Toplumsal ve Siyasal Bir Proje: Ansiklopedi ve Ansiklopedizm
Öz
Tarihsel oluşumu ve gelişimi açısından çok eski dönemlere uzanan ansiklopediyi yalnızca bütün
bilgileri sistematik bir biçimde biraraya getiren bir başvuru kaynağı olarak değerlendirmek mümkün
değildir. Özellikle 20. yüzyılın ortalarına doğru her ülkenin kendi ansiklopedisini oluşturmaya
başlamasıyla birlikte diğer bilgi kaynakları gibi ansiklopediler de içinden çıktıkları toplumların
gerek siyasi, ekonomik ve sosyal koşullarından etkilenmiş gerekse de siyasi, ekonomik ve
sosyal oluşumlarını yansıtmaya başlamıştır. Bu anlamda bu çalışma, ansiklopedi kavramı ve
ansiklopedinin ortaya çıkışını ve gelişimini ortaya koymaya çalışmakla birlikte ansiklopedinin
toplumsal ve siyasal bir projeye dönüştürülerek, belirli bir döneme damgasını vuran ve diğer
toplumları da etkileyen “ansiklopedizm”i incelemeyi konu edinmektedir. Betimleyici bir çalışma
olan bu makalede mevcut literatür taranmış ve elde edilen veriler kronolojik bir sıralamaya
konularak bir sonuca ulaşılmaya çalışılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Alfabetik Okul Ansiklopedisi (1990). Ansiklopedi Maddesi. 2, Görsel Yayınlar Ansiklopedik Neşriyat Ticaret ve Sanayi A.Ş.
- Ana Britannica Genel Kültür Ansiklopedisi (1993). “Ansiklopedi Maddesi”, Cilt 2, Ana Yayıncılık. A.Ş.
- Burke, Peter ( 2001). Bilginin Toplumsal Tarihi, İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları.
- Büyük Larousse Ansiklopedisi (1995). “Ansiklopedi Maddesi”, 2. Cilt, İstanbul: Milliyet Gazetecilik A.Ş. Cumhuriyet Ansiklopedisi (?). “Ansiklopedi Maddesi”, İkinci Cilt, İstanbul: Arkın Kitabevi.
- Çetinkaya, Bayram Ali (2008). “Meşrutiyet Dönemi ( 1876-1909) Aydın ve Devlet Adamının /Bürokratının Kimlik Yapısı, C. Ü. İlahiyat Fakültesi Dergisi, 7(2): 75-120.
- Dayanç, Muharrem (2012). “Ahmet Midhat Efendi ve Üss-i İnkılap Üzerine”, Turkish Studies, Winter: 7(1): 837-847.
- Dictionnaire Larousse (1994). “Ansiklopedi Maddesi,”Cilt 1, Milliyet Gazetecilik A.Ş.
- Diderot ve D’Alembert (2000). Ansiklopedi ya da Bilimler, Sanatlar ve Zanaatlar Açıklamalı Sözlüğü, Çev., Selahattin Hilav 2. baskı, İstanbul: YKY.
- Gelişim Hachette (1993). Ansiklopedi Maddesi, 1, Interpres Basın ve Yayıncılık A.Ş.
- Genç, Ernur (2007). “Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Kimlik, Misyon ve Vizyonu Bağlamında Türk Aydını, Akademik İncelemeler, 2(1): 133- 174.