Kadının Toplumsal İnşasına Yönelik Kuramsal Yaklaşımlara Dair Bir Değerlendirme

Fatih Keskin; Aycan Ulusan

doi:10.31123/akil.438558

Kadının Toplumsal İnşasına Yönelik Kuramsal Yaklaşımlara Dair Bir Değerlendirme

Öz

Toplumsal cinsiyet günümüzün en önemli tartışma konularından biridir. Ataerkil toplumların yarattığı en sürekli ve zamana karşı en iyi direnebilen kalıplar, ‘kadınlık’ ve ‘erkeklik’ kimlikleri ile bunların ilişkileri ve davranışlarını tanımlayan örüntülerdir. Literatürde kadın ve erkek arasındaki eşitsizliğe ilişkin pek çok kuramsal yaklaşım ortaya konmuş, kadının toplumsal bağlamda dezavantajlı konumunun nedenleri araştırılmıştır. Biyolojik, sosyolojik ve feminist perspektiften yola çıkılarak ortaya konan yaklaşımların kadının ikincil konumunu açıklama konusundaki yeterliliği bu çalışmanın odak noktasıdır. Bu çerçevede çalışma toplumsal cinsiyet rollerinin kökenini ve tarihsel sürecini ele alan kuramsal yaklaşımları irdelemekte, kadını günümüzdeki toplumsal yapının gerçekliğinde ‘kadın’ yapan nedenleri incelemektedir. Çalışma kapsamında toplumsal cinsiyet farklılıklarının kökeni ve gelişimine ilişkin önemli bulgular sunan Biyolojik Kuram, Sosyal Yapılandırma Kuramları, Marksist Analiz ve Sosyalist Feminizm kuramları ele alınmıştır. Söz konusu kuramlar karşılaştırmalı olarak çözümlenmiş, alana ilişkin yapılan eleştiriler ışığında kadının günümüzde sahip olduğu ikincil toplumsal rolün nedenleri araştırılmıştır. Bu kapsamda yapılan karşılaştırma sonucu farklı perspektiflerle ortaya konan kuramsal yaklaşımlardaki eksikler irdelenmiş, sonuç olarak kadının toplumsal konumuna ilişkin problemlerin çözümlenmesinde en kapsayıcı yaklaşımın sosyalist feminizm olduğu görüşüne varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Toplumsal Cinsiyet,Cinsiyet Kuramları,Cinsiyet Rolleri,Cinsiyet Ayrımcılığı,Sosyalist Feminizm

Kaynakça

Aktaş, G. (2013). “Feminist Söylemler Bağlamında Kadın Kimliği: Erkek Egemen Bir Toplumda Kadın Olmak”, Edebiyat Fakültesi Dergisi, C. 30, S.1. 53-72.
Ataman, M. (2009). “Feminizm: Geleneksel Uluslararası İlişkiler Teorilerine Alternatif Yaklaşımlar Demeti”, Alternatif Politika, C.1, S. 1, 1-41.
Atan, M. (2015). “Radikal Feminizm: ‘Kişisel Olan Politiktir Söyleminde Aile’ ” The journal of Europe-Middle East Social sciences Studies, V.1, I.2, 1-21.
Aydemir, Yanıkkaya, P. (2012) “Antropolojide Sınıf ve Toplumsal Cinsiyet Gerilim Hattında Marksist ve Feminist Yaklaşımlar”, İstanbul Üniversitesi İnsan Bilim Dergisi, 1(2), 108-120.
Bandura, A. (1977). “Social Learning Theory”, Englewood Cliffs, NJ: Prentice Hall.
Berktay, F. (2004). “Kadınların İnsan Haklarının Gelişimi ve Türkiye”, Sivil Toplum ve Demokrasi Konferans Yazıları, No:7, Sivil Toplum Kuruluşları Eğitim ve Araştırma Birimi, Bilgi Üniversitesi. http://stk.bilgi.edu.tr/docs/berktay_std_7.pdf.
“Biz Sosyalist Feministiz”, (1988). Sosyalist Feminist Kaktüs, S.1, 7-16. http://www.pazartesidergisi.com/pdf/Kaktus1.pdf.
Buss, D.M. (1995). Psychological Sex Differences. Origins Through Sexual Selection. American Psychologist, 50(30), 164-171.

