Tüketim Kültüründe Sanatın İkna Yöntemi Olarak Kullanılması

Öz

Sanat, yüzyıllardır hayatımızın her alanında, türlü medeniyet ve kültürde, birçok biçimsel form ve üslupta görülmektedir. Tüketim ise insanın yeryüzünde var olduğu andan itibaren en doğal ihtiyaçlarından biri olarak karşımıza çıkmaktadır. Tüketim arttıkça üretim de artmaktadır. Sanayi Devrimi ile bu artış geniş kitlelere ulaşmıştır. Üretimdeki büyüme, farklı toplum ve kültürlere göre şekillenmektedir. Bu durum zaman içerisinde üretime paralel olarak farklı tüketim kültürleri yaratmıştır. Üretim sektörünün hedef kitleye ulaşma yolu reklam faaliyetlerini çeşitlendirmiş, üreticiyi farklı tanıtım metotları kullanmaya yönlendirmiştir. Sanatın biricikliğinden yararlanma durumu bu metotlardan biridir. Üretimin devamı ve sektörde kalıcılığı için hedef kitlede ürünü almaya yönelik davranış oluşturma, markanın ve ürünün akılda kalıcılığını sağlama gibi ikna edici unsurların kullanımında sanattan sıkça yararlanılmaktadır. Ürün ya da hizmetler sanatla ilişkilendirilerek, tüketicide duygusal bir etki uyandırmak istenmektedir. Aynı zamanda hedef kitlede estetik haz oluşturarak alım dürtüsünü kolaylaştırmayı amaçlamaktadır. Hedef kitlenin yaş aralığı, cinsiyeti, eğitimi, mesleği, ekonomik ve coğrafi koşulları gibi çeşitli etmenler, sanatsal ikna faaliyetlerinin şekline yön vermektedir. Bu çalışma, tüketim kültüründe sanatsal faaliyetlerin ikna yöntemi olarak kullanılmasını incelemeyi amaçlamaktadır. Bu amaçla küresel ölçekte hizmet veren markaların reklam faaliyetleri incelenmiş, sanat yapıtlarıyla ilişkili olan yedi kurum ve firmanın reklam kampanyalarına yer verilmiştir. Araştırmanın kavramları literatür taraması raporlaştırılmıştır. Bu yönüyle araştırma niteldir.

Anahtar Kelimeler

• tüketim kültürü
• sanat
• ikna
• tüketim

Using Of Art As a Method Of Persuasion in Consumption Culture

Öz

For centuries, art has been seen in all areas of our lives, in various civilizations and cultures, in many formal forms and styles. Consumption is one of the most natural needs of humanity. As consumption increases, production continues to increase. With the Industrial Revolution, this increase reached large masses. The growth in production is shaped by different soci-eties and cultures. This situation has created different consumption cultures in parallel with production over time. Reaching the target audience in the production sector has diversified advertising activities and directed the manufacturer to use different methods. One of these methods is seen as benefiting from the uniqueness of art. Art is frequently used in the use of persuasive elements such as creating a behavior towards purchasing the product in the target audience for the continuation of production and its permanence in the sector, and ensuring the retention o of the brand and the product. It is desired to create an emotional effect on the consumer by associating products or services with art. Likewise, it aims to facilitate the buying impulse of the target audience with aesthetic pleasure. Various factors such as the age range, gender, education, occupation, economic and geographical conditions of the target audience direct the form of persuasion activities through art. This study aims to examine the use of artistic activities as a method of persuasion in consumption culture. For this purpose, the advertising activities of brands serving on a global scale were examined, and the advertising campaigns of seven institutions and companies associated with works of art were included. The concepts of the research were reported through literature review. In this respect, the research is qualitative.

