Sarı Saltuk-Blagay Alperenler Tekkesi’nden Hareketle Tekke-İnsan-İnanç İlişkisi

Sarı Saltuk, efsanevi kişiliğiyle bir halk kahramanı, bir Hak dostudur. Uçsuz bucaksız coğrafyalarda, gönüllere ulaşan yollarda yürümüş bir Alp-Erendir. Mostar’da bulunan Blagay Alperenler Tekkesi de onun destânî karakterine çok yakışan yolculuk menzillerinden biridir. İnsanların bir araya gelmesi, bir arada ibadet, dua, zikir yapabilmesi için kurulan tekkeler, doğası gereği insanlar için her zaman bir cazibe merkezi olmuştur. Kurucusu olan ya da içerisinde medfun bulunan zatlara duyulan hürmet ve muhabbet tekkeler etrafında gelişen inanç anlayışlarını günümüzde de beslemeye devam etmektedir. İnsanoğlunun inanmaya ihtiyacı vardır. Yaşadığı dünyanın devasa problemleriyle baş edebilmek için kendi gücünden daha büyük bir güce, Yaratanın sonsuz, sınırsız gücüne ihtiyacı vardır. Bu gücü en yoğun biçimde hissettiği mekanlar da tarih boyunca tekkeler olmuştur. İnsan-inanç ilişkisi günümüzde de tekkeler etrafında gelişimini sürdürmeye devam etmektedir. Çalışma; Sarı Saltuk ve Blagay Tekkesi’ni tanıtmayı, buradan hareketle tekkeler etrafında gelişen inanç algısını fark etmeyi, tekke-insan-inanç ilişkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada literatür taranmış, Blagay Tekkesi’nde alan incelemesi yapılmış, kaynak kişilerle görüşülmüş, bulgular değerlendirilerek tekke-insan-inanç ilişkisi ortaya konulmaya çalışılmıştır.

Sari Saltuk is a folk hero with his legendary personality, a friend of God. He is a combatant who has stepped on endless geographies, on the paths that reach hearts. The Blagay Alperenler Dervish Lodge in Mostar is one of the travel ranges that suits his legendary character very well. Dervish lodges, which were established for people to come together, worship, pray and chant together, have always been a center of attraction for people due to their nature. Respect and affection for the founders or those who are buried in the lodges continue to feed the understanding of belief developed around dervish lodges. People need to believe. In order to cope with the gigantic problems of the world in which they live, people need a power greater than their own, the infinite, unlimited power of the Creator. The places where this power has been felt most intensely have been lodges throughout history. The human-belief relationship continues to flourish around dervish lodges today. The study aims to introduce Sari Saltuk and Blagay Dervish Lodge, to recognize the perception of belief that develops around the lodges and to examine the relationship between lodge and human. In the study, the literature has been scanned, a field study has been made in the Blagay Dervish Lodge, the source people have been interviewed and the relationship between the lodge and human-belief has been tried to be revealed by evaluating the findings.