Eğitim Haberlerine Bakış: Türk Haber Portalları Üzerine Bir Vaka Çalışması

Yıl 2026, Sayı: 51, 82 - 98, 27.03.2026

Alaaddin F. Paksoy , Hakkı Kahveci , Simge Süllü Durul

https://izlik.org/JA99PH42XG

Öz

Medya, eğitim politikası tartışmalarında güçlü bir iletişim sürecinin sağlanmasında potansiyel bir rol oynayabilir. İletişim süreci doğru bir şekilde uygulandığında, medya kamuoyunun şekillenmesine katkıda bulunabilir, öğrencilerin ve velilerinin isteklerini karar vericilere iletebilir. Benzer şekilde, karar vericilerin görüşleri de medya aracılığıyla eğitim dünyasında yer alan tüm paydaşlara aktarılabilir. Bu çalışmanın amacı, medyada eğitim konusunda yayımlanan haberleri incelemektir. Metodolojik çerçeve, içerik analizine dayanmaktadır. Son on yılda dijital gazeteciliğin hızlı gelişiminin getirdiği değişiklikler göz önüne alınarak, Türkiye'nin en çok takip edilen ana akım ve alternatif haber portalları çalışmanın örneklemine dahil edilmiştir. Haber portallarının seçiminde, portalların web trafikleri, siyasi görüşleri ve sahiplik durumları dikkate alınmıştır. Örneklem, 2020, 2021 ve 2022 yıllarında Türkiye'deki 10 haber portalında yayımlanan eğitimle ilgili 9119 adet haber ve köşe yazısından oluşmaktadır. Çalışmada “Türkiye'deki dijital haber portallarında eğitim nasıl temsil ediliyor?” şeklindeki ana araştırma sorusuna yanıt aramaktadır. Genel sonuçlar, rutin haberlerin örneklemdeki içeriklerin büyük çoğunluğunu oluşturduğunu, eğitimle ilgili fikir yazılarının ve araştırma makalelerinin ise sınırlı olduğunu göstermektedir. Ayrıca, çalışmada erişilen verilere göre tık tuzağı türündeki metinler ve SEO içeriği hızla artış göstermektedir. Bu durum da eğitimle ilgili haberlerin içeriklerini zehirlemekte ve kaliteli gazeteciliği tehdit etmektedir.

Anahtar Kelimeler

Eğitim gazeteciliği , Eğitim Haberleri , Türk Medyası , Tık Tuzağı , SEO

Etik Beyan

Bu çalışma, “Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi”nde belirtilen kurallara uygun olarak hazırlanmıştır. Ayrıca, makale intihal tespit programları (Turnitin / iThenticate) ile taranmış ve herhangi bir intihale rastlanmamıştır.

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK

Proje Numarası

222K185

Teşekkür

Bu makale, “222K185” numaralı proje kapsamında, “Türkiye’de Eğitim Haberciliğinin Geliştirilmesi” başlıklı TÜBİTAK araştırma projesi çerçevesinde toplanan verilerle hazırlanmıştır. Bu araştırmayı desteklediği için TÜBİTAK’a teşekkür ederiz.

Exploring News Coverage of Education: A Case Study of Turkish News Portals

https://izlik.org/JA99PH42XG

Öz

The media holds the potential to play a pivotal role in facilitating a robust communication process within education policy debates. When effectively implemented, this communication process enables the media to contribute to shaping public opinion and conveying the demands of students and parents to decision-makers. Reciprocally, the perspectives of policymakers can be disseminated through the media to all stakeholders within the educational sphere. However, this assumption relies on an idealized environment where the primary objective of news media is to inform the public, and where society places a high degree of trust in the news organizations it follows. The primary objective of this study is to examine the coverage of education-related news in the media. The methodological framework is grounded in content analysis. Considering the transformations driven by the rapid evolution of digital journalism over the last decade, major news portals operating in Turkey were selected for the sample. The selection of these portals was based on criteria including web traffic, political orientation, and ownership structures. The sample comprises 9119 education-related news items and columns published across ten Turkish news portals (birgun.net, cumhuriyet.com.tr, haberturk.com.tr, hurriyet.com.tr, milliyet.com.tr, sabah.com.tr, sozcu.com.tr, yeniakit.com.tr, yenicaggazetesi.com.tr, yenisafak.com) during the years 2020, 2021, and 2022. The study seeks to answer the main research question: "How is education represented in digital news portals in Turkey?" The overall results indicate that routine news reports constitute the vast majority of the sampled content, whereas opinion pieces and investigative articles regarding education remain limited. Furthermore, the data reveals a rapid proliferation of clickbait-style texts and SEO-driven content. This trend appears to be contaminating the content of education news and posing a significant threat to quality journalism.

Anahtar Kelimeler

Education Reporting , Education Coverage , Turkish Media , Clickbait , SEO

Etik Beyan

This study was prepared in accordance with the rules specified in the “Higher Education Institutions Scientific Research and Publication Ethics Directive”. In addition, the article was scanned with plagiarism detection software (Turnitin / iThenticate) and no plagiarism was detected.

