Elazığ Salçalı Köftesinin Gastronomi Turizmi Ürünü Olarak Konumlandırılması: Stratejik Bir Yaklaşım

Öz

Gastronomi turizmi, son yıllarda destinasyonların özgün yemek kültürünü bir çekim unsuru olarak kullanarak hem ekonomik getiriyi artıran hem de kültürel mirasın korunmasını sağlayan önemli ve popüler bir turizm türü hâline gelmiştir. Zengin mutfak kültürü ve coğrafi işaret potansiyeliyle öne çıkan Elazığ, salçalı köfte gibi karakteristik yemekler üzerinden güçlü bir gastronomi destinasyonu markası olabilecek değerlere sahiptir. Bu değerlerin en bilinenlerinden olan salçalı köfte, köfteciler sokağında başlayan serüvenini Elazığ’ın farklı yerlerine yayılmış köfteciler ile devam ettirmektedir. Bu çalışmanın amacı, Elazığ salçalı köftesini gastronomi turizmi ürünü olarak konumlandırmak için yapılması gerekenleri stratejik bir yaklaşım ile belirlemektir. Bu kapsamda yapılacaklar coğrafi işaretleme, ürün standardizasyonu, deneyimsel tur tasarımı, pazarlama uygulamaları, paydaş iş birlikleri ve sürdürülebilirlik boyutlarıyla ele alınmıştır. Çalışma, literatür taraması ve mevcut raporlar üzerinden kavramsal bir çerçeve sunmakta ve uygulamaya dönük somut öneriler geliştirmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Elazığ
• Salçalı Köfte
• Gastronomi Turizmi
• Destinasyon Pazarlaması
• Gastronomi Pazarlaması

Promoting Elazığ Saucy Meatball as a Gastronomic Tourism Product: A Strategic Approach

Öz

Gastronomy tourism has become an increasingly important and popular form of tourism in recent years, utilizing destinations' unique food cultures as a key attraction to both boost economic returns and preserve cultural heritage. Elazığ, which stands out for its rich culinary culture and potential for geographical indications, could become a strong gastronomic destination brand through dishes such as saucy meatballs. One of the most well-known of these values, saucy meatball, began its journey in the streets of meatball vendors and continues to be served by meatball vendors spread across different parts of Elazığ. This study aims to determine, through a strategic approach, what needs to be done to position Elazığ saucy meatball as a gastronomy tourism product. In this context, the actions to be taken are addressed under the following headings: geographical indication, product standardization, experiential tour design, marketing applications, stakeholder collaborations, and sustainability. The study presents a conceptual framework based on a literature review and existing reports and develops concrete implementation recommendations.

Anahtar Kelimeler

• Elazığ
• Saucy Meatball
• Gastronomy Tourism
• Destination Marketing
• Gastronomy Marketing

Kaynakça

1. Acle-Mena, R. S., Santos-Díaz, J. Y., & Herrera-López, B. (2020). Traditional gastronomy as a tourist attraction in the city of Puebla (Mexico). Journal of Research, Development and Innovation, 10(2), 237-248. https://doi.org/10.19053/20278306.v10.n2.2020.10624
2. Adirestuty, F., Ratnasart, R. T., Wardhana, A. K., Miraj, D. A., & Battour, M. (2025). Gastronomy of religious tourism: Overview and future research agenda. Geo Journal of Tourism and Geosites, 58(1), 188-199. https://doi.org/10.1016/j.ijgfs.2023.10081910.30892/gtg.58116-1401
3. Aktürk, H. (2021). The Evaluatıon of Studıes about Gastronomy Tourısm in the Tourısm Lıterature. Journal of Tourism Intelligence and Smartness, 4(2), 140-167.
4. Alanka, D. (2024). Nitel bir araştırma yöntemi olarak içerik analizi: Teorik bir çerçeve. Kronotop İletişim Dergisi, 1(1), 64-84. https://izlik.org/JA92LL24LY
5. Ateş, A., & Sunar, H. (2021). Gastronomi Pazarlaması. İçinde: Eds. Ateş, Alper, Erdem, Bilal, Pazarlamada Güncel Yaklaşımlar, (ss. 7-32). Eğitim Yayınevi.
6. Bushati, B., & Laçej, E. (2024). Innovation in Gastronomic Tourism: The Impact of Value Chain Stages on the Tourist Experience. In 10th International Scientific Conference ERAZ 2024 Conference Proceedings (p. 607-613). https://doi.org/10.31410/ERAZ.2024.607
7. Cheng, D. (2023). Exploring the cultural anthropology of gastronomic tourism: Supply-side stakeholders’ perspectives and experiences of Suzhoustyle cakes. International Journal of Gastronomy and Food Science, 34, 100819. https://doi.org/10.1016/j.ijgfs.2023.100819
8. Çolakoğlu, N. K., & Sarıışık, M. (2023). Destinasyon pazarlaması kapsamında Elazığ mutfak kültürünün ve coğrafi işaretli gastronomi ürün potansiyelinin belirlenmesine yönelik bir araştırma. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 25(3), 1159-1169.

