Araştırma Makalesi

Critic Temelli Aras Ve Marcos Yöntemleriyle Kırılgan Beşli Ülkelerin Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarına Göre Yeniden Değerlendirilmesi

Sayı: 18 31 Aralık 2024
PDF İndir

Critic Temelli Aras Ve Marcos Yöntemleriyle Kırılgan Beşli Ülkelerin Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarına Göre Yeniden Değerlendirilmesi

Öz

Bu çalışmada, Kırılgan Beşli ülkelerinin (Brezilya, Türkiye, Endonezya, Hindistan ve Güney Afrika) sürdürülebilir kalkınma amaçları doğrultusunda, CRITIC temelli ARAS ve MARCOS yöntemleri kullanılarak değerlendirilmiştir. Çalışmanın amacı, bu ülkelerin ekonomik, sosyal ve çevresel kriterler dikkate alınarak yeniden sıralanmasıdır. Çalışmada, CRITIC yöntemi ile kriterler arasındaki ilişkiler nesnel şekilde ağırlıklandırılmış, ARAS ve MARCOS yöntemleri ile ülkelerin performansları karşılaştırılmıştır. Çalışmanın önemi, Kırılgan Beşli gibi gelişmekte olan ülkelerin sürdürülebilir kalkınma amaçlarına odaklanılarak zayıf yönlerinin belirlenmesi ve iyileştirme yollarının sunulmasıdır. Bu bağlamda, çalışma; ekonomik büyüme, çevresel sürdürülebilirlik ve sosyal kalkınma gibi temel alanlarda ülkelerin sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ne kadar ilerlediğini ortaya koymaktadır. Literatüre katkı olarak, CRITIC temelli ARAS ve MARCOS yöntemlerinin birlikte kullanıldığı nadir çalışmalardan biri olarak öne çıkmaktadır. Bu sayede, sürdürülebilir kalkınma amaçlarının ölçülmesinde yenilikçi bir yaklaşım sunulmaktadır. Çalışmadan elde edilen sonuçlar, Türkiye ve Endonezya’nın diğer Kırılgan Beşli ülkelerine göre daha iyi performans gösterdiğini ortaya koymaktadır. Hindistan ve Brezilya ise özellikle çevresel ve sosyal kalkınma alanlarında zayıf kaldığı tespit edilmiştir. Bu sonuçlar, bu ülkelerin sürdürülebilir kalkınma amaçlarına ulaşma yolunda daha fazla çaba göstermesi gerektiğini işaret etmektedir. Bu kapsamda Kırılgan Beşli ülkelerinin, çevresel sürdürülebilirlik ve sosyal eşitsizliklerin giderilmesi için yenilikçi politikalar geliştirmesi gerekmekte, sivil toplum kuruluşları ve vatandaşların bu süreçte aktif rol alması beklenmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 17 Goals for People for Planet. (2024, Ağustos 30). The Sustainable Development Agenda. https://www.un.org/sustainabledevelopment/development-agenda/
  2. Abdel-Basset, M., Chakrabortty, R. K., & Gamal, A. (2023). Multi-Criteria Decision Making Theory and Applications in Sustainable Healthcare (1st Edition). CRC Press.
  3. Acar, E. (2022). Comparison of the Performances of OECD Countries in the Perspective of Socio-Economic Global Indices: CRITIC-Based Cocoso Method. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 73, 256-277. https://doi.org/10.51290/dpusbe.1122650
  4. Acar, Ö. F., & Çeti̇nceli̇, K. (2020). Uluslararası Ticarette Taşıma Türlerinin Türkiye’nin Lojistik Performans Endeksine Etkisi ve İş Yapma Kolaylığı Endeksi İlişkisi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 7(3), 887-905.
  5. Akandere, G., & Zerenler, M. (2022). Doğu Avrupa Ülkelerinin Çevresel ve Ekonomik Performansının Bütünleşik CRITIC-TOPSIS Yöntemiyle Değerlendirilmesi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 25(Özel Sayı), 524-535. https://doi.org/10.29249/selcuksbmyd.1156615
  6. Altın, F. G., Tunca, M. Z., & Ömürbek, N. (2020). Entropi Temelli SAW ve ARAS Yöntemleri ile Nato Ülkeleri Askeri Güçlerinin Sıralanması. Alanya Akademik Bakış, 4(3), 731-753. https://doi.org/10.29023/alanyaakademik.646385
  7. Altın, H. (2020). A Comparison of Performance Results of ARAS and MOOSRA Methods: American Continent Countries. Pressacademia, 7(2), 173-186. https://doi.org/10.17261/Pressacademia.2020.1212
  8. Altıntaş, F. F. (2021). Çevre Performanslarının ENTROPİ tabanlı ROV, ARAS VE COPRAS Yöntemleri ile Ölçülmesi: G20 Grubu Ülkeleri Örneği. Social Sciences Research Journal, 10(1), 55-78.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Uygulamalı Ekonomi (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2024

