Teorik Makale

Sosyal Alerjenler ve Kişilerarası İletişim Arasındaki İlişki: Kuramsal Bir Değerlendirme

Sayı: 37 29 Haziran 2022
PDF İndir
TR EN

Sosyal Alerjenler ve Kişilerarası İletişim Arasındaki İlişki: Kuramsal Bir Değerlendirme

Öz

Kişilerarası iletişimi olumsuz etkileyen bireylere itici gelen davranışlar oldukça yaygındır. Bu itici davranışlar arasında ilk bakışta diğer kişilere önemsizmiş gibi görünen ancak sürekli maruz kalınınca güçlü olumsuz duygular uyandıran davranışlar, sosyal alerjenler olarak isimlendirilmektedir. Bu davranışlar müdahaleci kıskançlıklardan, sürekli eleştirmeye, ihtiyaç duyulan ilginin gösterilmemesinden, randevularına geç kalmaya, görgü kurallarını ihlal etmekten, başkaları hakkında dedikodu yapmaya ya da yalan söylemeye kadar uzanmaktadır. Kişilerin önemsizmiş gibi görünen bu ve benzeri davranışları sürekli tekrarlamaları, maruz kalan bireylerde rahatsızlık yaratır ve bu tür davranışlara karşı sosyal alerji olarak isimlendirilen aşırı duygusal tepkiler ortaya çıkarabilir. Kişilerarası ilişkilerde sıklıkla yaşanmasına, rahatsızlık verici olmasına ve ilişkiden kaçınmaya yol açan özelliklerine rağmen sosyal alerjenlere ilişkin araştırmaların sınırlı olması ve Türkçe kişilerarası iletişim yazınında ise hiç yer almaması önemli bir eksikliktir. Bu makalede, kişilerarası itici davranışların bir alt kümesi olarak nitelenen, kişide güçlü olumsuz duygular uyandıran ve karşılıklı anlam üretimini olumsuz etkileyen sosyal alerjenler, bu alerjenlere verilen duygusal tepkiler ve kişilerarası iletişimle ilişkileri ele alınmıştır. Makale ile kişilerarası iletişim alan yazınında görece yeni bir kavram olan sosyal alerjenlerin kişilerarası iletişimle ilişkisi konusunda yapılacak diğer bilimsel çalışmalara literatür taraması aracılığıyla temel teşkil edecek kuramsal bir çerçevenin sunulması amaçlanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kişilerarası İletişim , Sosyal Alerjenler , Duygular

Kaynakça

  1. Acton, S. G. (1999). Interpersonal Theory and Circumplex Structure (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Northwestern University, Illinois.
  2. Afifi, W. and Burgoon, J. (2000). The impact of violations on uncertainty and the consequences for attractiveness. Human Communication Research, 26(2), 203–233.
  3. Akyunus, M. ve Gençöz, T. (2016a). Kişilik bozukluğu inanışlarının Kişilerarası Döngüsel Model üzerindeki temsili. Turkish Journal of Psychology, 31, 1-7.
  4. Akyunus, M. ve Gençöz, T. (2016b). Kişilerarası problemler envanteri- döngüsel ölçekleri kısa formu psikometrik özellikleri: bir güvenirlik ve geçerlik çalışması. Düşünen Adam, The Journal of Psychiatry and Neurological Sciences, 29(1), 36-48.
  5. Andrews, J. (1991). The active self in psychotherapy. Boston: Allyn & Bacon.
  6. Aronson, E. and Linder, D. (1965). Gain and loss of esteem as determinants of interpersonal attraction. Journal of Experimental Social Psychology, 1, 156-171.
  7. Barbee, A. P. and Cunningham, M. R. (1995). An experimental approach to social support communications: Interactive coping in close relationships. Communication Yearbook, 18, 381-413.
  8. Baumeister, R. F. and Leary, M. R. (1995). The need to belong: desire for interpersonal attachments as a fundamental human motivation. Psychological Bulletin, 117(3), 497-529.
  9. Birditt, K. S., Miller, L. M., Fingerman, K. L. ve Lefkowitz, E. S. (2009). Tensions in the parent and adult child relationship: Links to solidarity and ambivalence. Psychology and Aging, 24(2), 287–295.
  10. Burleson, B. R., Albrecht, T.L. ve Sarason, I. G. (1994). Communication of Social Support: Messages, Interactions, Relationships, and Community. Newbury Park, CA: Sage.

Kaynak Göster

APA
Yılmaz, G., & Yılmaz, E. (2022). Sosyal Alerjenler ve Kişilerarası İletişim Arasındaki İlişki: Kuramsal Bir Değerlendirme. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 37, 55-79. https://doi.org/10.31123/akil.1079546