9. Demir, Ö., & Sezgin, E. E. (2020). Elazığ İlinin Sağlık Turizmi Açısından SWOT Analizi İle Değerlendirilmesi. Fırat Üniversitesi Harput Araştırmaları Dergisi, 7(14), 111-129.
10. Doğan, E., & Yamak, F. B. (2021). Elâzığ ili içme beldesi ekoturizm potansiyelinin değerlendirilmesi. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, (32), 86-91. https://doi.org/10.31590/ejosat.1039389
11. Dordai, L., Becze, A., & Roman, M. (2026). Gastronomic Tourism: Global Trends, Sustainability Challenges, and Research Directions (2010-2025)-A Comprehensive Review. Gastronomy, 4(1), 4. https://doi.org/10.3390/gastronomy4010004
12. Elazığ Belediyesi (elazig.bel.tr). Mutfak Kültürü & Yemekler. https://www.elazig.bel.tr/kent-rehberi/mutfak-kulturu--yemekler/233/
13. Elazığ Kültür ve Tanıtma Vakfı (elazigvakfi.org.tr). Türkiye’de Çeşitlilikte İkinci Sırada Yer Alan Elazığ Mutfağı. https://elazigvakfi.org.tr/TR/news_154_elazig-mutfagi
14. Elazığ Ticaret ve Sanayi Odası (2021). Elazığ TSO 2021 Coğrafi İşaretler Hedef Raporu https://elazigtso.org.tr/tr/wp-content/uploads/2023/03/COGRAFI-ISARETLER-Raporu-04-01-2021.pdf
15. Ercan, M. O., & Gülcan, D. (2021). Elazığ Mutfak kültüründe yer alan yöresel yemeklerin incelenmesi: Nitel bir araştırma. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 5(1), 47-71.
16. Eryılmaz, G., & Orhan, H. C. (2021). Elazığ İli Gastronomi Turizmi Potansiyelinin SWOT Analizi ile Değerlendirilmesi. Turizm Çalışmaları Dergisi, 3(2), 1-18.
17. Esponda Pérez, J. A., Marroquín Figueroa, J. M., & Álvarez Trujillo, A. M. (2024). Sustainable management of gastronomic tourism in specific destinations: Perspectives and challenges. Journal of Infrastructure, Policy and Development, 8(9), 7508. https://doi.org/10.24294/jipd.v8i9.7508
18. Everett, S. (2012). Production places or consumption places? The place-making agency of food tourism in Ireland and Scotland. Tourism Geographies, 14(4), 535-554. https://doi.org/10.1080/14616688.2012.647321
19. Fernandez, M. G., Baptista, N., & Antão, M. (2025). Transition to a Sustainable Economy: A Scoping Review of Literature Focused on Sustainable Gastronomy. Revista Turismo & Desenvolvimento (RT&D)/Journal of Tourism & Development, (48), 350-390. https://doi.org/10.34624/rtd.v48i1.36733
20. Fırat Haber FÜ İletişim Fakültesi Uygulama Gazetesi (2021). Elazığ’ın meşhur lezzeti: Salçalı Köfte. https://gazete.firat.edu.tr/elazigin-meshur-lezzeti-salcali-kofte-2.html
21. Grbeša, I., & Miše, K. B. (2024). Gastronomy as destination attraction factor: a destination management perspective. In Faculty of Tourism and Hospitality Management in Opatija. Biennial International Congress. Tourism & Hospitality Industry (pp. 57-63). University of Rijeka, Faculty of Tourism & Hospitality Management.
22. Guzel, B., & Apaydin, M. (2016). Gastronomy tourism: Motivations and destinations. In: Global issues and trends in tourism Eds: Avcikurt, C., Dinu, M. S., Hacıoğlu, N., Efe, R., Soykan, A., Tetik, N., (pp. 394-404). St. Kliment Ohridski University Press
23. Güllü, K., & Yaşar, M. (2019). Yerel halkın alternatif turizm potansiyeli algılaması: Elazığ örneği. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 33(47), 107-126.
24. Gürel, E., & Tat, M. (2017). SWOT analysis: A theoretical review. Journal of International Social Research, 10(51), 994-1006. https://doi.org/10.17719/jisr.2017.1832