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK

Proje Numarası

222K185

Teşekkür

This article has been written with the data collected in a TÜBİTAK research project titled "Developing Education Journalism in Türkiye" under the grant number "222K185". We are grateful to TÜBİTAK for supporting this research.

Kaynakça

• Alexa. (2021). Top sites in Turkey. https://www.alexa.com/topsites/countries/TR
• Altun, S. A., & Kirit, G. (2005). Okul yöneticilerinin basındaki imajı. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi Dergisi, 11(1), 25–46.
• Arslan, E. (2019). Sosyal medyada yeni bir reklam modeli olarak kullanılan native (doğal) reklam. PressAcademia Procedia, 9(1), 269–273. https://doi.org/10.17261/Pressacademia.2019.1103
• Baker, M. (1994). Media coverage of education. British Journal of Educational Studies, 42(3), 286–297. https://doi.org/10.2307/3121887
• Bakış, O., Levent, H., & Tan, S. (2009). Türkiye’de eğitimde fırsat eşitliği (Betam Raporu).
• Bastos, S., Lopezosa, C., & Tous, A. (2024). The evolution and impact of SEO in journalism over the past five years: A systematic review. Estudios Sobre El Mensaje Periodístico, 3(1), 25–34. https://doi.org/10.5209/esmp.92157
• Bazaco, M. R., & Sánchez-García, P. (2019). Clickbait as a strategy of viral journalism: Conceptualisation and methods. Revista Latina de Comunicación Social, 74, 94–115.
• Berkant, H. G., & Cömert, M. (2013). Günlük gazetelerdeki eğitimle ilgili haberlerin incelenmesi. KSÜ İİBF Dergisi, 3(2), 25–44.
• Brown, D. K. (2016). Media landscape on tumblr. Digital Journalism, 4(6), 784–800. https://doi.org/10.1080/21670811.2015.1104257
• Bryer, J. (2023). Relationship between ıntraclass correlation (ICC) and percent agreement [Online post]. https://irrsim.bryer.org/articles/IRRsim.html
• Çetin, S. K., & Demirkasımoğlu, N. (2015). Öğretmen ve yöneticilerin etik ve etik dışı davranışlarının basına yansımaları. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 16(34), 95–110.
• Çiçek, A. C., & Uysal, G. (2019). Siyaset ideoloji ve manipülasyon ekseninde medya: 16 Nisan 2017 Referandumunun medyaya yansıması üzerine eleştirel bir söylem analizi. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 74(4), 1183–1202. https://doi.org/10.33630/ausbf.571580
• Council of Higher Education. (2023). Students’ statistics. Council of Higher Education. https://istatistik.yok.gov.tr/
• Dağtaş, E., & Ünal, M. A. (2019a). Eğitim haberlerinin metalaşmasını reklam ve reklam haberler üzerinden okumak. Maltepe Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 6(1), 38–61.
• Dağtaş, E., & Ünal, M. A. (2019b). Türkiye’de yeni sağ politikalar çerçevesinde eğitim haberciliğinin içerikleri üzerine bir değerlendirme. İNİF E-Dergi, 4(1), 7–36.
• Demirci, C. (2002). Cumhuriyet sonrası Türkiye’de eğitim gazeteciliği [Unpublished master’s thesis]. Marmara Üniversitesi.
• Deniz, Ş., & Korap Özel, E. (2018). Google gazeteciliği: Dijital çağda bir ‘Gerekli Kötü’ olarak SEO haberleri ve haberin ‘Tık’ uğruna deformasyonu. Connectist: Istanbul University Journal of Communication Sciences, 55, 77–112. https://doi.org/10.26650/CONNECTIST2018-0007
• Dhoju, S., Rony, M. M. U., Kabir, M. A., & Hassan, N. (2019). A large-scale analysis of health journalism by reliable and unreliable media. Studies in Health Technology and Informatics, 264, 93–97.
• Freelon, D. (2024). ReCal2: Reliability for 2 coders [Online post]. http://dfreelon.org/utils/recalfront/recal2/
• Gerbner, G. (1967). Newsmen and schoolmen: The state and problems of education reporting. Journalism Quarterly, 44(2), 211–224. https://doi.org/10.1177/107769906704400201
• Gökşen, F., Güşer, I., Öker, A., & Taner, Z. (2006). Türkiye’de ilköğretimden ayrılmalar: Nedenler ve çözüm önerileri. ERG Yayınları.
• Kahveci, H., & Paksoy, A. F. (2019). Ulusal gazetelerin haber metinlerinde öğretmen temsili. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21(10), 56–74. https://doi.org/10.17556/erziefd.469309
• Karabıyık, A. Ç. (2022). Polarization in the Turkish press: Framing the social movement in Iran. Central European Journal of Communication, 15(32), 341–358. https://doi.org/10.51480/1899-5101.15.3(32).1
