Gastronominin Kültürel İlişkiler ve Turizm Üzerindeki Rolü: Konya ve Tebriz Mutfağının Karşılaştırılması
Öz
Bu çalışma, Türkiye ile İran arasındaki kültürel ilişkilerde gastronomi kültürünün rolünü Konya ve Tebriz mutfakları üzerinden karşılaştırmalı bir perspektifle incelemektedir. Yemek, sadece biyolojik bir ihtiyaç değil; aynı zamanda kültürel kimliğin inşasında, toplumsal bağların güçlendirilmesinde ve tarihsel mirasın aktarımında stratejik bir araçtır. Konya mutfağı, Selçuklu ve Mevlevî geleneğinin etkisiyle sade ve işlevsel yemekleriyle öne çıkarken; Tebriz mutfağı, Azerî ve Pers kültürlerinin etkileşimiyle şekillenen zengin içerik ve sunum çeşitliliği ile dikkat çekmektedir. Araştırma, nitel bir yöntemle ve doküman analizi temelli betimsel-analitik bir çerçevede gerçekleştirilmiş; tematik analiz aracılığıyla gastronominin tarihsel gelişimi, karakteristik yemekleri, pişirme teknikleri, sosyal-kültürel işlevleri ve gastronomi turizmine katkıları değerlendirilmiştir. Bulgular, her iki mutfağın da toplumsal aidiyetin korunmasında ve kültürel kimliğin aktarılmasında merkezi bir rol oynadığını, gastronomi turizmi bağ-lamında ise yerel ekonomiye doğrudan katkı sağladığını göstermektedir. Konya mutfağında etli ekmek, tandır kebabı ve düğün pilavı; Tebriz mutfağında ise Küfteh Tebrizi, Dizi ve Ashe Doogh gibi yemekler hem kültürel mirasın hem de turistik cazibenin temel unsurları olarak öne çıkmaktadır. Çalışma, Türkiye ile İran kültürel ilişkilerini yemek bağlamında sistematik bir şekilde ele alarak literatürdeki boşluğu doldurmakta; gastronomi turizmi, kültürel miras politikaları ve bölgesel kalkınma stratejilerine yönelik özgün katkılar sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Proje Numarası
Etik Beyan
Teşekkür
Kaynakça
- Abror, K. T., Zennika, T., Putri, E. P. M., Yukuri, K. A., & Supriyono. (2024). Peran makanan tradisional dalam menguatkan identitas nasional. Jurnal Budaya Nusantara, 7(1), 24–35. https://doi.org/10.36456/JBN.vol7.no1.8834
- Ahmadzadeh, H., & Dadashpour Moghaddam, M. (2024). Identification and empowerment of capabilities and potentials in urban tourism with an approach to enhancing brand image and personality: A case study of Tabriz City. Smart Tourism, 5(1). https://doi.org/10.54517/st.v5i1.2502
- Anjum, S. (2025). Food and culture in Kashmiri writings. International Journal of Research and Scientific Innovation, 12(8), 2226–2231. https://doi.org/10.51244/IJRSI.2025.120800199
- Arat, Y. (2024). Housing practices in Anatolia from the past to the present: Insights from traditional Konya houses in Turkey. ISVS E-Journal, 11(1), 142–158. https://doi.org/10.61275/isvsej-2024-11-01-28
- Asbagh, N. B. (2025). Introduction to Tabriz Historic Bazaar Complex as one of the UNESCO World Heritage Sites in Iran. Proceedings of the International Conference of Contemporary Affairs in Architecture and Urbanism (ICCAUA), 8(1), 863–905. https://doi.org/10.38027/ICCAUA2025EN0120
- Assari, A., Mahesh, T. M., Emtehani, M. R., & Assari, E. (2011). Comparative sustainability of bazaar in Iranian traditional cities: Case studies in Isfahan and Tabriz. International Journal on Technical and Physical Problems of Engineering, 3(9), 18–24.
- Aydın, D., Yaldız, E., & Büyükşahin Sıramkaya, S. (2015). Evaluation of domestic architecture via the context of sustainability: Cases from Konya city center. Archnet-IJAR: International Journal of Architectural Research, 9(1), 305–317.
- Bain, A. (2024). Effect of culinary tourism on local economic development in South Africa. Journal of Hospitality and Tourism, 4(2), 34–44. https://doi.org/10.47672/jht.2382
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Turizm (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Haziran 2026
Gönderilme Tarihi
1 Mart 2026
Kabul Tarihi
20 Mayıs 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Sayı: 21