Sosyal Medyada K-pop Fan Kültürü: İdol Kimliğinin İnşası Üzerine Bir İnceleme

Öz

Bu çalışma, yeni medyanın idol ve fan arasındaki rol model ilişkisini nasıl etkilediğini ve takipçi konumundaki bireyin idol kimliğini inşa sürecini nasıl biçimlendirdiğini incelemektedir. Çalışmanın amacı, takipçilerin yeni medya aracılığıyla ünlü rol modellerle kurdukları ilişkilerdeki temel motivasyonlarını anlamaktır. Ayrıca dijital ortamdaki kimlik inşası sürecinin, bireylerin gerçek hayattaki tutum ve davranışlarını nasıl etkilediği ve sosyal medya platformlarının bu süreçteki rolü keşfedilmek istenmektedir. Bu kapsamda, çalışmada K- pop fan kitlesini hedef alan nitel durum çalışması benimsenmiştir. İlk olarak, bir sanal plak şirketinin sosyal medya hesabı yorumlayıcı içerik analizi yöntemiyle incelenmiştir. Ardından, sosyal medyada K-pop fanları arasında role-play gerçekleştiren altı katılımcı ile yarı-yapılandırılmış derinlemesine görüşme gerçekleştirilmiştir. Son olarak, BLACKPINK grubunun temsili olan bir kurucu dört grup üyesi olmak üzere toplam beş kişi, siber-etnografi yöntemiyle incelenmiştir. Katılımcı gözlemci rolünün benimsendiği bu yöntemde ayrıca romantik ilişki yaşayan iki bireysel kullanıcının hesabı da analiz kapsamına alınmıştır. Çalışmanın bulgularına göre fanlar, idolleriyle kurdukları parasosyal ilişkiler aracılığıyla duygusal tatmin ve aidiyet hissi geliştirirken sosyal medya platformları ve dijital topluluklar, bu sürece hem bireysel hem de kolektif kimlik oluşumu açısından katkı sağlamaktadır. Role-play grupları, kullanıcıların hem kendilerini ifade etmelerine hem de sanal topluluklar içinde yer edinmelerine olanak tanımaktadır. Bununla birlikte bu süreç; medya tarafından dayatılan güzellik normları, çevrim içi hiyerarşiler ve iletişim sınırları gibi çeşitli dinamiklerden etkilenmektedir. Sonuç olarak, çalışma, dijital kimliklerin esnek, performatif ve toplulukla iç içe geçmiş bir yapıda inşa edildiğini ortaya koymaktadır. Her ne kadar genelleme yapmaktan kaçınılsa da bu etkileşim biçiminin dijital kültür içerisinde bir gerçeklik temsili taşıdığı dikkate alınmalıdır.

Anahtar Kelimeler

• Dijital Kimlik
• Dijital Kültür
• K-Pop
• Parasosyal Etkileşim
• Role-Play

Destekleyen Kurum

Çalışma; TÜBİTAK Bilim İnsanı Destek Programları Başkanlığı (BIDEB) tarafından yürütülen, 2209-A Üniversite Ögrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı 2023 yılı 2. dönem kapsamında 1919B012339323 numaralı başvuru neticesinde desteklenmiştir.

Proje Numarası

1919B012339323

Etik Beyan

Bu araştırmanın yürütülmesinde İstanbul Nişantaşı Üniversitesi Etik Kurulu’nun 2024/06 sayılı toplantısında 20240606-45 numaralı belge ile etik kurul onayı alınmıştır. Bu çalışma, “Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi” kapsamında belirtilen kurallara uygun olarak hazırlanmıştır. Ayrıca, makale intihal tespit yazılımlarıyla (Turnitin / iThenticate) taranmış ve herhangi bir intihal tespit edilmemiştir. Çalışmada yer alan görseller için paylaşım izni alınmıştır.

