İnceleme Makalesi

KRİPTO PARALARIN PSİKOLOJİK ÇEKİCİLİĞİ VE YATIRIMCI DAVRANIŞLARI: DAVRANIŞSAL FİNANS PERSPEKTİFİNDEN BİR İNCELEME

Sayı: 19 30 Haziran 2025
PDF İndir

KRİPTO PARALARIN PSİKOLOJİK ÇEKİCİLİĞİ VE YATIRIMCI DAVRANIŞLARI: DAVRANIŞSAL FİNANS PERSPEKTİFİNDEN BİR İNCELEME

Öz

Son yıllarda finansal piyasalarda giderek artan bir popülerlik kazanan kripto paralar, yatırımcılar için yüksek getiri vaat eden ve aynı zamanda riskli bir yatırım aracı olarak öne çıkmaktadır. Kripto paraların temel çekiciliği, merkeziyetsizlik, anonimlik, hızlı işlem imkânı ve inovatif teknolojik yapısı ile şekillenmekte, bu unsurlar yatırımcıların yüksek kazanç beklentisi ile hareket etmelerine yol açmaktadır. Ancak bu çekicilik, beraberinde irrasyonel yatırım kararlarını ve davranışsal önyargıları da getirmektedir. Bu araştırmanın amacı, kripto paraların yatırımcılar üzerindeki psikolojik çekiciliğini davranışsal finans perspektifinden ele alarak yatırımcı davranışlarını kapsamlı bir şekilde analiz etmektir. Yatırımcılar sıklıkla aşırı özgüven, sürü psikolojisi, çerçeveleme etkisi, kayıptan kaçınma, teyit yanlılığı gibi davranışsal eğilimlere kapılmakta, bu da piyasada yüksek volatiliteye ve dalgalanmalara neden olmaktadır. Sosyal medya ve çevrimiçi platformlar üzerinden yayılan olumlu veya olumsuz haberler, yatırımcıların ani ve abartılı tepkiler vermesine yol açarken, bu tür irrasyonel hareketler, piyasa fiyatlarını hızla değiştirebilmektedir. Davranışsal finans yaklaşımı, geleneksel finans teorilerinin öngörülerini aşarak, bireylerin yatırım kararlarını sadece rasyonel analizlerle değil, aynı zamanda duygusal ve bilişsel süreçlerle şekillendirdiğini vurgulamaktadır. Kripto para yatırımcılarının duygusal ve bilişsel eğilimlerini anlamak, piyasadaki dalgalanma dinamiklerini daha iyi açıklamakta ve yatırımcıların risk yönetimi becerilerini geliştirmek için yol gösterici olmaktadır. Bu çalışmada, davranışsal finansın temel kuramları çerçevesinde kripto para piyasalarındaki yatırımcı davranışları analiz edilmekte ve yatırımcıların irrasyonel karar alma süreçlerine neden olan faktörler ele alınmaktadır. Bu bakımdan, kripto paraların psikolojik çekiciliği ve yatırımcı davranışları arasındaki ilişki kapsamlı bir şekilde değerlendirilmektedir. Bu bağlamda, yatırımcıların daha sağlıklı finansal kararlar alabilmesi için davranışsal finansın sunduğu bakış açısının önemi vurgulanmakta, piyasa oynaklığını azaltmaya yönelik stratejik öneriler sunulmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akal, M., & Kılıç, E. (2020). Bireylerin Finansal Yatırım Kararlarını Etkileyen Davranışsal Faktörler: İ. BB. Mali Hizmetler Birimi Çalışanları Örneği. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 16(1), 131-154.
  2. Akdeniz, Ş., & Turan, İ. (2021). Davranışsal Finans Eğilimlerinin Risk Alma Düzeyine Etkisi. İşletme Araştırmaları Dergisi, 13(2), 1016-1032.
  3. Akın, I. (2019). Davranışsal Finans Açısından Yatırımcıların Kararlarının İncelenmesi. Journal of Academic Value Studies, 3(15), 11-21.
  4. Aktaş, F. R. (2012). Davranışsal Finans ve Yatırımcı Psikolojisi İMKB Üzerine Ampirik Bir Analiz (Doktora Tezi). Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  5. Altan, M., & Candoğan, M. A. (2014). Bankaların Finansal Performanslarının Değerlemesinde Geleneksel ve Gri Analizi: Katılım Bankalarında Karşılaştırmalı Bir Uygulama. Sosyal Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 14(27), 374-396.
  6. Arslan, E., & Boztosun, D. (2022). Demografik Faktörler ve Davranışsal Finans: Bireysel Yatırımcılar Üzerine Bir Araştırma. Turizm Ekonomi ve İşletme Araştırmaları Dergisi, 4(1), 30-46.
  7. Atak, O., & Kutukız, D. (2021). Davranışsal Finans Eğilimlerinin, Bireysel Yatırımcıların Yatırım Tercihlerine ve Yatırımlarda Yararlandıkları Bilgi Kaynaklarına Göre Karşılaştırılması: Muğla İlindeki Turizm İşletme Yöneticileri Üzerinde Bir Uygulama. Turizm Akademik Dergisi, 8(1), 231-248.
  8. Ateş, A. (2007). Finansal Yatırımların Davranışsal Finans Açısından Değerlendirilmesi Üzerine Bir Araştırma (Yüksek Lisans Tezi). Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Finans