Bussey, K., Bandura, A. (1999). “Social Cognitive Theory of Gender Development and Differentiation”, Psychological Review, Vol.106, No.4, 676-713.
Caporael, R. L. (2001). “Evolutionary Psychology: Towarda Unifying Theory and a Hybrid Science”, Annual Review Psychology, Vol.52, 607-628.
Chomsky, N. (2002). “Syntactic Structures”, Berlin: Mouton De Gruyter.
Çakır, S. (2008). “Kapitalizm ve Patriarkaya Karşı: Sosyalist Feminizm”, Toplum ve Demokrasi, 2/4, Eylül-Aralık, s.185-196.
Deikman, A.B; Eagly, A.H ve Kulesa, P. (2002). “Accuracy and Bias in Stereotypes About the Social and Political Attitudes of Women and Man”, Journal of Experimental Social Psychology, 38: 268-282.
Demirbilek, S., (2007). “Cinsiyet Ayrımcılığının Sosyolojik Açıdan İncelenmesi”, Finans Politik & Ekonomik Yorumlar, C.44, S.11, ss.12.27.
Deaux, K. ve Major, B. (1987). “Putting Gender Into Context: An Interactive Model of Gender Related Behavior”, Psychological Review, 94/3 : 369-389.
Dökmen, Z. Y. (2015). Toplumsal Cinsiyet: Sosyal Psikolojik Açıklamalar, İstanbul: Remzi Kitapevi.
Dulin, A.M. (2007). “A Lesson on Social ole Theory: An Example of Human Behavior in the Social Environment Theory” , Advanced in Social Work, Vol. 8, No.1, 104-112.
Ecevit, Y. (2013). “Emek”, iç. “Toplumsal Cinsiyet Çalışmaları”, (Editörler. Yıldız Ecevit, Nadide Karkıner), Anadolu Üniversitesi Yayını, No.2312, 24-47.
Ecevit, Y. (2011). “Toplumsal Cinsiyet Sosyolojisi”, T.C. Anadolu Üniversitesi Yayını NO: 2307, (Editör. Yıldız Ecevit, Nadide Karkıner), 2-29.
Engels, F. (2003). Ailenin, Özel mülkiyetin ve Devletin Kökeni, Eriş Yayınları.
Enhenreich, B. (1976). “Sosyalist Feminizm Nedir?” http://www.halkevleri.org.tr/diger/sosyalist-feminizm-nedir?
Ercins, G. ve Gökkaya V. B. (2011), “Toplumsal Cinsiyet ve Siyasal Yoksulluk”, iç. Bölgesel ve Küresel Dinamikler: Türkiye ve Yakın Çevresinin İktisadi ve Siyasi Meseleleri, (der. Ayşegül Dumlu, Nihan Kütahnecioğlu, Sekine Özten Mert), 208-225.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Fatih Keskin ^*

Aycan Ulusan

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2016

Gönderilme Tarihi

30 Haziran 2016

Kabul Tarihi

23 Kasım 2016

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2016 Sayı: 26

DOI

https://doi.org/10.31123/akil.438558

IZ

https://izlik.org/JA68LS52CW

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Keskin, F., & Ulusan, A. (2016). Kadının Toplumsal İnşasına Yönelik Kuramsal Yaklaşımlara Dair Bir Değerlendirme. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 26, 47-68. https://doi.org/10.31123/akil.438558

AMA

1.Keskin F, Ulusan A. Kadının Toplumsal İnşasına Yönelik Kuramsal Yaklaşımlara Dair Bir Değerlendirme. Akdeniz İletişim. 2016;(26):47-68. doi:10.31123/akil.438558

Chicago

Keskin, Fatih, ve Aycan Ulusan. 2016. “Kadının Toplumsal İnşasına Yönelik Kuramsal Yaklaşımlara Dair Bir Değerlendirme”. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, sy 26: 47-68. https://doi.org/10.31123/akil.438558.

EndNote

Keskin F, Ulusan A (01 Aralık 2016) Kadının Toplumsal İnşasına Yönelik Kuramsal Yaklaşımlara Dair Bir Değerlendirme. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi 26 47–68.

IEEE

[1]F. Keskin ve A. Ulusan, “Kadının Toplumsal İnşasına Yönelik Kuramsal Yaklaşımlara Dair Bir Değerlendirme”, Akdeniz İletişim, sy 26, ss. 47–68, Ara. 2016, doi: 10.31123/akil.438558.

ISNAD

Keskin, Fatih - Ulusan, Aycan. “Kadının Toplumsal İnşasına Yönelik Kuramsal Yaklaşımlara Dair Bir Değerlendirme”. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi. 26 (01 Aralık 2016): 47-68. https://doi.org/10.31123/akil.438558.

JAMA

1.Keskin F, Ulusan A. Kadının Toplumsal İnşasına Yönelik Kuramsal Yaklaşımlara Dair Bir Değerlendirme. Akdeniz İletişim. 2016;:47–68.

MLA

Keskin, Fatih, ve Aycan Ulusan. “Kadının Toplumsal İnşasına Yönelik Kuramsal Yaklaşımlara Dair Bir Değerlendirme”. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, sy 26, Aralık 2016, ss. 47-68, doi:10.31123/akil.438558.

Vancouver

1.Fatih Keskin, Aycan Ulusan. Kadının Toplumsal İnşasına Yönelik Kuramsal Yaklaşımlara Dair Bir Değerlendirme. Akdeniz İletişim. 01 Aralık 2016;(26):47-68. doi:10.31123/akil.438558