Medyada Kadın Cinayeti Haberlerindeki Cinsiyetçi İzler: Radikal Gazetesi
Öz
Kadın çalışmaları literatüründe “femicide” olarak kullanılan kadın cinayeti olgusu,
kadınların, kadın olmalarından dolayı eril şiddet yoluyla öldürülmelerini ifade etmektedir.
Kadınlar başta eşleri, eski eşleri, birlikte olduğu erkekler gibi en yakınlarındaki ya da
hiç tanımadıkları erkekler tarafından cinayete kurban gitmektedir. Kadın bedeni ve
cinselliği üzerindeki eril denetim ve tahakküm, şeref ve namus adı altında evlilikte
ve kamusal alanda kadınların ölümlerine neden olmaktadır. Öyle ki dünya genelinde
her yıl yaklaşık 66.000 kadın öldürülmektedir. Türkiye’de de son on iki yılda 1.246,
son bir yılda da 300’e yakın kadın cinayeti işlenmiştir. Kadın cinayetlerinin faillerinin
büyük çoğunluğunun akraba erkekler olması, ataerkil toplumsal yapı ve değerlerle
onları yeniden üreten mekanizmaları sorgulamayı gerekli kılmaktadır. Ulaştığı kitlenin
yaygınlığı ve ileri teknoloji dolayısıyla yazılı ve görsel medya bunlardan birisidir. Kadın
cinayetlerine ilişkin haberlerde kullanılan üslup, semboller, işaretler, sayılar, sözcükler
ve fotoğraflarla egemen eril değerler ile toplumsal cinsiyet düzeni yeniden üretilmekte
ve pekiştirilmektedir.
Bu makalede medyanın rolü Radikal gazetesi örneğinde ele alınmaktadır. İlk olarak
dünyadaki ve Türkiye’deki görünümleriyle kadın cinayeti olgusu ve medya ilişkisi
sosyolojik olarak farklı boyutlarıyla değerlendirilmektedir. İkinci olarak Radikal
gazetesinde 2013 yılında yayınlanan 79 aileiçi toplumsal cinsiyet temelli kadın cinayeti
haberinin haber taşıma değeri ve haber yapma biçimi sorgulanmaktadır. Kadın
cinayeti haberlerinin başlık ve metinleri içerik analizi tekniğiyle değerlendirilerek,
Radikal gazetesi örneğinde medyada cinsiyet temelli ayrımcılığın ve cinsiyetçiliğin
izleri sorgulanmaktadır. Kadın cinayetlerini sıradan, normal ve sansasyonel haberlere
dönüştüren medyanın cinsiyetçi söylemi yeniden üretme biçimleri tartışılmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kadın cinayeti,toplumsal cinsiyet,medya,cinsiyetçilik,Radikal gazetesi
Kaynakça
- Ağduk, Meltem (2005). Harika Ne Bu Hal! Medya Kadınlar ve Şiddet, http://www.huksam. hacettepe.edu.tr/Turkce/SayfaDosya/harika_bu_ne_hal.pdf., ss. 1-7. Erişim tarihi: 21.10.2014
- Altun, Abdulrezak, Gencel Bek, Mine & Altun, Esen (2007). “Aile İçi Şiddet Haberlerinin Üretim Süreci ve Medya Profesyonelleri. ” İletişim Araştırmaları Dergisi. 5(2):9-61.
- Anıl, Ela, Arın, Canan, Berktay Hacımirzaoğlu Ayşe, Bingöllü Mehveş, İlkkaracan Pınar & Ercevik,
- Amado (2005). Turkish Civil And Penal Code Reforms From A Gender Perspective: The Success Of Two Nationwide Campaigns, İstanbul. www.kadininisanhaklari.Org. Erişim Tarihi: 18.10.2014
- Arın, Canan (2001). “Femicide in The Name of Honor in Turkey. ” Violence Against Women. 7: 821-825.
- Aysan, Sev’er & Yurdakul, Gökçeçiçek (2006). “Culture of Honor, Culture of Change: A Feminist Analysis of Honor Killings in Rural Turkey.” içinde Beyond Borders: Thinking Critically About Global Issues, (Ed.) P. Rothenberg, New York, NY: Worth Publishers, ss. 288-295.
- Aytaç, Serpil & Fidan, Fatma (2011). Kadın Cinayetleri: Sevgi Mi, Namus Mu? Suç Önleme Sempozyumu, Bursa, ss. 168-184.
- Altınay, Ayşe Gül & Arat, Yeşim (2009) Violence against Women in Turkey: A Nationwide Survey. Ponto Publications: İstanbul.
- Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı ve Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu. (2005). “Türkiye’deki Namus Cinayetlerinin Dinamikleri Eylem Programı İçin Öneriler Sonuç Raporu”. Ankara.
- CEDAW. (1992). Violence Against Women, General Recommendation 19. UN Doc., United Nations, 15. Vienna.