Gönderilme Tarihi

12 Eylül 2024

Kabul Tarihi

19 Kasım 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Sayı: 18

Kaynak Göster

APA
Gökmenoğlu, M., Bozkurt, A. A., & Şimşek, A. (2024). Critic Temelli Aras Ve Marcos Yöntemleriyle Kırılgan Beşli Ülkelerin Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarına Göre Yeniden Değerlendirilmesi. Selçuk Üniversitesi Akşehir Meslek Yüksekokulu Sosyal Bilimler Dergisi, 18, 11-37. https://izlik.org/JA85ZU26SK
AMA
1.Gökmenoğlu M, Bozkurt AA, Şimşek A. Critic Temelli Aras Ve Marcos Yöntemleriyle Kırılgan Beşli Ülkelerin Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarına Göre Yeniden Değerlendirilmesi. AKMYOSB. 2024;(18):11-37. https://izlik.org/JA85ZU26SK
Chicago
Gökmenoğlu, Mustafa, Ahmet Ali Bozkurt, ve Ali Şimşek. 2024. “Critic Temelli Aras Ve Marcos Yöntemleriyle Kırılgan Beşli Ülkelerin Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarına Göre Yeniden Değerlendirilmesi”. Selçuk Üniversitesi Akşehir Meslek Yüksekokulu Sosyal Bilimler Dergisi, sy 18: 11-37. https://izlik.org/JA85ZU26SK.
EndNote
Gökmenoğlu M, Bozkurt AA, Şimşek A (01 Aralık 2024) Critic Temelli Aras Ve Marcos Yöntemleriyle Kırılgan Beşli Ülkelerin Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarına Göre Yeniden Değerlendirilmesi. Selçuk Üniversitesi Akşehir Meslek Yüksekokulu Sosyal Bilimler Dergisi 18 11–37.
IEEE
[1]M. Gökmenoğlu, A. A. Bozkurt, ve A. Şimşek, “Critic Temelli Aras Ve Marcos Yöntemleriyle Kırılgan Beşli Ülkelerin Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarına Göre Yeniden Değerlendirilmesi”, AKMYOSB, sy 18, ss. 11–37, Ara. 2024, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA85ZU26SK
ISNAD
Gökmenoğlu, Mustafa - Bozkurt, Ahmet Ali - Şimşek, Ali. “Critic Temelli Aras Ve Marcos Yöntemleriyle Kırılgan Beşli Ülkelerin Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarına Göre Yeniden Değerlendirilmesi”. Selçuk Üniversitesi Akşehir Meslek Yüksekokulu Sosyal Bilimler Dergisi. 18 (01 Aralık 2024): 11-37. https://izlik.org/JA85ZU26SK.
JAMA
1.Gökmenoğlu M, Bozkurt AA, Şimşek A. Critic Temelli Aras Ve Marcos Yöntemleriyle Kırılgan Beşli Ülkelerin Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarına Göre Yeniden Değerlendirilmesi. AKMYOSB. 2024;:11–37.
MLA
Gökmenoğlu, Mustafa, vd. “Critic Temelli Aras Ve Marcos Yöntemleriyle Kırılgan Beşli Ülkelerin Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarına Göre Yeniden Değerlendirilmesi”. Selçuk Üniversitesi Akşehir Meslek Yüksekokulu Sosyal Bilimler Dergisi, sy 18, Aralık 2024, ss. 11-37, https://izlik.org/JA85ZU26SK.
Vancouver
1.Mustafa Gökmenoğlu, Ahmet Ali Bozkurt, Ali Şimşek. Critic Temelli Aras Ve Marcos Yöntemleriyle Kırılgan Beşli Ülkelerin Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarına Göre Yeniden Değerlendirilmesi. AKMYOSB [Internet]. 01 Aralık 2024;(18):11-37. Erişim adresi: https://izlik.org/JA85ZU26SK