Bölüm

İnceleme Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

26 Mayıs 2025

Kabul Tarihi

23 Haziran 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: 19

Kaynak Göster

APA
Garda, N., & Şahin, İ. E. (2025). KRİPTO PARALARIN PSİKOLOJİK ÇEKİCİLİĞİ VE YATIRIMCI DAVRANIŞLARI: DAVRANIŞSAL FİNANS PERSPEKTİFİNDEN BİR İNCELEME. Selçuk Üniversitesi Akşehir Meslek Yüksekokulu Sosyal Bilimler Dergisi, 19, 107-121. https://izlik.org/JA35NW78WL
AMA
1.Garda N, Şahin İE. KRİPTO PARALARIN PSİKOLOJİK ÇEKİCİLİĞİ VE YATIRIMCI DAVRANIŞLARI: DAVRANIŞSAL FİNANS PERSPEKTİFİNDEN BİR İNCELEME. AKMYOSB. 2025;(19):107-121. https://izlik.org/JA35NW78WL
Chicago
Garda, Nisa, ve İbrahim Erem Şahin. 2025. “KRİPTO PARALARIN PSİKOLOJİK ÇEKİCİLİĞİ VE YATIRIMCI DAVRANIŞLARI: DAVRANIŞSAL FİNANS PERSPEKTİFİNDEN BİR İNCELEME”. Selçuk Üniversitesi Akşehir Meslek Yüksekokulu Sosyal Bilimler Dergisi, sy 19: 107-21. https://izlik.org/JA35NW78WL.
EndNote
Garda N, Şahin İE (01 Haziran 2025) KRİPTO PARALARIN PSİKOLOJİK ÇEKİCİLİĞİ VE YATIRIMCI DAVRANIŞLARI: DAVRANIŞSAL FİNANS PERSPEKTİFİNDEN BİR İNCELEME. Selçuk Üniversitesi Akşehir Meslek Yüksekokulu Sosyal Bilimler Dergisi 19 107–121.
IEEE
[1]N. Garda ve İ. E. Şahin, “KRİPTO PARALARIN PSİKOLOJİK ÇEKİCİLİĞİ VE YATIRIMCI DAVRANIŞLARI: DAVRANIŞSAL FİNANS PERSPEKTİFİNDEN BİR İNCELEME”, AKMYOSB, sy 19, ss. 107–121, Haz. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA35NW78WL
ISNAD
Garda, Nisa - Şahin, İbrahim Erem. “KRİPTO PARALARIN PSİKOLOJİK ÇEKİCİLİĞİ VE YATIRIMCI DAVRANIŞLARI: DAVRANIŞSAL FİNANS PERSPEKTİFİNDEN BİR İNCELEME”. Selçuk Üniversitesi Akşehir Meslek Yüksekokulu Sosyal Bilimler Dergisi. 19 (01 Haziran 2025): 107-121. https://izlik.org/JA35NW78WL.
JAMA
1.Garda N, Şahin İE. KRİPTO PARALARIN PSİKOLOJİK ÇEKİCİLİĞİ VE YATIRIMCI DAVRANIŞLARI: DAVRANIŞSAL FİNANS PERSPEKTİFİNDEN BİR İNCELEME. AKMYOSB. 2025;:107–121.
MLA
Garda, Nisa, ve İbrahim Erem Şahin. “KRİPTO PARALARIN PSİKOLOJİK ÇEKİCİLİĞİ VE YATIRIMCI DAVRANIŞLARI: DAVRANIŞSAL FİNANS PERSPEKTİFİNDEN BİR İNCELEME”. Selçuk Üniversitesi Akşehir Meslek Yüksekokulu Sosyal Bilimler Dergisi, sy 19, Haziran 2025, ss. 107-21, https://izlik.org/JA35NW78WL.
Vancouver
1.Nisa Garda, İbrahim Erem Şahin. KRİPTO PARALARIN PSİKOLOJİK ÇEKİCİLİĞİ VE YATIRIMCI DAVRANIŞLARI: DAVRANIŞSAL FİNANS PERSPEKTİFİNDEN BİR İNCELEME. AKMYOSB [Internet]. 01 Haziran 2025;(19):107-21. Erişim adresi: https://izlik.org/JA35NW78WL