Araştırma Makalesi

Tüketicilerin Üretken Yapay Zekâ Uygulamaları ile Oluşturulan Reklamlara Yönelik Algı ve Davranışları Üzerine Bir Saha Araştırması

Sayı: 47 31 Aralık 2024
PDF İndir
EN TR

Tüketicilerin Üretken Yapay Zekâ Uygulamaları ile Oluşturulan Reklamlara Yönelik Algı ve Davranışları Üzerine Bir Saha Araştırması

Öz

Son dönemde yapay zekâ teknolojileri, özellikle üretken yapay zekâ uygulamaları, reklamcılık alanını önemli ölçüde etkileyerek markalar ve reklamverenler için yeni fırsatlar sunmaktadır. Üretken yapay zekâ uygulamalarının reklam süreçlerine dahil olması ve reklam içeriklerinin yapay zekâ aracılığıyla oluşturulması bir yandan markalara; hız, verimlilik, kişiselleştirme ve yaratıcılık konularında katkı sağlarken diğer taraftan da tüketicilerin reklama olan algı ve davranışları üzerinde bir etkiye sahip olmaktadır. Bu gelişmeler doğrultusunda, tüketicilerin üretken yapay zekâ uygulamalarıyla üretilen reklamlara yönelik algı ve davranışlarının incelenmesi önemli bir araştırma alanı hâline gelmektedir. Bu araştırmanın temel amacı, tüketicilerin yapay zekâ uygulamaları ile oluşturulan reklamlara yönelik algı ve davranışlarını ortaya koymaktır. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden anket tekniği kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bu doğrultuda, üretken yapay zekâ uygulaması tarafından oluşturulan reklam görseli ve bu reklam içeriğine uygun olarak hazırlanan anket formu, elverişli örneklem yöntemi ile belirlenen 310 kişiye, çevrim içi ortamda uygulanmıştır. Araştırma kapsamında algılanan nitelik ve algılanan değer olmak üzere iki faktör ortaya çıkarılmıştır. Bununla birlikte araştırmada davranışa yönelik olan davranışsal niyet faktörü bulunmaktadır. Araştırmada, üretken yapay zekâ uygulamasıyla oluşturulan reklamların algılanan niteliklerinin tüketiciler tarafından olumlu değerlendirildiği sonucuna ulaşılmıştır. Algılanan değere bakıldığında ise yapay zekâ tarafından oluşturulan reklamlar ile algılanan değerin yüksek düzeyde bir ilişkiye sahip olduğu ve tüketicilerde, yapay zekâ ile oluşturulan reklamların, toplum üzerinde potansiyel olumsuz etkilerinin olabileceğine yönelik bir algının olduğu görülmüştür. Ayrıca, yapay zekâ tarafından oluşturulmuş reklamlar ile davranışsal niyetin yüksek düzeyde bir ilişkiye sahip olduğu ve tüketicilerin yapay zekâ ile oluşturulan reklamlara yönelik davranışsal niyetlerinin güçlü olduğu sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Üretken Yapay Zekâ, Reklamcılık, Tüketici, Reklam

