Derleme

POZİTİVİZMİN HEMŞİRELİK BİLİMİNE ETKİSİ

Sayı: 19 30 Haziran 2025
PDF İndir
TR EN

POZİTİVİZMİN HEMŞİRELİK BİLİMİNE ETKİSİ

Öz

Hemşirelikte pozitivist felsefenin gelişimi Pozitivizm, birçok hemşirelik kuramcısının katılımıyla hemşirelik bilimi literatüründe sıklıkla kullanılmaktadır. Hemşirelik disiplini 19. yüzyılın ortalarında Florence Nightingale tarafından başlatılmışsa da, hemşireliğin bir bilim dalı olduğu fikri 20. yüzyılın ortalarında ortaya çıkmıştır Matematik, fizik, kimya gibi “sert bilimler” olarak adlandırılan bilim dalları, bilginin gelişimine yönelik pozitivist bakış açılarına dönüşmüş ve bunların etkisi hemşirelik bilimine de bir yapılanmaya girmiştir. Pozitivizm, Nightingale'in 10 temel alanı içeren "Hemşirelik Üzerine Notlar" adlı kitabıyla başlamıştır. Nightingale Kırım Savaşında enfeksiyon ve ölümün azalması için uyguladığı hemşirelik bakımı ile ilgili verileri kaydetmiştir. Böylece bu durum, hemşirelik biliminde kanıta dayalı uygulamalarında başlangıcı olmuştur şeklinde belirtilmektedir. Profesyonel hemşireliğin ilk aşamalarında, tamamen pozitivist bir yaklaşımın benimsenmesi için girişimlerde bulunulmuştur. Pozitivist paradigma çatısı altındaki hemşirelik sorunu, yorumlayıcı bir paradigmaya, post-pozitivizme bakma ihtiyacını ortaya çıkarmıştır. Ancak pozitivist paradigmanın araştırma yöntemleri pozitivizmin tamamen terk edilmesini de engellemektedir. Yorumlayıcı paradigmadaki pozitivizmin aksine, sonuçlar araştırmacının görüşleri, deneyimleri, değerleri ve algıları tarafından belirlenebilir ve farklı insanlar, topluluklar ve grupların dünyada 'gerçek' olanı algılaması ve araştırmanın yer aldığı "kontrol dışı" ortam, post pozitivizmin karakteristiğidir. Tüm bu özellikler hemşirelikte var olan görüş ve bakım standartları ile uyumludur. Bu nedenle birçok sağlık araştırmacısı insan deneyimlerini, ihtiyaçlarını ve duygularını daha iyi anlamak için paradigmalara yönelmektedir. Son çeyrek yüzyıl, hemşirelik araştırma metodolojilerinde yaygın bir çoğulculuk anlayışına da tanık olmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Alikılıç İ. (2021). Pozitivizm ve Postpozitivizm. İnsanat Sanat Tasarım ve Mimarlık Araştırmaları Dergisi, 1(1):39-62.
  2. Akkaya, F. (2012). Rudolf Carnap’ta Gözlemlenebilirlik Kavramı (Yüksek Lisans Tezi). T.C. Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  3. Ann, E, Barrett, M. (2015). What is Nursing Science? Nursing Science Quarterly, 15, 1, 52-60.
  4. Alligood, MR. (2014). Areas for Further Development of Theory Based Nursing Practice. Elsevier; 414-424.
  5. Babadağ, K, Kara, M. (2004). Kanıta Dayalı Hemşirelik ve Meslekleşme, Atatürk Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi, 7, 2, 112-117.
  6. Balkız, B. (2003). Sosyolojide Pozitivist Yöntem Anlayışı ve Türkiye’deki Etkisi. Ege Üniversitesi. Retrieved from http://acikerisim.ege.edu.tr:8081/jspui/handle/11454/737.
  7. Bati, K. (2013). Fen Eğitiminde Bilimsel Yöntem Süreci Öğretimi Üzerine Bir İnceleme: Pozitivizmden Anarşist Bilgi Kuramına. Pamukkale University Journal of Education, 2(34), 211–226. http://doi.org/10.9779/PUJE590.
  8. Bullock A, Trombley S. (1999). [Eds] The Fontana Dictionary of Modern Thought, London: Harper-Collins, pp.669-737.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Hizmetleri ve Sistemleri (Diğer)

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

30 Mayıs 2025

Kabul Tarihi

25 Haziran 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: 19

Kaynak Göster

APA
Kahveci Ceylan, B., & Mete, M. (2025). POZİTİVİZMİN HEMŞİRELİK BİLİMİNE ETKİSİ. Selçuk Üniversitesi Akşehir Meslek Yüksekokulu Sosyal Bilimler Dergisi, 19, 122-129. https://izlik.org/JA68FP24XY
AMA
1.Kahveci Ceylan B, Mete M. POZİTİVİZMİN HEMŞİRELİK BİLİMİNE ETKİSİ. AKMYOSB. 2025;(19):122-129. https://izlik.org/JA68FP24XY
Chicago
Kahveci Ceylan, Berna, ve Mustafa Mete. 2025. “POZİTİVİZMİN HEMŞİRELİK BİLİMİNE ETKİSİ”. Selçuk Üniversitesi Akşehir Meslek Yüksekokulu Sosyal Bilimler Dergisi, sy 19: 122-29. https://izlik.org/JA68FP24XY.
EndNote
Kahveci Ceylan B, Mete M (01 Haziran 2025) POZİTİVİZMİN HEMŞİRELİK BİLİMİNE ETKİSİ. Selçuk Üniversitesi Akşehir Meslek Yüksekokulu Sosyal Bilimler Dergisi 19 122–129.
IEEE
[1]B. Kahveci Ceylan ve M. Mete, “POZİTİVİZMİN HEMŞİRELİK BİLİMİNE ETKİSİ”, AKMYOSB, sy 19, ss. 122–129, Haz. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA68FP24XY
ISNAD
Kahveci Ceylan, Berna - Mete, Mustafa. “POZİTİVİZMİN HEMŞİRELİK BİLİMİNE ETKİSİ”. Selçuk Üniversitesi Akşehir Meslek Yüksekokulu Sosyal Bilimler Dergisi. 19 (01 Haziran 2025): 122-129. https://izlik.org/JA68FP24XY.
JAMA
1.Kahveci Ceylan B, Mete M. POZİTİVİZMİN HEMŞİRELİK BİLİMİNE ETKİSİ. AKMYOSB. 2025;:122–129.
MLA
Kahveci Ceylan, Berna, ve Mustafa Mete. “POZİTİVİZMİN HEMŞİRELİK BİLİMİNE ETKİSİ”. Selçuk Üniversitesi Akşehir Meslek Yüksekokulu Sosyal Bilimler Dergisi, sy 19, Haziran 2025, ss. 122-9, https://izlik.org/JA68FP24XY.
Vancouver
1.Berna Kahveci Ceylan, Mustafa Mete. POZİTİVİZMİN HEMŞİRELİK BİLİMİNE ETKİSİ. AKMYOSB [Internet]. 01 Haziran 2025;(19):122-9. Erişim adresi: https://izlik.org/JA68FP24XY