K-pop Fan Culture on Social Media: An Analysis of the Construction of Idol Identity

Öz

This study examines how new media influences the role model relationship between idols and fans, and how it shapes the process by which followers construct idol identities. The aim is to understand the motivations behind followers’ relationships with celebrity role models on social media. The research also explores how digital identity construction affects individuals’ real-life behaviors and what role platforms play in this process. A qualitative case study was conducted focusing on the K-pop fandom. First, a virtual record label’s social media account was analyzed through interpretative content analysis. Then, semi-structured interviews were conducted with six participants who role-played in K-pop fan communities. Finally, a total of five individuals — including four founding members representing the BLACKPINK group — were examined through the cyber-ethnographic research method. In this method, where the participant observer role was adopted, the social media accounts of two individual users in a romantic relationship were also included in the scope of the analysis. Findings show that fans develop emotional satisfaction and a sense of belonging through parasocial relationships with idols, while social media platforms and digital communities contribute to both individual and collective identity formation. Role-play groups provide users a space for self-expression and belonging in online communities. These processes are shaped by media-imposed beauty norms, digital hierarchies, and communication boundaries. In conclusion, the study reveals that digital identities are constructed in a flexible, performative and community-intertwined structure. Although generalizations are avoided, this mode of interaction reflects a form of reality within digital culture.

Anahtar Kelimeler

• Digital Identity
• Digital Culture
• K-Pop
• Parasocial Interaction
• Role-Play

Proje Numarası

1919B012339323

Kaynakça

1. Abidin, C. (2015). Communicative intimacies: Influencers and perceived interconnectedness. Ada: A Journal of Gender, New Media, and Technology, 8, 1-16. https://api.semanticscholar.org/CorpusID:155916387
2. Angela, L. (2024). From screens to souls: Parasocial relationship, belongingness, and zest for life among emerging adulthood K-pop fans. The Asian Conference on Psychology & the Behavioral Sciences 2024 Official Conference Proceedings (203-215). https://doi.org/10.22492/issn.2187-4743.2024.18
3. Apriana Fadianti, C., Nurvita Sari, D., Yunandar, F., Septianingsih, F., Adnan, F., Fadli Aji, J., Syifa, M., & Wibisono, W. (2024). Digital media and fandom culture (case study of K-pop community) Tangerang, Indonesia. International Journal of Advanced Multidisciplinary Research and Studies, 4(4), 259–263. https://doi.org/10.62225/2583049X.2024.4.4.3033
4. Atikaslan, H. O. (2022). Türkiye’de K-pop hayranlığı ve dijital emek: Twitter hayran hesapları. Intermedia International E-Journal, 9(17), 212–234. https://doi.org/10.56133/intermedia.1162180
5. Baudrillard, J. (2011). Simülakrlar ve simülasyon. Doğu Batı Yayınları.
6. Baym, N. K. (2020). Playing to the crowd. New York University Press. https://doi.org/10.18574/nyu/9781479896165.001.0001
7. Binark, M. (2019). Kültürel diplomasi ve Kore dalgası “Hallyu”. Ankara: Siyasal Kitapevi.
8. Boden, S. (2006). Dedicated followers of fashion? The influence of popular culture on children’s social identities. Media, Culture & Society, 28(2), 289–298. https://doi.org/10.1177/0163443706061690

