Beş Risale, Niyazi-i Mısrî, ed. Oğuzhan Dönmez (Istanbul: Büyüyen Ay, 2022), 176 page, ISBN 9786257608794

Abstract

Niyazi-i Mısrî is one of the most important Sufi poets of the 17th century, representing Ibn Arabi, Mevlana and Yunus Emre by harmonizing their ideas. He lived in a century that could be considered the Period of Recession of the Ottoman Empire. Due to his candor and dynamic nature, he found himself in the middle of many religious and political debates during his period and spent most of his life in detention and exile. He died in 1105/1694 on the isle of Lemnos, where he was exiled for the second time. Being the founder of the Misriyya branch of the Khalwatiya Niyazi-i Mısrî, he significantly contributed to the history of Sufism and Sufi literature thorough the many khalifs he educated and with his works. This study introduces the book titled Niyazi-i Mısrî: Beş Risale, containing five epistles written in Turkish by Mısrî, who wrote over thirty works.

Keywords

• Sufism
• Niyazi-i Mısrî
• Khalwatiya
• Vahdet-i Vücûd
• Risala

Beş Risale, Niyâzî-i Mısrî, haz. Oğuzhan Dönmez (İstanbul: Büyüyen Ay, 2022), 176 sayfa, ISBN 9786257608794

Öz

Niyâzî-i Mısrî İbn Arabî, Mevlânâ ve Yûnus Emre düşüncesini bünyesinde harmanlayarak temsil eden 17. yüzyılın en önemli mutasavvıf şairlerindendir. Osmanlı İmparatorluğu’nun gerileme dönemi sayılabilecek bir yüzyılda yaşamıştır. Açık sözlülüğü ve hareketli yapısıyla kendisini yaşadığı dönemdeki bir çok dini ve siyasi tartışmanın ortasında bularak hayatının büyük bir bölümünü göz hapsi ve sürgünlerde geçirmiş ve ikinci defa sürgün edildiği Limni adasında 1105/1694 yılında vefat etmiştir. Niyâzi-i Mısrî Halvetiyye’nin Mısriyye kolunun kurucusu olmakla birlikte yetiştirdiği pek çok halifeyle tasavvuf tarihine ve telif etmiş olduğu eserleriyle tasavvuf literatürüne önemli katkılarda bulunmuştur. Bu çalışmada şu ana kadar otuzdan fazla eseri olduğu ifade edilen Mısrî’nin Türkçe kaleme aldığı beş risâlesini içeren Niyâzî-i Mısrî: Beş Risale adlı kitap tanıtılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Tasavvuf
• Niyâzî-i Mısrî
• Halvetiyye
• Vahdet-i Vücûd
• Risâle

Kaynakça

1. Aşkar, Mustafa. Niyâzî-i Mısrî Hayatı, Eserleri, Görüşleri. İstanbul: İnsan Yayınları, 2004.
2. Gündüz, İrfan. Tarikatlar ve Silsileleri, Tomâr-ı Turûk-ı Aliyye. İstanbul: Enderun Kitabevi, 1995.
3. Kara, Mustafa. “Buhara-Bakü-Bursa: Halvetiyye ve Mısriyye”. Niyâzî-i Mısrî Dönemi ve Tesirleri. ed. Mustafa Efe vd. 33-44. Bursa: Osmangazi Belediyesi Yayınları, 2019.
4. Niyâzî Mısrî. Niyâzî-i Mısrî Beş Risale. haz. Oğuzhan Dönmez. İstanbul: Büyüyen Ay Yayınları, 2022.
5. Tatcı, Mustafa. “Limni’de Sürgün Bir Velî: Niyâzî-i Mısrî”. Türk Dünyası Bilgeler Zirvesi: Gönül Sultanları Buluşması. ed. Ejder Okumuş. 201-229. Eskişehir: Türk Dünyası Kültür Başkenti Ajansı Yayınları, 2014.
6. Uyar, Gülgün. “Bir Risâle, Bir Türbe, Bir Menkıbe: İmam Süyûti’ye Ait Risâlenin Işığında Çifte Sultanlar Türbesi’ne Bir Bakış”. Osmanlı Araştırmaları XXXIV/II, 2009, 231-282.