Yahya Sinvar’ın eş-Şevk ve’l-Karanful/Diken ve Karanfil İsimli Romanının Teknik ve Tematik İncelemesi

Öz

Osmanlı Devleti’nin tarih sahnesinden ayrılmasının ardından Ortadoğu’da kargaşa dönemi başlamış, 1948’de İsrail’in kurulması Filistin halkı için büyük trajedilere yol açmıştır. Bu trajedileri bizzat yaşayanlar arasında Yahya Sinvar (öl. 2024) da yer almaktadır. Han Yunus Mülteci Kampı’nda dünyaya gelen Sinvar, İsrail tarafından müebbet hapis cezasına çarptırılmış, ancak esir takasıyla serbest kalmış daha sonra İsrail askerleriyle girdiği çatışmada şehit olmuştur. Bi’ru-s-Seb‘ hapishanesinde bulunduğu dönemde eş-Şevk ve’l-Karanful adlı romanını kaleme alan Sinvar, 338 sayfa ve 30 bölümden oluşan eserini 2004 yılında tamamlamıştır. Otobiyografik nitelik taşıyan roman, Sinvar’ın 1967 ile 2004 yılları arasındaki yaşadıklarını anlatırken, aynı zamanda Filistin’deki toplumsal ve siyasal gerçekleri de belgelemektedir. Bu çalışmada eş-Şevk ve’l-Karanful adlı roman teknik ve tematik açıdan incelenmiştir. İsrail işgali ve Filistin halkının direnişini bir görgü tanığının gözünden aktaran roman, tarihsel bir belge niteliği taşımaktadır. Yazar, eserinde kamp hayatı, çocukların yaşamı, Filistinliler arasındaki fikir ayrılıkları, hapishanelerin durumu, Filistin direnişi, kadınların direnişe katkıları ve Hamas’ın kuruluşu gibi temalara odaklanmaktadır. Araştırma, eş-Şevk ve’l-Karanful adlı romanın otobiyografik anlatıyı tarihsel tanıklıkla birleştirerek Filistin direnişini bireysel hafıza üzerinden belgelediğini ortaya koymaktadır. Bu yönüyle eserin, Filistin direniş edebiyatı içinde özgün ve belge değeri taşıyan bir metin olduğu değerlendirilmiştir. Bu eser üzerinde teknik ve tematik bir incelemenin bulunmayışı çalışmanın önemini artırmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Arap Dili ve Edebiyatı
• Modern Arap Edebiyatı
• Roman
• Yahya Sinvar
• Diken ve Karanfil

Etik Beyan

Bu çalışma, etik kurul izni gerektirmeyen nitelikte olup kullanılan veriler literatür taraması/yayınlanmış kaynaklar üzerinden elde edilmiştir. Çalışmanın hazırlanma sürecinde bilimsel ve etik ilkeleri uyulduğu ve yararlanılan tüm çalışmaların kaynakçada belirtildiği yazar tarafından beyan olunur.

Technical and Thematic Review of Yahya Sinwar's Novel al-Shawq wa al-Qaranful

Öz

Following the collapse of the Ottoman State, a period of turmoil began in the Middle East, and the establishment of Israel in 1948 led to significant tragedies for the Palestinian people. Among those who personally lived through these tragedies was Yahya Sinwar (d. 2024). Born in the Khan Younis Refugee Camp, Sinwar was sentenced to life imprisonment by Israel but was later released in a prisoner exchange. He eventually became the leader of Hamas and was martyred in a clash with Israeli forces. During his time in Bir al-Sab' prison, Sinwar wrote his novel The Thorn and the Carnation/alShawq wa al-qaranful, which he completed in 2004. The 338-page novel, consisting of 30 chapters, is autobiographical in nature, recounting Sinwar’s experiences between 1967 and 2004 while also documenting the social and political realities in Palestine. This study examines The Thorn and the Carnation from both technical and thematic perspectives. The novel, which portrays the Israeli occupation and the Palestinian resistance through the eyes of an eyewitness, serves as a historical document. The author focuses on themes such as life in the refugee camps, the lives of children, ideological divisions among Palestinians, conditions in prisons, the Palestinian resistance, women’s contributions to the resistance, and the founding of Hamas The research reveals that the novel, entitled al-Shawq wa al-qaranful, documents the Palestinian resistance through individual memory by combining autobiographical narrative with historical testimony. In this respect, the work has been evaluated as an original text with documentary value within Palestinian resistance literature. The absence of a technical and thematic analysis of this work increases its importance. The absence of a technical and thematic analysis of this work increases the importance of the study.

Anahtar Kelimeler

• Arabic Language and Literature
• Modern Arabic Literature
• Novel
• Yahya Sinwar
• al-Shawk wa al-Qaranful

Etik Beyan

This study does not require ethical committee approval as the data were obtained from existing literature and published sources. The author hereby declare that the research was conducted in accordance with scientific and ethical principles, and all sources utilized in the study have been duly acknowledged in the references.

