Türkçedeki Salgın: “Aynen”

Öz

Bireyler arasında anlaşmayı sağlayan dil, iletişimin temel aracıdır. Duygu ve düşüncelerini muhatabına konuşmak suretiyle iletmek isteyen birey, bu süreçte dilin iki yönünden birini oluşturan konuşma dilini kullanır. Konuşma dili, günlük yaşantıda çevremizdeki bireylerle iletişim kurmak için kullandığımız dildir. Konuşma dilinde muhatabı anlamak, kendini de iyi, doğru ve güzel ifade edebilmek için bireyin dili etkili ve başarılı kullanması bir zorunluluktur. Aksi hâlde eksik, kusurlu ya da yanlış anlaşılmalar, gülünç duruma düşme, küçümsenme, eğlence konusu olma, aşağılanma vb. durumlar yaşanabilmektedir. Çalışmanın konusunu oluşturan “aynen” sözcüğünün sözlük anlamı dışında cevaplama ve onaylama bildirmek için son zamanlarda başta gençler olmak üzere her yaş grubundaki bireylerin konuşma diline pelesenk olduğu görülmüştür. Hâlbuki Türkçe; duygu, düşünce, istek, deneyim vb.lerimizi muhataba başarılı bir şekilde iletebilmemizi sağlayan zengin bir söz varlığına sahiptir. Bu çalışmada “aynen” sözcüğü yerine kullanılabilecek bazı kelime ve ifadelerin varlığına işaret edilerek bireylere etkili ve başarılı iletişim için dilimizin zengin söz dağarcığından yararlanabileceklerini hatırlatmak ve Türkçenin söz varlığı üzerine bir farkındalık oluşturmak amaçlanmıştır. Çalışmanın sonucunda Türkçenin zengin bir kelime hazinesine sahip olduğuna değinilerek bireyin çevresindeki insanlarla iyi, doğru ve güzel bir iletişim kurabilmesi için dili etkili ve başarılı kullanması gerektiğinin altı çizilmiştir. Bunun için bireyin okuma eylemine önem vermesi gerektiğine işaret edilmiş ve nihayetinde okuma yoluyla Türkçenin zengin söz varlığının farkına varan ve kendi sözcük hazinesini de geliştiren bireyden, konuşma dilinde “aynen” sözcüğünün yerine söylenebilecek kelime ve ifadelerin varlığını bilerek bu doğrultuda konuşmasının beklendiği vurgulanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Dil
• Türkçe
• Konuşma Dili
• Söz Varlığı
• Aynen

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK

Proje Numarası

1919B012418682

THE EPIDEMIC IN TURKISH: “AYNEN”

Öz

Language, which enables understanding between individuals, is the fundamental tool of communication. An individual who wishes to convey their feelings and thoughts to another person through speech uses speaking language, which constitutes one of the two aspects of language, in this process. Speaking language is the language we use to communicate with the people around us in daily life. In speaking language, effective and successful use of language is essential for both understanding the other person and expressing oneself well, accurately, and beautifully. Otherwise, incomplete, flawed, or misunderstood situations may arise, leading to ridicule, contempt, being the subject of amusement, humiliation, etc. The word “aynen” which is the subject of this study, has recently become commonly used in speaking language, especially among young people but also among individuals of all age groups, to express response and confirmation, beyond its dictionary meaning. However, Turkish possesses a rich vocabulary that enables us to successfully convey our feelings, thoughts, desires, experiences, etc., to the recipient. This study aims to highlight the existence of alternative words and expressions that can be used in place of the word “aynen” reminding individuals that they can utilize the rich vocabulary of our language for effective and successful communication, and creating awareness about the vocabulary of Turkish. The study concludes by highlighting that Turkish possesses a rich vocabulary and emphasizes that individuals must use the language effectively and successfully to establish good, accurate, and pleasant communication with those around them. It was pointed out that individuals should attach importance to the act of reading, and ultimately, it was emphasized that individuals who become aware of the rich vocabulary of the Turkish language through reading and improve their own vocabulary are expected to speak in accordance with the knowledge of words and expressions that can be used in place of the word “aynen” in speaking language.

Anahtar Kelimeler

• Language
• Turkish
• Speaking Language
• Vocabulary
• Same

Destekleyen Kurum

TUBİTAK

Proje Numarası

1919B012418682

Kaynakça

1. Akalın, Ş. H. (2009). “Türk Dili: Dünya Dili”, Türk Dili, Sayı 687 (Mart), s. 195-204.
2. Aksan, D. (2000). Her Yönüyle Dil Ana Çizgileriyle Dilbilim, Cilt I, Ankara, TDK Yayınları.
3. Aksan, D. (2004). “Türk Dili Zengin Bir Dil Midir?”, Dilbilim ve Türkçe Yazıları, İstanbul, Multilingual Yayınları, s. 119-124.
4. Aksan, D. (2006). Türkçenin Zenginlikleri, İncelikleri, (2. Baskı), Ankara, Bilgi Yayınevi.
5. Aksan, D. (2014). Anadilimizin Söz Denizinde, (3. Baskı), Ankara, Bilgi Yayınevi.
6. Aksan, D. (2015). Türkçenin Sözvarlığı, (1. Baskı), Ankara, Bilgi Yayınevi.
7. Aktaş, Ş. (2010). “Dilin Doğru ve Güzel Kullanımı Üzerine”, TÜBAR, XXVII, Bahar, s. 37-42.
8. Aktaş, Ş. & Gündüz, O. (2003). Yazılı ve Sözlü Anlatım, (4. Baskı), Ankara, Akçağ Yayınları.

