The Impacts of Climate Change on Afghanistan: Environmental, Economic, and Socio-Cultural Dimensions

Öz

Climate change emerges today not merely as an environmental issue but as a multidimensional crisis dynamic that simultaneously destabilizes development, security, and social justice. Particularly in contexts characterized by fragile state structures, this crisis intertwines with existing socio-economic and political challenges to produce profound and enduring vulnerability regimes. Despite its negligible historical contribution to global greenhouse gas emissions, Afghanistan stands at the core of this study as one of the most severely impacted nations. This research provides a holistic analysis of the environmental, economic, and social ramifications of climate change in Afghanistan. It demonstrates how climate vulnerability generates multilayered and mutually reinforcing outcomes across agriculture, water, energy, livelihoods, migration, and security. Specifically, the degradation of the cryosphere and subsequent hydrological shifts structurally diminish water availability, rendering agricultural production, energy infrastructure, and settlement patterns increasingly precarious. These ecological processes are linked to irreversible threshold crossings, indicating that climate risks constitute permanent structural threats rather than transient shocks. Furthermore, the study contends that in Afghanistan, the crisis is exacerbated less by physical hazards themselves than by a limited institutional capacity to formulate effective responses. Institutional weaknesses, a legacy of prolonged conflict, and an externally dependent economy amplify climate-triggered dynamics of instability, transforming the climate crisis into a primary security concern. At the household level, climate-induced economic desperation deepens the dependency trap, necessitating maladaptive coping strategies such as child labor, early marriage, and systemic indebtedness. From a climate justice perspective, the study discusses the asymmetry between Afghanistan’s low emissions and high vulnerability, highlighting how post-Taliban restrictions on international climate finance have entrenched this structural injustice. Ultimately, the article argues that climate change in Afghanistan cannot be managed through purely technical adaptation instead, it demands a transformative resilience approach a holistic policy framework integrating development, security, and social justice.

Anahtar Kelimeler

• Afghanistan
• Afghanistan
• cryospheric collapse
• climate-induced anarchy
• climate vulnerability
• dependency trap
• psycho-climatic stress
• transformative resilience,

İklim Değişikliğinin Afganistan Üzerindeki Etkileri: Çevresel, Ekonomik Ve Sosyo-Kültürel Boyutlar

Öz

İklim değişikliği, günümüzde yalnızca çevresel bir sorun değil kalkınma, güvenlik ve toplumsal adalet alanlarını eşzamanlı biçimde etkileyen çok boyutlu bir kriz dinamiği olarak ortaya çıkmaktadır. Bu kriz, özellikle kırılgan devlet yapılarının hakim olduğu ülkelerde, mevcut sosyo-ekonomik ve siyasal sorunlarla iç içe geçerek derin ve uzun vadeli kırılganlık rejimleri üretmektedir. Afganistan, küresel sera gazı emisyonlarına tarihsel katkısı son derece sınırlı olmasına rağmen, iklim değişikliğinin yıkıcı etkilerini en yoğun biçimde deneyimleyen ülkelerden biri olması nedeniyle bu çalışmanın odağını oluşturmaktadır. Çalışma, Afganistan’da iklim değişikliğinin çevresel, ekonomik ve toplumsal etkilerini bütüncül bir çerçevede analiz etmeyi amaçlamaktadır. Çalışmada iklim kırılganlığının tarım, su, enerji, geçim sistemleri, göç ve güvenlik alanlarında nasıl çok katmanlı ve karşılıklı olarak pekişen sonuçlar ürettiği ortaya konulmaktadır. Özellikle kriyosfer çöküşü ve buna bağlı hidrolojik rejim dönüşümleri, su mevcudiyetini yapısal biçimde azaltarak tarımsal üretimi, enerji altyapısını ve yerleşim sistemlerini kırılgan hale getirmektedir. Bu ekolojik süreçler, geri döndürülmesi güç eşik geçişleriyle ilişkilendirilmekte ve iklim risklerinin geçici şoklar değil, kalıcı yapısal tehditler olduğunu göstermektedir. Çalışma ayrıca, Afganistan bağlamında iklim değişikliğinin fiziksel tehlikelerden ziyade bu tehlikelere etkili yanıt üretme kapasitesinin sınırlılığı nedeniyle derinleştiğini vurgulamaktadır. Kurumsal zayıflıklar, uzun süreli çatışma geçmişi ve dışa bağımlı ekonomik yapı, iklimle tetiklenen anarşi dinamiklerini güçlendirmekte iklim krizi mevcut toplumsal ve siyasal gerilimleri besleyen bir güvenlik sorunu haline gelmektedir. Hanehalkı düzeyinde ise iklim baskısı ve ekonomik çaresizlik, bağımlılık tuzağını derinleştirerek çocuk işçiliği, erken evlilik ve aşırı borçlanma gibi olumsuz başa çıkma stratejilerinin yaygınlaşmasına yol açmaktadır. Bu süreçler, psiko-iklimsel stres biçimlerini de besleyerek toplumsal refahı çok boyutlu olarak zayıflatmaktadır. Çalışma, iklim adaleti perspektifinden Afganistan’ın düşük emisyona karşılık yüksek kırılganlık asimetrisini tartışmakta, Taliban yönetimi sonrasında uluslararası iklim finansmanına erişimde yaşanan kısıtların bu yapısal adaletsizliği nasıl derinleştirdiğini ortaya koymaktadır. Sonuç olarak makale, Afganistan örneği üzerinden iklim değişikliğinin yalnızca teknik uyum politikalarıyla yönetilemeyeceğini dönüştürücü dayanıklılık yaklaşımının, kalkınma, güvenlik ve toplumsal adalet boyutlarını içeren bütüncül bir politika çerçevesi gerektirdiğini savunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Afganistan
• bağımlılık tuzağı
• dönüştürücü dayanıklılık
• iklim kırılganlığı
• iklimle tetiklenen anarşi
• kriyosfer çöküşü
• psiko iklimsel stres