25. Hadian, M. S. D., Mudalifa, F., Novianti, E., Khodijah, U. S. L., & Yuliawati, A. K. (2024). The Rise of Gastronomy Tourism: A Systematic Literature Review. In 8th Global Conference on Business, Management, and Entrepreneurship (GCBME 2023) (pp. 503-508). Atlantis Press.
26. Harput Uygulama ve Araştırma Merkezi (harputmer). Elazığ Mutfağı. https://harputmer.firat.edu.tr/tr/page/9610
27. Hillel, D., Belhassen, Y., & Shani, A. (2013). What makes a gastronomic destination attractive? Evidence from the Israeli Negev, Tourism Management, 36, 200-209. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2012.12.006
28. Iswari, H. R., Nur, A. W. M. R. B., & Rusdianti, I. S. (2025). Developing Malang City Tourism: A Qualitative Analysis of Opportunities, Challenges, and Sustainability Strategies. PANGRIPTA, 8(2), 160-178. https://doi.org/10.58411/fhssnr41
29. Kabasakal, U. (2007). Bölgelerarası Kalkınma ve Turizm: Elazığ Örneği. Fırat Üniversitesi Doğu Araştırmaları Dergisi, 6(1), 7-11.
30. Kanal23 (2018). Elazığ’da salçalı köfte festivali düzenlenecek. https://www.kanal23.com/haber/elazig/elazigda-salcali-kofte-festivali-duzenlenecek-HMI0xh0a
31. Kardeş Delil, B., Beyter, N., & Yılmaz, İ. (2023). Culinary Culture and Special Day Meals of Elazig. ART/Icle:/Sanat/Ve/Tasarım/Dergisi, 2(2), 110-129. https://doi.org/10.56590/stdarticle.1183188
32. Kaya, S., & Yücel, N. (2023). Şehir Markalaşmasında Sosyal Medya Araçlarının Rolü: Elazığ İli Örneği. Fırat Üniversitesi Harput Araştırmaları Dergisi, 10(20), 35-56.
33. Keskin, E., & Çontu, M. (2019). Doğu Anadolu Bölgesi Mutfağı. M. Sarıışık ve G. Özbay, (Ed). Ulusal Gastronomi ve Türk Mutfağı içinde (ss.143-237). Detay Yayıncılık.
34. Kokkranikal, J., & Carabelli, E. (2024). Gastronomy tourism experiences: the cooking classes of Cinque Terre. Tourism Recreation Research, 49(1), 161-172. https://doi.org/10.1080/02508281.2021.1975213
35. Kuhn, V. R., dos Anjos, S. J. G., & Krause, R. W. (2024). Innovation and creativity in gastronomic tourism: A bibliometric analysis. International Journal of Gastronomy and Food Science, 35, 100813. https://doi.org/10.1016/j.ijgfs.2023.100813
36. Lin, M. P., Marine-Roig, E., & Llonch-Molina, N. (2021). Gastronomy as a sign of the identity and cultural heritage of tourist destinations: A bibliometric analysis 2001-2020. Sustainability, 13(22), 12531. https://doi.org/10.3390/su132212531
37. Liu, S., Wei, C., Hu, S. M., & Alsetoohy, O. (2025). Exploring post-experience evaluation of gastronomy tourism experiences through Airbnb. International Journal of Hospitality & Tourism Administration, 26(5), 987-1014. https://doi.org/10.1080/15256480.2024.2389532
38. Liutikas, D. (2023). Gastronomy tourism as a tool for the development of regions. Tourism and Heritage Journal, 5, 100-119. https://doi.org/10.1344/THJ.2023.5.6
39. Mensah, I., Solanki, S., & Bansah, A. K. (2023). A systematic review of factors influencing the gastronomic experience at the tourist destination and post-purchase behavioural intentions. E-Review of Tourism Research, 20(1), 80-130.
40. Metin, E., & Gündüz, K. (2024). Ülkemizde Bağcılığın Mevcut Durumu ve Elazığ Yöresi Bağcılığı. Özal Tarım Ve Gıda Bilimleri Dergisi, 1(1), 32-43.
