.
41. Gülsen, Z. (1957f). Köy Eğitimi: Yolumuz Köye Doğru VII [Village Education: Our Way is Towards the Village VII]. The Journal of Eğitim Hareketleri, 32-33, 23-24.
42. Heinen, U. (1955). Köyde Ruhani ve Öğretmen [Spiritualist and Teacher in the Village]. The Journal of Eğitim Hareketleri, 10, 9-11.
43. İsmail Aşık, İ. (1959). Görüşler: Köy Okullarında Resim Dersleri [Opinions: Painting Lessons in Village Schools]. The Journal of Eğitim Hareketleri, 50, 18.
44. Kepçeoğlu, M. (1958). Köy Eğitimi: Köy Okulunda Testi Nasıl Uyguladım? [Village Education: How Did I Administer the Test in the Village School?]. The Journal of Eğitim Hareketleri, 40, 29-31.
45. Kirişçiler, A. (1958). Köy Eğitimi: Köyümün Resim Öğretmeni Olacağım [Village Education: I Will Be the Art Teacher of My Village]. The Journal of Eğitim Hareketleri, 37-38, 27-28.
46. Korkut, A. (1957). Denemeler: Edirne Köy Deneme Okulu Seminerinden Notlar [Essays: Notes from Edirne Village Essay School Seminar]. The Journal of Eğitim Hareketleri, 36, 29-31.
47. Krieck, E. (1955). Köy Okulları Reformu [Village Schools Reform]. The Journal of Eğitim Hareketleri, 1, 28-30.
48. Lembke, F. (1955). Köy Okulu İçin [For Village School]. The Journal of Eğitim Hareketleri, 5, 17-18.
49. Mansen, M. (1957). Köy Okullarında Kitaplıklar [Libraries in Village Schools]. The Journal of Eğitim Hareketleri, 35, 26-28.
50. Meriç, S. (1958). Uygulama Bahçesi Çalışmalarımız [Our Application Garden Works]. The Journal of Eğitim Hareketleri, 43-44, 31.
51. Meriç, S. (1959). Köy Eğitimi: Köyde Eğitim [Village Education: Education in the Village]. The Journal of Eğitim Hareketleri, 49, 22-23.
52. Necip Alpan, “Yabancı Ülkelerde: Ülkücü Öğretmen-Bir Köy Öğretmeninin Tahkikatı”, The Journal of Eğitim Hareketleri, S.69, Eylül 1960, ss.28-30.
53. Odabaşı, H. (1958). Köyde Çocuk Terbiyesi [Child Discipline in the Village]. The Journal of Eğitim Hareketleri, 43-44, 32.
54. Öymen, H.R. (1955a). Dergimiz ve Maksadımız [Our Journal and Our Purpose]. The Journal of Eğitim Hareketleri, 1, 1.
55. Öymen, H.R. (1955b). Köy Okulunda Bir Tarih Dersi Örneği [An Example of a History Lesson in a Village School]. The Journal of Eğitim Hareketleri, 1, 32-33.
56. Öymen, H.R. (1955c). Köy Enstitüleri Hakkında Hıfzırrahman Raşit Öymen’le Bir Konuşma [A Conversation with Hıfzırrahman Raşit Öymen about Village Institutes ]. The Journal of Eğitim Hareketleri, 8-9, 42-43.
57. Öymen, H.R. (1956). Köy Öğrencileri İntibak Kanunu Çıkıyor [Village Students Adjustment Law Comes into Effect]. The Journal of Eğitim Hareketleri, 15, 35.
58. Öymen, H.R. (1957a). Yaşanmış Tecrübeler: Köy Okulunda Genç Bayan Öğretmen [Lived Experiences: Young Female Teacher in a Village School]. The Journal of Eğitim Hareketleri, 34, 17-20.
59. Öymen, H.R. (1957b). Beklenen Kanun: Köy Enstitüsü Mezunlarının Hakları [Expected Law: Rights of Village Institute Graduates]. The Journal of Eğitim Hareketleri, 25, 36-39.