9. Boğazkesen, F., Yiğit, S., & Bulut, M. B. (2024). Parasosyal etkileşim kuramı bağlamında benlik saygısı, kişilik özellikleri (K-pop hayranları üzerine çalışma). Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi, 14(2), 41–55. https://doi.org/10.13114/mjh.1519239
10. Booth, P. (2010). Digital fandom: New media studies. Peter Lang Publishing.
11. Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
12. Brown, W. J. (2015). Examining four processes of audience involvement with media personae: transportation, parasocial interaction, identification, and worship. Communication Theory, 25(3), 259–283. https://doi.org/10.1111/comt.12053
13. Buf, D.-M., & Ștefăniță, O. (2020). Uses and gratifications of YouTube: A comparative analysis of users and content creators. Romanian Journal of Communication and Public Relations, 22(2), 75–89. https://doi.org/10.21018/rjcpr.2020.2.301
14. Butler, J. (1990). Gender trouble: Feminism and the subversion of identity. Routledge. Cambridge Dictionary Press. (n.d.). Fandom. Cambridge dictionary. Retrieved May 27, 2025 from https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/fandom
15. Chen, Y., Qin, Z., Yan, Y., & Huang, Y. (2024). The power of influencers: How does influencer marketing shape consumers’ purchase intentions? Sustainability, 16(13), 5471. https://doi.org/10.3390/su16135471
16. Chin, B., & Morimoto, L. H. (2013). Towards a theory of transcultural fandom. Participations, 10(1), 92-108.
17. Demir, G. (2024). Dijital ortamda kültürel inşa: “Pir Yolu” forum üzerine etnografik bir inceleme. Kültür ve İletişim, 27(54), 377–406. https://doi.org/10.18691/kulturveiletisim.1471555
18. Dobias, A. (2017). I’ve got 99 friends, but is Taylor Swift one? an examination of effects of social media interactions on parasocial relationships, 22-34. https://api.semanticscholar.org/CorpusID:149081488
19. Erdoğan, E., & Uyan-Semerci, P. (2021). Toplumsal araştırma yöntemleri için bir rehber: Gereklilikler, sınırlılıklar ve incelikler. İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
20. Esa perdana, K. (2023). A descriptive analysis of parasocial interactions of Korean-pop fans on Indonesian social media. Indonesian Journal of Contemporary Multidisciplinary Research, 2(5), 859–872. https://doi.org/10.55927/modern.v2i5.5523
21. Flick, U. (2014). The SAGE handbook of qualitative data analysis. SAGE. https://doi.org/10.4135/9781446282243
22. Giles, D. C. (2002). Parasocial interaction: a review of the literature and a model for future research. Media Psychology, 4(3), 279–305. https://doi.org/10.1207/S1532785XMEP0403_04
23. Goffman, E. (2012). Günlük yaşamda benliğin sunumu. (B. Cezar, Çev.). Metis.
24. Hine, C. (2000). Virtual ethnography. SAGE. https://doi.org/10.4135/9780857020277
25. Hine, C. (2008). Virtual Ethnography: Modes, Varieties, Affordances. İçinde N. Fielding, R. M. Lee, & G. Blank (Editörler), The SAGE Handbook of Online Research Methods (257-270). SAGE.
26. Horton, D., & Wohl, R. R. (1956). Mass communication and para-social interaction. Psychiatry, 19(3), 215–229. https://doi.org/10.1080/00332747.1956.11023049
27. Jeewa, Z., & Wade, J. P. (2015). Playing with identity: Fan role playing on Twitter. Alternation, 22(2), 216-240.
28. Jenkins, H. (2006). Convergence culture: Where old and new media collide. New York University Press.
29. Jin, D. A. L. Y. (2016). Transnational cultural power in the age of social media. University of Illinois Press. http://www.jstor.org/stable/10.5406/j.ctt18j8wkv
30. Keskin, A. (2020). Parasosyal etkileşim açısından K-pop fanlığı: Army hayran kültürü üzerinde bir inceleme. İnönü Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi (İNİF E-Dergi), 5(1), 25–38.
31. King-O’Riain, R. C. (2021). “They were having so much fun, so genuinely . . .”: K-pop fan online affect and corroborated authenticity. New Media & Society, 23(9), 2820–2838. https://doi.org/10.1177/1461444820941194
32. Kulluk, R. (2023). Dijital toplumun tipleri: Dijital içerik üreticilerinin sosyolojik bir analizi. Sosyoloji Araştırmaları Dergisi, 26(2), 64–78. https://doi.org/10.18490/sosars.1382505