41. Mgonja, J. T. (2015). Evaluating local food-tourism linkages as a strategy for promoting sustainable tourism and economic development: A case of Tanzania (Doctoral dissertation, Clemson University).
42. Mikyas, M. A. (2023). Elazığ’ın Meşhur Salçalı Köftesi Tarifi. https://www.hepsielazig.com/blog/elazigin-meshur-salcali-koftesi-tarifi/
43. Mohammed, D. A., Ahmad, A., & Azman, N. (2024). Factors influencing consumer behavior to visit gastronomy tourism destination, moderating role of social media marketing. Internatıonal Journal of Multıdıscıplınary Research and Studıes, 7(01), 1-24. https://doi.org/10.33826/ijmras/v07i01.
44. Mussoni, M., & Vici, L. (2025). Exogenous Shocks and Resilience in Tourism. A Regional Science Perspective. Scienze Regionali, 24(3), 297-309. https://doi.org/10.14650/114116
45. Oğan, Y., & Çekiç, İ. (2023). A systematic review of studies on gastronomic experience in Web of Science database. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14(2), 554-563. https://doi.org/10.36362/gumus.1224930
46. Okumus, B. (2021). Food tourism research: a perspective article. Tourism Review, 76(1), 38-42. https://doi.org/10.1108/TR-11-2019-0450
47. Orhan, H. C., & Özdemir, F. (2021). Elâzığ coğrafi işaretli ürünlerinin bölgesel turizm bakımından SWOT analizi ile değerlendirilmesi. Turizm Çalışmaları Dergisi, 3(2), 45-60.
48. Park, E., Muangasame, K., & Kim, S. (2023). ‘We and our stories’: constructing food experiences in a UNESCO gastronomy city. Tourism Geographies, 25(2-3), 572-593. https://doi.org/10.1080/14616688.2021.1943701
49. Peralta, N. B., Aulet, S., & Fernández, J. M. (2024). Gastronomy tourism: A look at Benedictine monastic products in Europe. International Journal of Gastronomy and Food Science, 36, 100916. https://doi.org/10.1016/j.ijgfs.2024.100916
50. Pérez, J. A. E., Rateike, L. A., Leyva, F. J. R., Vázquez, E. P., & Garcia, R. M. H. (2024). Current trends in tourism and gastronomy: An analysis in urban and rural environments. International Journal of Religion, 5(7), 543-554. https://doi.org/10.61707/qzb5b928
51. PN, J., & Poorna, K. (2024). Emerging Trends In The Realm Of Gastronomic Tourism. Frontiers in Health Informatics, 13(5), 456-464. https://doi.org/10.52783/fhi.vi.1575
52. Putra, A. N. (2021). Literature review of food tourism, culinary tourism and gastronomy tourism. Journal of Innovation Research and Knowledge, 1(4), 517-526. https://doi.org/10.53625/jirk.v1i4.319
53. Rašan, D., & Ažić, M. L. (2024). Mapping gastronomy tourism research: Literature review. Ekonomski vjesnik/Econviews-Review of Contemporary Business, Entrepreneurship and Economic Issues, 37(1), 181-202. https://doi.org/10.5168icenciraju
54. Rašan, D., Mikinac, K., & Laškarin Ažić, M. (2024). Resilience agenda for gastronomy-driven tourism destinations. Tourism and Hospitality Research, 14673584241303864. https://doi.org/10.1177/14673584241303864
55. Richards, G. (2021). Evolving research perspectives on food and gastronomic experiences in tourism. International Journal of Contemporary Hospitality Management, 33(3), 1037-1058. https://doi.org/10.1108/IJCHM-10-2020-1217
56. Sánchez-Cañizares, S. M., & López-Guzmán, T. (2012). Gastronomy as a tourism resource: profile of the culinary tourist. Current Issues in Tourism, 15(3), 229-245. https://doi.org/10.1080/13683500.2011.589895
57. Sevinç, S. S. (2022). Elazığ’daki İlk Salçalı Ekmek Köftecisi: Amcanın Yeri. https://harbiyiyorum.com/elazigda-en-iyi-salcali-kofte-ekmek-nerede-yenir-amcanin-yeri-elazig/
