Reklamcılıkta Distopya Gerçeği: Reklamlara Yönelik Bir Çözümleme
Öz
Yaşadığımız tüketim çağında insanlar, geçmişe nazaran nasıl daha mutlu bir yaşama erişebileceğinin arayışı içerisinde olmuştur. Çoğu zaman tüketicilerine mükemmel bir dünya tasarımı vadeden reklamlar, her zaman onlara kendilerini özel hissettirerek ulaşmayabilir. Reklamın kusursuz dünyasına meydan okuyan distopik (anti-ütopik) söylem ile hazırlanmış reklamlar, korkudan ve tehditten yararlanarak hedef kitleyi satın almaya yönlendirebilir. Konunun kuramsal çerçevesinin ‘distopya’ kavramı ışığında ele alınması da böylesi bir gereksinimden ortaya çıkmıştır. Temel itibariyle bu çalışmada tüketim sistemiyle bağlantılandırılan distopya olgusunun ve distopik unsurların, sembolik tüketim mekanizmasının ana çarklarından biri olarak kabul edilen reklamlarda nasıl işlendiği gösterilmeye çalışılmaktadır. Bu çerçevede “Reklamda Distopik Çerçeve” nin ortaya koyduğu distopik bileşenler açıklanmış ve ülkemizde yayınlanan TV reklam spotları incelenmiştir. Televizyon ortamında yayınlanan reklamlara yönelik nitel araştırma yöntemi altında, söylem analizi anlayışı benimsenmiştir. Elde edilen verilere göre, reklamcılıktaki distopik çerçeveyi oluşturan unsurların televizyon reklamlarında görsel ve dilsel iletilerinde görüldüğü ve tüketimi pekiştirmek için kullanıldığı doğrulanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Atabek, Gülseren Ş. ve Atabek, Ümit (2007). Medya Metinlerini Çözümlemek: İçerik Göstergebilim ve Söylem Çözümleme Yöntemleri. Ankara: Siyasal.
- Aziz, Aysel (2008). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri ve Teknikleri. Ankara: Nobel.
- Bauman, Zygmunt (2011). Bireyselleşmiş Toplum. Çev., Yavuz Alogan. 2.bs. İstanbul: Ayrıntı.
- Berger, John (2007). Görme Biçimleri. Çev., Yurdanur Salman, 13.bs. İstanbul: Metis.
- Bezel, Nail (1984). Yeryüzü Cennetlerinin Sonu: Ters Ütopyalar. İstanbul: Say.
- Bouet, Elsa (2009). “Memory Erased: Effective Thought Control in Dystopia”. 4th Global Conference, Visions of Humanity in Cyberculture Cyberspace and Science Fiction. 1 – 10.
- Bradbury, Ray (2012). Fahrenheit 451. Çev., Zerrin Kayalıoğlu ve Korkut Kayalıoğlu. İstanbul: İthaki.
- Bravo, Işıl Bayar (2010). “Küreselleşme ve Görünümleri Üzerine”, Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi. 10: 1 – 23.
- Budakov, Vesselin (2010).“Dystopia: An Earlier Eighteenth Century Use”. Notes and Queries. 57 (1): 86 – 88.
- Calhoun, Craig (2007). “Bourdieu Sosyolojisinin Ana Hatları”. Ocak ve Zanaat: Pierre Bourdieu Derlemesi. Güney Çeğin (Der) içinde. İstanbul: İletişim.