33. Kümbetoğlu, B. (2008). Sosyolojide ve antropolojide niteliksel yöntem ve araştırma. İstanbul: Bağlam Yayıncılık.
34. Kütükçü, Ö. (2023). Yeni hayran kültürü ekseninde Kore pop müziğinin Türkiye’deki 10 yaş grubu kız çocukları üzerindeki etkisi. Medya Okuryazarlığı Araştırmaları Dergisi, 2(1). https://doi.org/10.5281/zenodo.10451445
35. Lin, X., & Rudolf, R. (2017). Does K-pop reinforce gender inequalities? Empirical evidence from a new data set. Asian Women, 33(4), 27–54. https://doi.org/10.14431/aw.2017.12.33.4.27
36. Marshall, D. P. (2006). New media - new self: The changing power of celebrity. İçinde D. P. Marshall (Editör), The Celebrity Culture Reader (pp. 634–644). Routledge. http://dro.deakin.edu.au/eserv/DU:30019727/marshall-newmedianew-2006.pdf
37. McLuhan, M., & Fiore, Q. (2008). The medium is the massage: An inventory of effects. Penguin.
38. Merriam, S. B. (2018). Nitel araştırma: Desen ve uygulama için bir rehber. Nobel Yayıncılık.
39. Metin, O., & Karakaya, Ş. (2017). Jean Baudrillard perspektifinden sosyal medya analizi denemesi. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(2), 109–121.
40. Oh, I., & Kim, K. J. (2023). Gendered melancholia as cultural branding: Fandom participation in the K-pop community. Asia Pacific Business Review, 29(5), 1300–1323. https://doi.org/10.1080/13602381.2023.2182867
41. Oh, I., & Park, G. S. (2013). The globalization of K-pop: Korea’s place in the global music industry. Korea Observer, 44(3), 389-409.
42. Rasmussen, L. L. (2018). Parasocial interaction in the digital age: An examination of relationship building and the effectiveness of YouTube celebrities. Social Media and Society, 7(1), 280–294.
43. Roslan, M. A. A., Nasharuddin, N. A., & Murad, M. A. A. (2024). The social media effect: How K-Pop fans are driven by social influence and community norms. Journal of Media and Information Warfare, 17(2), 83–92.
44. Scaramuzzino, G. (2012). Ethnography on the internet: An overview. İçinde K. Jacobsson & K. Sjöberg (Editörler), Pondering on methods: A variety of methodological concerns (41–54). Faculty of Social Sciences, Lund University.
45. Sheldon, Z., Romanowski, M., & Shafer, D. M. (2021). Parasocial interactions and digital characters: The changing landscape of cinema and viewer/character relationships. Atlantic Journal of Communication, 29(1), 15–25. https://doi.org/10.1080/15456870.2019.1702550
46. Stever, G. (2009). Parasocial and social interaction with celebrities: Classification of media fans. Journal of Media Psychology, 14(3), 1-39.
47. Thi Thao Van Ho, T., Noh, M. J., Lee, Y. N., & Kim, Y. S. (2024). Analyzing user feedback on a fan community platform ‘Weverse’: A text mining approach. Smart Media Journal, 13(6), 62–71. https://doi.org/10.30693/SMJ.2024.13.6.62
48. Tresna, K. A. A. D., Sukamto, M. E., & Tondok, M. S. (2021). Celebrity worship and body image among young girls fans of K-pop girl groups. Humanitas: Indonesian Psychological Journal, 18(2), 100–111. https://doi.org/10.26555/humanitas.v18i2.20587
49. Tukachinsky, R. H. (2010). Para-romantic love and para-friendships: Development and assessment of a multiple-parasocial relationships scale. American Journal of Media Psychology, 3(1/2), 73-94.
50. Ünlü, T. T. (2021). Hallyu’nun yükselen yıldızı K-pop’un Türkiye’de etkenliği hakkında bir içerik analizi. Atatürk İletişim Dergisi, Özel Sayı, 5–24. https://doi.org/10.32952/atauniiletisim.1035485
51. Yan, Q., & Yang, F. (2021). From parasocial to parakin: Co-creating idols on social media. New Media & Society, 23(9), 2593–2615. https://doi.org/10.1177/1461444820933313
52. Yoon, K. (2019). Transnational fandom in the making: K-pop fans in Vancouver. International Communication Gazette, 81(2), 176–192. https://doi.org/10.1177/1748048518802964
53. Zhang, Y. (2022). A study on the para-social interaction between idols and fans in virtual applications. Advances in Social Science, Education and Humanities Research, 631, 1118-1124. https://doi.org/10.2991/assehr.k.220105.205