58. Seyran Özer, M. (2019). Elazığ No:23 Mutfağından. Grafix Ayışığı Medya Grup.
59. Sio, K. P., Fraser, B., & Fredline, L. (2024). A contemporary systematic literature review of gastronomy tourism and destination image. Tourism Recreation Research, 49(2), 312-328. https://doi.org/10.1080/02508281.2021.1997491
60. Snyder, H. (2019). Literature review as a research methodology: An overview and guidelines. Journal of Business Research, 104, 333-339. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2019.07.039
61. Şenocak, E. (2002). Elazığ Mutfağı ve Yöresel Yemekleri. Yemek Kitabı (Tarih-Balkbilimi-Edebiyat), (Eds). Sabri Koz içinde (ss.388-423), İstanbul Kitabevi Yayınevi.
62. Şenocak, E. (2014). Elazığ Yöresi Sofra Adabından Misafir Ağırlamaya Türk Halk Gelenekleri ve İnanışları. AKRA Kültür Sanat ve Edebiyat Dergisi, 2(3), 261-267.
63. Şenocak E, Bulanıklı N., Yıldırım H., Tuncer M., Soykan B., Teksarı Y., & Yay A. E. (2021). Elazığ Mutfağı-Mutfak Kültürü, Yöresel Yemekler-1-2. Cilt. TC Elazığ Valiliği İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Yayınları https://elazig.ktb.gov.tr/Eklenti/81862,elazig-mutfagi-1-ve-2-cildpdf.pdf?0
64. Şimşek, A., & Güleç, E. (2020). Gastronomi turizmi kapsamında coğrafi işaretli ürün: Elazığ Orciği. Aydın Gastronomy, 4(2), 73-81. https://doi.org/10.17932/IAU.gastronomy.2017.016/gastronomy_v04i2002
65. Tahiri, A., Kovaçi, I., & Trajkovska Petkoska, A. (2022). Sustainable tourism as a potential for promotion of regional heritage, local food, traditions, and diversity—case of Kosovo. Sustainability, 14(19), 12326. https://doi.org/10.3390/su141912326
66. Tai, H. S. M., & Tài, H. S. M. (2024). Gastronomy tourism: Opportunities and challenges for Vietnam, especially Da Nang city. DTU Journal of Science and Technology, 3(64), 40-51.
67. T.C. Elazığ Valiliği (elazig.gov.tr). Elazığ Harput Mutfağı - Yöresel Yemekler. http://www.elazig.gov.tr/elazig-harput-mutfagi---yoresel-yemekler
68. Vukolić, D., Gajić, T., Cabral, Ó., Veljović, S., & Knežević, S. (2025). Revolutionizing the hospitality industry: the impact of AI technologies on efficient food management and reduction of food waste. Journal of Tourism Futures, 1-29. https://doi.org/10.1108/JTF-01-2022-0034
69. Westskog, H., Solnørdal, M. T., Vindegg, M., Tønnesen, A., Sandnes, T., Grasbekk, B. S., & Christensen, I. (2024). Local food systems and community development: a symbiotic relation? A case study of three rural municipalities in Norway. The International Journal of Sociology of Agriculture and Food, 30(1), 19-42. https://doi.org/10.48416/ijsaf.v30i1.534
70. Yaşar, D., & Gümrükçü, S. (2022). A literature review on gastronomy tourism within the perspective of sustainability. International Journal of Social Sciences &Amp, 20-29. https://doi.org/10.53882/IJSSEE.2022.0702002
71. Yong, R. Y. M., Chua, B. L., Han, H., & Kim, B. (2022). Taste your way across the globe: a systematic review of gastronomy tourism literature (2000-2021). Journal of Travel & Tourism Marketing, 39(7-9), 623-650. https://doi.org/10.1080/10548408.2023.2184445
72. Yücel, N. (2015). Bir Şehir: Elazığ, Bir Sektör: Bağcılık, Bir Ürün: Öküzgözü Üzümü, Bir Marka: Elazığ Şarabı. Fırat Üniversitesi Harput Araştırmaları Dergisi, 2(1), 77-110.