Kaynakça

1. ACAPS. (2024). Afghanistan: The key risks Afghans face between 2024–2030 that are driven or compounded by climate change. https://www.acaps.org/fileadmin/Data_Product/Main_media/20240731_ACAPS_Afghanistan_-_Climate_risks_report.pdf
2. Ahmadzai, H. (2020). “How Is Off-Farm Income Linked to On-Farm Diversification? Evidence from Afghanistan”, 1–12.
3. Akhundzadah, N. A. (2024). “Analyzing Temperature, Precipitation, and River Discharge Trends in Afghanistan’s Main River Basins Using Innovative Trend Analysis, Mann–Kendall, and Sen’s Slope Methods”. Climate, 12(12), 196.
4. Azizi, F. & Lane, S. (2023). “Spatial and Temporal Evolution of Glacier Lakes in the Hindukush Region of Afghanistan (HKA)”. EGU General Assembly 2023, Vienna, Austria, 24–28 April 2023. EGU23-8539.
5. Azizi, F., & Lane, S. (2025). “Impacts and Downstream Propagation of Glacial Lake Outburst Floods (GLOFs) in Afghanistan: Case Study of the 2018 and 2021 Outbursts in Peshghor, Panjshir Valley”. International Mountain Conference 2025, Innsbruck, 14–18 September.
6. Azizi, M.I., Xu, B., Kamara, M., & Rahmani, B. (2024). Impacts of Climate Change in Afghanistan and an Overview of Sustainable Development Efforts. European Journal of Theoretical and Applied Sciences, 2(4), 495-516. Bedoya Arguelles, G., Belyakova, Y., Coville, A., Escande, T., Isaqzadeh, M., & Ndiaye, A. (2023). Building Resilient Livelihoods: The Enduring Impacts of Afghanistan’s Targeting the Ultra-Poor Program.
7. Climate Centre (2024). Afghanistan. https://www.climatecentre.org/wp-content/uploads/RCCC-Country-profiles-Afghanistan_2024_final.pdf. DOI: 10.59324/ejtas.2024.2(4).42
8. Habib, N., Ariyawardana, A., & Aziz, A. A. (2023). “The Influence and Impact of Livelihood Capitals on Livelihood Diversification Strategies in Developing Countries: A Systematic Literature Review”. Environmental Science and Pollution Research, 30(27), 69882–69898.