60. Öymen, H.R. (1958). Köy Eğitimi: Köy ve Şehir Çocuğu [Village Education: Village and City Children]. The Journal of Eğitim Hareketleri, 39, 15-20.
61. Öymen, H.R. (1959). Eğitim Politikamızda: Köy Enstitüleri-Köy Öğretmen Okulları-Köy Kolejleri [In our Education Policy: Village Institutes-Village Teacher Training Schools-Village Colleges]. The Journal of Eğitim Hareketleri, 55-56, 1-7.
62. Öymen, H.R. (1960). Köy ve Eğitim: Köy Okullarının Teşkilatlanma Hareketlerine Toplu Bir Bakış [Village and Education: A General Overview of the Organizational Movements of Village Schools]. The Journal of Eğitim Hareketleri, 62, 12-14.
63. Özgüven, E. (1957). VI. Maarif Şûrası Müzakereleri Işığında: Köyde Halk Eğitimi [VI. In the Light of the Education Council Negotiations: Public Education in the Village], The Journal of Eğitim Hareketleri, 29, 23-24.
64. Özsoy, Y. (1960). Köy Okullarının Teşkilatlandırılması: Köy Okulları ve Köy Enstitüleri II [Organization of Village Schools: Village Schools and Village Institutes II]. The Journal of Eğitim Hareketleri, 63, 8-13.
65. Sakaoğlu, N. (2003). Osmanlı’dan Günümüze Eğitim Tarihi [History of Education from the Ottoman Empire to the Present]. Istanbul Bilgi Üniversity Publishing.
66. Sarıkaya, M. (1960a). Köy Okullarında Verim [Efficiency in Village Schools]. The Journal of Eğitim Hareketleri, 65-66, 10-13.
67. Sarıkaya, M. (1960b). [Efficiency in Village Schools]. The Journal of Eğitim Hareketleri, 67-68, 25-27.
68. Seyhan, E. (1955). Umur Bey Köyünde Bir Halk Eğitimi Faaliyeti “Halıcılık” [A Public Education Activity in Umur Bey Village "Carpet Weaving"]. The Journal of Eğitim Hareketleri, 8-9, 1955, 32-33.
69. Seyhan, E. (1956). Bir Köy Rüştiyesi Böyle Açılmıştı [This is How a Village Junior High School was Opened]. The Journal of Eğitim Hareketleri, 16, 16-18.
70. T.C. Resmî Gazete, Köy Enstitüleri Kanunu [Village Institutes Law]. 22 Nisan 1940. S.4491. Web page: https://www.resmigazete.gov.tr/arsiv/4491.pdf (04.01.2024).
71. The Journal of Eğitim Hareketleri. (1955). Köy Okulları Reformu [Village Schools Reform]. 1, 30-31.
72. Toksöz, İ. (1958). İlyas Toksöz’ün Bir Mektubu [A Letter from İlyas Toksöz]. The Journal of Eğitim Hareketleri, 47, 26-27.
73. Tural, M. N. (1957). Köy Okullarımızda Kitap ve Kitaplıklar [Books and Libraries in Our Village Schools]. The Journal of Eğitim Hareketleri, 29, 22.
74. Türk, İ. (1956). Köy Enstitüleriyle İlk Öğretmen Okullarını Birleştiren Kanun [The Law Combining Village Institutes and Primary Teacher Training Schools]. The Journal of Eğitim Hareketleri, 13, 30-31.
75. Ural, Ş. (1955). Uşak’ta Okul Yapımı Seferberliği [School Construction Mobilization in Uşak]. The Journal of Eğitim Hareketleri, 12, 32-33.
76. ***. (1956a). Köy Enstitülerine Nasıl Gelindi? Neden Geri Dönüldü? [How Did We Come To Village Institutes? Why Was İt Returned?]. The Journal of Eğitim Hareketleri, 17, 24-25.
77. ***. (956b). Köy Okullarında: Köy Enstitülerine Nasıl Gelindi? [In Village Schools: How Did Village Institutes Come to Be?]. The Journal of Eğitim Hareketleri, 18-19, 29-30.