Kaynakça

1. Aktaş, Şerif. Roman Sanatı ve Roman İncelemesine Giriş. Ankara: Akçağ Yayınları, 2. Basım, 1991.
2. Behrâvî, Ḥasen. Bunyetu’ş-şekli’r-rivâî (el-fezâ’-ez-zemen-eş-şaḫsıyye). Beyrut: el-Merkezu’s̱-S̱ekâfiyyu’l-‘Arabî, 1990.
3. Bourneur, Roland - Quellet, Réal. Roman Dünyası ve İncelemesi. çev. Hüseyin Gümüş. Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları, 1989.
4. Çetin, Nurullah. Roman Çözümleme Yöntemi. Ankara: Öncü Basımevi, 2003.
5. Demiryürek, Meral. “Kurgusal Metinlerde İkinci Kişili Anlatıcı ve Bakış Açısı”. FSM İlmî Araştırmalar İnsan ve Toplum Dergisi 2 (2013), 119-139.
6. Eren Soysal, Esin. “Modern İran Öykü Yazarı Golî Terakkî’nin ‘Bir Başka Yer ( رگید یاج )’ Adlı Öyküsünde Anlatım Teknikleri”. Nüsha 22/55 (Aralık 2022), 73-92. https://doi.org/10.32330/nusha.1182717
7. Forster, Edward Morgan. Roman Sanatı. çev. Ünal Aytür. İstanbul: Adam Yayınları, 3. Basım, 2001.
8. Gürbüz, Özcan. “Düşünce ile Tema ve Konu”. Kurgu Dergisi 18 (2001), 101-108.