• Kim, B. H., Pasadeos, Y., & Barban, A. (2001). On the deceptive effectiveness of labeled and unlabeled advertorial formats. Mass Communication & Society, 4(3), 265–281. https://doi.org/10.1207/S15327825MCS0403_02
• Koçak, A., & Arun, Ö. (2006). İçerik analizi çalışmalarında örneklem sorunu. Selçuk İletişim, 4(3), 21–28.
• Levent, F., & Çayak, S. (2018). Günlük gazetelerde yayınlanan eğitimle ilgili dava haberlerinin incelenmesi. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6(3), 21–28.
• Lufer, H. (1989). Sanayileşme sürecinde eğitim. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 22(2), 837–846. https://doi.org/10.1501/Egifak_0000001423
• MacMillan, K. (2002). Narratives of social disruption: Education news in the British tabloid press. Discourse: Studies in the Cultural Politics of Education, 23(1), 27–38. https://doi.org/10.1080/01596300220123024
• Mencher, M. (2003). Melvin Mencher’s news reporting and writing. McGraw Hill.
• Miles, M. B., & Huberman, A. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook. Sage Publications.
• Ministry of National Education. (2024). National education statistics 2023/2024. Republic of Turkiye Ministry of National Education. https://sgb.meb.gov.tr/www/2023-2024-egitim-ogretim-istatistikleri-aciklandi/icerik/633#:~:text=T.C.%20MİLLİ%20EĞİTİM&text=Resmî%20okullarda%20eğitim%20görenlerin%208,bin%20516'sını%20kızlar%20oluşturuyor
• Mukherjee, P., Dutta, S., & De Bruyn, A. (2022). Did clickbait crack the code on virality? Journal of the Academic Marketing Sciences, 50, 482–502. https://doi.org/10.1007/s11747-021-00830-x
• Neuendorf, K. A., & Kumar, A. (2015). Content analysis. In G. Mazzoleni (Ed.), The International Encyclopedia of Political Communication (pp. 1–10). https://doi.org/10.1002/9781118541555.wbiepc065
• Neuman, W. L. (2006). Toplumsal araştırma yöntemleri: Nicel ve nitel yaklaşımlar. Yayın Odası.
• Palau-Sampio, D. (2022). Pseudo-media disinformation patterns: Polarised discourse, clickbait and twisted journalistic mimicry. Journalism Practice, 17(10), 2140–2158. https://doi.org/10.1080/17512786.2022.2126992
• Portelli, J. P., & Menashy, F. (2019). Eğitimde bireysel ve toplumsal hedefler. In R. Bailey, R. Barrow, D. Carr, & C. McCarthy (Eds.), Eğitim felsefesi kılavuzu (pp. 410–428). Pegem.
• Ramon, X., & Tulloch, C. D. (2021). Life beyond clickbait journalism: A transnational study of the independent football magazine market. Communication & Sport, 9(4), 603–624. https://doi.org/10.1177/2167479519878674
• Shine, K. (2018). Reporting education: How can we do it better? Asia Pacific Media Educator, 28(2), 223–236. https://doi.org/10.1177/1326365X18805330
• Shine, K. (2019). Education coverage. In F. Hanusch & T. P. Vos (Eds.), The international Encyclopedia of Journalism Studies (pp. 1–8). Wiley-Blackwell. https://doi.org/10.1002/9781118841570.iejs0206
• Shine, K. (2020). Everything is negative: Schoolteachers’ perceptions of news coverage of education. Journalism, 21(11), 1694–1709. https://doi.org10.1177/1464884917743827
• Shine, K., & O’Donoghue, T. (2013). Teacher representation in news reporting on standardised testing: A case study from western Australia. Educational Studies, 39(4), 385–398. https://doi.org/10.1080/03055698.2013.767186
• Şirvanlı, T. (2021). Covid-19 haberlerinde siyasi kutuplaşmanın yansımaları: Hürriyet ve Gazete Pencere üzerine bir inceleme. Selçuk İletişim, 14(2), 1005–1038. https://doi.org/10.18094/josc.883597
• Tansel, A. (2002). Economic development and return to schooling in Turkey: A time series analysis. Education Economics, 10(2), 211–228.
• Taşdemir, A., & Kuş, Z. (2011). The content analysis of the news in the national papers concerning the renewed primary curriculum. Educational Sciences: Theory and Practice, 11(1), 155–177.
• Uygun, S. (2012). Basında öğretmen sorunları. Milli Eğitim Dergisi, 42(194), 72–91.
• Yaylacı, A. F., & Beldağ, A. (2018). Değerler eğitimi ve güncel tartışmalar: Gazete haberlerine ilişkin bir eleştirel söylem analizi. Sakarya University Journal of Education, 8(1), 139–155. https://doi.org/10.19126/suje.382369
• Yüce, F., & Çoban, A. (2019). Eğitim ile ilgili yazılar açısından ulusal basının değerlendirilmesi. Electronic Journal of Education Sciences, 8(15), 1–15.