9. Holloway, K., Ullah, Z., Ahmadi, D. et al. (2022). Climate Change, Conflict and Internal Displacement in Afghanistan. HPG Case Study, ODI.
10. Hosseini, S. A. (2024). “At the Crossroads of Physics and Climate: A Comprehensive Review of Climate Change in Afghanistan”. Nangarhar University International Journal of Biosciences, 515–518. https://www.odi.org/en/publications/
11. Jawhar, S., Akif, C., Habibi, E., & Yılmaz, Ö. (2024). “Livestock Sector's Economic Significance and Livelihood Support in Afghanistan: A Focus on Small Ruminants”. Nangarhar University International Journal of Biosciences, 3(2).
12. Khan, Z., Bawari, N., Wadeer, S., Niazi, M. J., Nazar, N. M., & Aftab, S. U. (2024). “Chemical Perspectives on the Impact of Climate Change in Afghanistan: A Comprehensive Review”. Turkish Journal of Computer and Mathematics Education, 15(2), 104–116.
13. Masood, A., Hashmi, M. Z. U. R., & Mushtaq, H. (2018). “Spatio-Temporal Analysis of Early Twenty-First Century Areal Changes in the Kabul River Basin Cryosphere”. Earth Systems and Environment, 2, 563–571.
14. Najmuddin, O., Li, Z., Khan, R., & Zhuang, W. (2022). “Valuation of Land-Use/Land-Cover-Based Ecosystem Services in Afghanistan—An Assessment of the Past and Future”. Land, 11(11), 1906.
15. Rahmani, H., & Abid, M. O. (2024). “Sustainable Solutions to Mitigate the Negative Effects of Climate Change on Afghanistan”. Nangarhar University International Journal of Biosciences, 494–497.
16. Saba, D. S. (2001). “Afghanistan: Environmental Degradation in a Fragile Ecological Setting”. The International Journal of Sustainable Development & World Ecology, 8(4), 279–289.
17. Safi, I., Payab, H., Sijapati, S., & Asif, M. (2016). “Analysis of the Traditional Mirab System and Pointers for its Preservation in Afghanistan”. 2nd World Irrigation Forum, Chiang Mai, Thailand, 6–8 November.
18. Schumm, W. R., Brady, C. A., Cerny, J., Francis, M., Mann, M., Solis, D., & Standefer, S. J. (2021). “The Importance of Catastrophe Theory and Nonlinear Modeling Applied to the Collapse of Afghanistan in the Late Summer of 2021”. American Journal of Biomedical Science and Research, 15(2), 128–138.
19. Shroder, J. F. (2012). “Afghanistan: Rich Resource Base and Existing Environmental Despoliation”. Environmental Earth Sciences, 67, 1971–1986.
20. SIPRI (2023). Climate, Peace and Security Fact Sheet: Afghanistan.https://www.sipri.org/publications/
21. Silver, E. (2023). İklim Krizinde Hayatta Kalma Rehberi. Ankara: Gece Kitaplığı. Thomas, V. (2016). Climate Change in Afghanistan: Perspectives and Opportunities. Heinrich Böll Stiftung.
22. UNOCHA(2025). Afghanistan: Humanitarian Update, April 2025 https://www.unocha.org/publications/report/afghanistan/afghanistan-humanitarian-update-april-2025.
23. WFP, UNEP & NEPA (2016). Climate Change in Afghanistan: What Does It Mean for Rural Livelihoods and Food Security? Afghanistan.
24. World Bank Group & Asian Development Bank (2021). Climate Risk Country Profile: Afghanistan.
25. World Bank Group & Asian Development Bank. (2021). Climate risk country profile: Afghanistan.
26. Xiao, C. D., Zhang, T., Che, T., Wei, Z. Q., Wu, T. H., Huang, L., ... & Qin, D. H. (2023). “Do Abrupt Cryosphere Events in High Mountain Asia Indicate Earlier Tipping Point Than Expected?”. Advances in Climate Change Research, 14(6), 873–883.
27. Yar, F. G. M., & Zarghani, S. H. (2024). “Investigating the Consequences of Climate Change and its Impact on Afghanistan’s Security”. Nangarhar University International Journal of Biosciences, 498–502.
28. Zaki, N. (2023). An Overview of Climate Change in Afghanistan: Causes, Consequences, Challenges and Policies. Institute of Political Science, Technical University of Darmstadt.