9. ‘Îd, Yumnâ el-. Teḳniyyâtu’s-serdi’r-rivâî fî ḍavi’l-menheci’l-bunyevî. Beyrut: Dâru’l-Fârâbî, 3. Basım, 2010.
10. İyişenyürek, Orhan. Abdullah eş-Şebrâvî ve Şiiri. Konya: Aybil Yayınları, 2019.
11. Köksoy, Mesut - Işık, Rıfat. “Raḍvâ ʻÂşûr’un Hurma Ağacını Gördüm (Ra’eytu En-Naḫl) Eserindeki Kısa Hikâyelerin Teknik İncelemesi”. Dil ve Edebiyat Araştırmaları 23 (20 Mart 2021), 291-325. https://doi.org/10.30767/diledeara.856831
12. Küçüksarı, Mücahit. “Suriyeli Öykücü Sa‘îd Hûrâniyye ve Ahî Rafîk (Ağabeyim Refik) Adlı Kısa Öyküsü”. Necmettin Erbakan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 50/50 (2020), 57-80.
13. Mercan, Muhammed Hüseyin. “Yahya Sinvar ve Hamas’ta Yeni Dönem”. SETA 424 (Ağustos 2024).
14. Pekparlatır, Selçuk. “‘Sudanlı Yazar et-Tayyib Sâlih’in Hafnetu Temr Adlı Kısa Öyküsünün Teknik ve Tematik İncelemesi’”. Marife Dini Araştırmalar Dergisi 20/2 (2020), 547-568. https://doi.org/10.33420/marife.770590
15. Samancı, Yusuf Sami. “Suriyeli Öykücü Ülfet El-İdlibî’nin Öykülerinde Kadın, Mavi Perdeler (السَّتَائِر الزُّرْق) İsimli Öykü Örneği”. Marife Dini Araştırmalar Dergisi 24/1 (Haziran 2024), 216-240. https://doi.org/10.33420/marife.1466030
16. Sinvar, Yahya. eş-Şevk ve’l-Karanful, ts.
17. Sinvar, Yahya İbrahim. Diken ve Karanfil. çev. Vahdettin İnce. İstanbul: Ekin Yayınları, 2024.
18. Sinwar, Yahya al-. The Thorn and The Carnation. TASQ Company, 2024.
19. Stevick, Philip. Roman Teorisi. çev. Sevim Kantarcıoğlu. Ankara: Gazi Üniversitesi Basın-Yayın Yüksekokulu Matbaası, 1988.
20. Şengül, Mehmet Bakır. “Romanda Mekân Kavramı”. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi 3/11 (2010), 528-538.
21. Tekin, Mehmet. Roman Sanatı 1 Romanın Unsurları. İstanbul: Ötüken Neşriyat, 11. Basım, 2012.
22. Tepebaşılı, Fatih. Roman İncelemesi. Konya: Çizgi Kitabevi, 2. Basım, 2019.
23. Tobias, Ronald B. Roman Yazma Sanatı. çev. Mehmet Harmancı. İstanbul: Say Yayınları, 1996.
24. Uçar, Hasan. “Arap Dili Belâgati’nin Temel İlkeleri”. Mütefekkir 11/22 (2024), 329-350. https://doi.org/10.30523/
25. ‘Umrî, Ahmed Süleyman el-. “من خان يونس إلى قمة القيادة”. Erişim 02 Ocak 2025. https://www.aljazeera.net/blogs/2024/10/19/%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%B3%D9%8A%D8%B1%D8%A9-%D9%82%D8%A7%D8%A6%D8%AF-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%88%D9%85-%D9%88%D8%B3%D9%8A%D8%B1%D8%A9-%D9%86%D8%B6%D8%A7%D9%84
26. Yamak, Tahsin. “Filistin/İsrail Meselesinde Açmazlardan Çıkış için Bir Yol: Ekonomi Politik Perspektif”. Filistin Araştırmaları Dergisi 7 (2020), 25-48. https://doi.org/10.34230/fiad.656277
27. Yavaş, Fatih. “Eymen el-Utûm’un Sâhirun ev Mecnûn Adlı Romanının Teknik ve Tematik İncelemesi”. Akif 54/1 (Yaz 2024), 160-177. https://doi.org/10.51121/akif.2024.60
28. Yıldız, Ahmet. “Abdulvehhâb ‘Îsâvî’nin ed-Dîvânu’l-Isbartî İsimli Romanının Teknik ve Tematik İncelemesi”. Akif 51/1 (30 Haziran 2021), 66-95. https://doi.org/10.51121/akif.2021.16
29. Yıldız, Ahmet. “Celâl Berces’in ‘Defâtiru’l-Verrâk’ İsimli Romanının Teknik ve Tematik İncelemesi”. Marife Dini Araştırmalar Dergisi 22/1 (30 Haziran 2022), 491-516. https://doi.org/10.33420/marife.1090634
30. Yıldız, Ahmet. “Muhsin er-Ramlî’nin Hadâiku’r-Reîs İsimli Romanının Teknik ve Tematik İncelemesi”. Akif 53/2 (30 Aralık 2023), 332-353. https://doi.org/10.51121/akif.2023.48
31. Yıldız, Ahmet. “Murîd el-Berğûsî’nin Raeytu Râmallah İsimli Romanının Teknik ve Tematik İncelemesi”. Cumhuriyet İlahiyat Dergisi 25/1 (Haziran 2021), 23-47. https://doi.org/10.18505/cuid.851785
32. Yıldız, Ahmet. “Zehrân el-Kâsımî’nin Teğrîbetu’l-Kâfir İsimli Romanının Teknik ve Tematik İncelemesi”. Marife Dini Araştırmalar Dergisi 23/2 (30 Aralık 2023), 401-428. https://doi.org/10.33420/marife.1359444
33. Yılmaz, Durali. Roman Sanatı ve Toplum. İstanbul: Ötüken Neşriyat, 1996.
34. Zâvî, Tâhir Ahmed. ‘Umer el-Muhtâr el-halkatu’l-ahîra mine’l-cihâdi’l-vatanî fî Libyâ. Bingazi: Dâru’l-Medâri’l-İslâmî, 2. Basım, 2004.
35. TRT Haber. “Gazze Direnişinin Kahramanı Yahya Sinvar Çatışarak Şehit Düştü: DNA Eşleşmesi Tüm Soykırımcıları Sevindirdi”. Erişim 04 Nisan 2025. https://www.trhaber.com/dunya/gazze-direnisinin-kahramani-yahya-sinvar-catisarak-sehit-dustu-dna-eslesmesi-tum-soykirimcilari-sevindirdi-h878970.html?ysclid=m5flvguaq3164009908
36. TRT Haber. “Hamas Lideri Sinvar, Hayatını Kaybettiği Saldırıdan Önce 3 Gün Boyunca Hiçbir Şey Yememiş”. Erişim 03 Mart 2025. https://www.trthaber.com/haber/dunya/hamas-lideri-sinvar-hayatini-kaybettigi-saldiridan-once-3-gun-boyunca-hicbir-sey-yememis-886267.html
37. TRT Haber. “Hamas Siyasi Büro Başkanı Seçilen Yahya Sinvar Kimdir?” Erişim 15 Şubat 2025. https://www.trthaber.com/haber/dunya/hamas-siyasi-buro-baskani-secilen-yahya-sinvar-kimdir-871908.html
38. Anadolu Ajansı. “İsrail, Yahya Sinvar’ın Hayatını Kaybettiğini Açıklarken Hamas’tan Henüz Doğrulama Gelmedi”. 18 Ekim 2024. https://www.aa.com.tr/tr/dunya/israil-yahya-sinvar-in-hayatini-kaybettigini-aciklarken-hamas-tan-henuz-dogrulama-gelmedi/3365556
39. Britannica. “Yahya Sinwar”. Erişim 21 Ocak 2025. https://www.britannica.com/biography/Yahya-Sunwar European Council on Foreign Relations (ECFR). “Yahya Sinwar (Chairman)”. Erişim 25 Ocak 2025. https://ecfr.eu/special/mapping_palestinian_politics/yahya_sinwar/
40. Aljazeera. “السنوار عاش مقاوما حتى النفس الأخير”. Erişim 03 Ocak 2025. https://www.aljazeera.net/gallery/2024/10/20/%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1-%D8%B9%D8%A7%D8%B4-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%88%D9%85%D8%A7-%D8%AD%D8%AA%D9%89-%D8%A7%D9%84%D9%86%D9%81%D8%B3-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%AE%D9%8A%D8%B1