Kaynakça

  1. Akturan, U. (2007). Tüketici Davranışına Yönelik Araştırmalarda Alternatif Bir Teknik: Etnografik Araştırma. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6(17).
  2. Bilge, U. (2007). Tıpta Yapay zekâ ve Uzman Sistemler, Tıp Bilişimi Kongresi, ss 113-118. Antalya
  3. Bilgici, C. & Özkök, Ö. (2022). Sanal Etkileyicilerin Sosyal Medya Paylaşımlarının Antropomorfik Biçimler Bağlamında İncelenmesi. TRT Akademi, 7 (14), 104-133. DOI: 10.37679/trta.1013407
  4. Bir, G., & Aksu, S. (2024). An Examination of the Utilization of Artificial Intelligence Technologies by Advertising Agencies. Yeni Medya, 16. https://doi.org/10.55609/yenimedya.1434419.
  5. Bozkurt, A. (2023). ChatGPT, Üretken Yapay Zekâ ve Algoritmik Paradigma Değişikliği. Alanyazın, 4(1), 63-72. https://doi.org/10.59320/alanyazin.1283282.
  6. Bozkurt, İ. (2004). İletişim Odaklı Pazarlama Tüketiciden Müşteri Yaratmak. İstanbul: Yaylacılık Matbaası.
  7. Büyüköztürk, Ş. (2011). Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı. Ankara: Pegem Akademi Yayınları. Choi, J.-A., & Lim, K. (2020). Identifying Machine Learning Techniques for Classification of Target Advertising. ICT Express, 6. https://doi.org/10.1016/j.icte.2020.04.012.
  8. Christensen, L. B. Johnson, B. R. &Turner, L. A (2015). Araştırma Yöntemleri Desen ve Analiz. (Çev. Ed. A. Aypay). Ankara: Anı Yayıncılık.
  9. Coffin, J. (2022). Asking Questions of AI Advertising: A Maieutic Approach. Journal of Advertising, 51, 1-16. https://doi.org/10.1080/00913367.2022.2111728.
  10. Çeber, B. (2024). Reklam Ajanslarında Yapay Zekâ Kullanımı: Sektör Profesyonellerinin ChatGPT ve Midjourney Deneyimlerine Yönelik Bir Araştırma. Erciyes İletişim Dergisi, 11(2), 583-606 https://doi.org/10.17680/erciyesiletisim.1439479

Kaynak Göster

APA
Çeber, B., & Çeliker, S. (2024). Tüketicilerin Üretken Yapay Zekâ Uygulamaları ile Oluşturulan Reklamlara Yönelik Algı ve Davranışları Üzerine Bir Saha Araştırması. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 47, 289-313. https://doi.org/10.31123/akil.1539417
AMA
1.Çeber B, Çeliker S. Tüketicilerin Üretken Yapay Zekâ Uygulamaları ile Oluşturulan Reklamlara Yönelik Algı ve Davranışları Üzerine Bir Saha Araştırması. Akdeniz İletişim. 2024;(47):289-313. doi:10.31123/akil.1539417
Chicago
Çeber, Burak, ve Sena Çeliker. 2024. “Tüketicilerin Üretken Yapay Zekâ Uygulamaları ile Oluşturulan Reklamlara Yönelik Algı ve Davranışları Üzerine Bir Saha Araştırması”. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, sy 47: 289-313. https://doi.org/10.31123/akil.1539417.
EndNote
Çeber B, Çeliker S (01 Aralık 2024) Tüketicilerin Üretken Yapay Zekâ Uygulamaları ile Oluşturulan Reklamlara Yönelik Algı ve Davranışları Üzerine Bir Saha Araştırması. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi 47 289–313.
IEEE
[1]B. Çeber ve S. Çeliker, “Tüketicilerin Üretken Yapay Zekâ Uygulamaları ile Oluşturulan Reklamlara Yönelik Algı ve Davranışları Üzerine Bir Saha Araştırması”, Akdeniz İletişim, sy 47, ss. 289–313, Ara. 2024, doi: 10.31123/akil.1539417.
ISNAD
Çeber, Burak - Çeliker, Sena. “Tüketicilerin Üretken Yapay Zekâ Uygulamaları ile Oluşturulan Reklamlara Yönelik Algı ve Davranışları Üzerine Bir Saha Araştırması”. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi. 47 (01 Aralık 2024): 289-313. https://doi.org/10.31123/akil.1539417.
JAMA
1.Çeber B, Çeliker S. Tüketicilerin Üretken Yapay Zekâ Uygulamaları ile Oluşturulan Reklamlara Yönelik Algı ve Davranışları Üzerine Bir Saha Araştırması. Akdeniz İletişim. 2024;:289–313.
MLA
Çeber, Burak, ve Sena Çeliker. “Tüketicilerin Üretken Yapay Zekâ Uygulamaları ile Oluşturulan Reklamlara Yönelik Algı ve Davranışları Üzerine Bir Saha Araştırması”. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, sy 47, Aralık 2024, ss. 289-13, doi:10.31123/akil.1539417.
Vancouver
1.Burak Çeber, Sena Çeliker. Tüketicilerin Üretken Yapay Zekâ Uygulamaları ile Oluşturulan Reklamlara Yönelik Algı ve Davranışları Üzerine Bir Saha Araştırması. Akdeniz İletişim. 01 Aralık 2024;(47):289-313. doi:10.31123/akil.1539417