9. Bayram, A. (2020). “Popüler Kültürle Sürüklenen Sözcükler”, Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, C. XLIV, Aralık, Sayı 2, s. 19-29.
10. Biçer, N. & Alan, Y. (2019). “Kutadgu Bilig’de Konuşma Eğitimi”, Yeni Türkiye, 105, s. 224-232.
11. Demir, T. (2010). “Konuşma Eğitiminde Benmerkezci Konuşmaya Yönelik Bir Deneme”, Kastamonu Eğitim Dergisi, Mayıs, Cilt 18, No: 2, s. 415-430.
12. Demir, N. & Yılmaz E. (2017). Türk Dili Yazılı ve Sözlü Anlatım, (5. Baskı), Ankara, Nobel Yayınları.
13. Eker, S. (2019). Çağdaş Türk Dili, (12. Baskı), Ankara, Grafiker Yayınları.
14. Ergin, M. (2001). Türk Dil Bilgisi, İstanbul, Bayrak Basım/Yayın/Tanıtım.
15. Göçer, A. (2009). “Türkçe Eğitiminde Öğrencilerin Söz Varlığını Geliştirme Etkinlikleri ve Sözlük Kullanımı”, Turkish Studies, Cilt 4, Sayı 4, s. 1025-1055.
16. Gülseren, C. & Batur, Z. (2009). “Sözlüklerin Niteliği ve İşlevsel Özelliği Bağlamında Sözlük Okuma Alışkanlığının Anadili Becerilerine Etkisi Üzerine Kuramsal Bir Yaklaşım”, Turkish Studies, Cilt 4, Sayı 4, s.135-147.
17. Gündüz, O. & Şimşek T. (2014). Anlatma Teknikleri 2 Uygulamalı Konuşma Eğitimi El Kitabı, (1. Baskı), Ankara, Grafiker Yayınları.
18. Hirik, E. (2019), “Türkiye Türkçesinde Bir Değiştirim Örneği: “Aynen””, XI. Dünya Dili Türkçe Sempozyumu Bildiri Kitabı, s. 683-694.
19. Karatay, H. (2007). “Kelime Öğretimi”, GÜ, Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, Cilt 27, Sayı 1, s. 141-153.
20. Korkmaz, Z. (1995). “Dil Nedir?”, Türk Dili Üzerine Araştırmalar Birinci Cilt, Ankara, TDK Yayınları, s. 660-666.
21. Korkmaz, Z. (2007). “Günümüzde Dil Yozlaşması”, Türk Dili Üzerine Araştırmalar III, Ankara, TDK Yayınları, s. 363- 372.
22. Korkmaz, Z. (2015). “Bir Dünya Dili Olma Açısından Türkçemiz Üzerinde Genel Bir Değerlendirme”, “Türkçe Nasıl Bir Dildir?”, Türk Dili Üzerine Araştırmalar IV, Ankara, TDK Yayınları, s. 17-37.
23. Korkmaz, Z. (2019). Dil Bilgisi Terimleri Sözlüğü, (6. Baskı), Ankara, TDK Yayınları.
24. Özbay, M. (2006). “Konuşma Eğitimi ve Öz güven”, Belleten, Sayı I, s. 177-193.
25. Özbay, M. & Melanlıoğlu, D. (2008). “Türkçe Eğitiminde Kelime Hazinesinin Önemi”, Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Eğitim Fakültesi Dergisi, Haziran, Cilt V, Sayı I, s. 30-45.
26. Parlar, Z. (2022). “Gündelik Dilin Yeni Jokeri: Aynen”, The Journal of Turkic Language and Literature Surveys (TULLIS), 7 (1), s. 32-57.
27. Türk Dil Kurumu. (2019). Türkçe Sözlük, (11. Baskı), Ankara, TDK Yayınları.
28. Yaman, E. (2016). “Türkçenin Güncel Söz Varlığı”, Millî Eğitim, Sayı 210, Bahar, s. 85-91.
29. Yüksel, T. (2022). “Konuşma Dilinde İfade Yanlışları: “Aynen”, “Yani”, “Sıkıntı Yok” Örnekleri”, Prof. Dr. Nâzım H. Polat’a Armağan, Ankara, Türk Edebiyatı Vakfı Yayınları, s. 891-895.