Anahtar Kelimeler

• Consumer culture
• art
• persuasion
• consumption

Kaynakça

1. Akpınar, G., & Akpınar, K. (2017). İkna Edici İletişimde Kaynak. Sosyal ve Beşerî Bilimler Araştırmaları, 12(01), 103-108.
2. Alakuş, A. O. & Mecrin, L. (2009). Sanat Eğitimi ve Görsel Sanatlar Öğretimi, Ankara: Pegem Yayınları.
3. Altunay, A. (2009). Görsel Estetik. A. Altunay (Ed.), Görsel Algı ve Görsel Estetik Değer-ler (s.74 – 94) içinde. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları.
4. Aristoteles. (2004). Retorik. Mehmet H. Doğan (çev) İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
5. Arslan, U. (2022). Özel Kuruluşlarda Halkla İlişkiler. H. Altıncık (Ed.), Özel Kuruluşların Halkla İlişkiler Faaliyetlerinin Sosyal Medya Bağlamında Değerlendirilmesi (s.103-110) içinde. Konya: Eğitim Yayınevi.
6. Atar, N. İ. & Avcı, S. (2018). Tüketim Kültüründe Sanatın Tüketim Nesnesi Olarak Su-numu. Art-e Sanat Dergisi, 11 (21) , 90-114.
7. Aydın, A. (2001). Gelişim ve Öğrenme Psikolojisi (3. Baskı). İstanbul: Alfa Yayınları.
8. Balkara, M. (2022). Kültür. Sanat. Yönetim. Sanat ve Kültür Yönetimi için Çağdaş Teoriler ve Uygulamar. M. Graf & A. Güney (Eds). Kültür Endüstrisi Soyutlaştırma İlişkisi içinde (s. 67-85). İstanbul: Ketebe Yayınları.

9. Becer, E. (2014). İletişim ve Grafik Tasarım. Ankara: Dost Kitabevi.
10. Bişkin, F. (2014). Subliminal A.Ş., Ankara: Elma Yayınevi.
11. Bozoklu, P. ve Alkibay, Ç. P. (2017). Nöropazarlama Reklam Tasarımı ve Etik. Ankara: Siyasal Yayınevi.
12. Coşkun, A. (2014). İbni Sina Felsefesinde Retorik., İstanbul: Litera Yayıncılık.
13. Çakır, M. (2014). Görsel Kültür ve Küresel Kitle Kültürü. Ankara: Ütopya.
14. Çiftçi, T. (2018). Nöroestetı̇k ve Görsel Düşünme Perspektı̇fı̇nden Sanatsal ve Bı̇lı̇msel Yaratıcılık. (Doktora Tezi). Işık Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
15. Demirtaş, H. A. (2014) Temel İkna Teknikleri: Tutum Oluşturma Ve Tutum Değiştirme Süreçlerindeki Etkilerinin Altında Yatan Nedenler Üzerine Bir Derleme. Gazi Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 19(03), 73-91.
16. Dursun, İ. ve Tümer Kabadayı, E. (2012). Tüketicilerin İkna Çabalarına Karşı Gösterdikleri Direnç: Tutum Gücü, Tutum Yönü Ve Mesaj Yönünün Etkileri Üzerine Deneysel Araştırma. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi 8(16), 75-97.
17. Erdoğan, M. (2015). Küresel Çağda Çağdaş Sanat ve Küresel Sanat Pazarı* Contemporary Art and Global Art Market in Global Era.
18. Ertan, G. ve Sansarcı, E. (2020); Görsel Sanatlarda Anlam ve Algı, İstanbul, Alternatif Yayıncılık.
19. Gordon, I. E. (2004). Theories Of Visual Perception (3.b.), Hove and New York: Psycho-logy Press.
20. Kağıtçıbaşı, Ç. ve Cemalcılar, Z. (2014). Dünden Bugüne İnsan ve İnsanlar Sosyal Psiko-lojiye Giriş. İstanbul: Evrim Yayınevi.
21. Karabacak, Z. İ. (2013). Reklam ve Sanat İlişkisi. Karadeniz Teknik Üniversitesi İletişim Araştırmaları Dergisi, 3 (1), 64-76.
22. Kırılmaz, H. & Ayparçası, F. (2016). Modernizm ve Postmodernizm Süreçlerinin Tüketim Kültürüne Yansımaları. İnsan ve İnsan, 3 (8).
23. Laçinbay, K. (2020). Estetik Algılama ve Sanatsal Yaratım Sürecinde Sanat Motivasyonunun Önemi. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 40 (2), 775-795.
24. Onursoy, S. (2019). Görsel İletişim ve İmge. Ankara: Pegem Akademi.
25. Orçan, M. (2008). Osmanlıdan Günümüze Modern Türk Tüketim Kültürü, Ankara, Harf Eğitim Yayıncılığı, 2008.
26. Tan, M. (2019). Tüketim Kültürü Bağlamında İstek ve İhtiyaçların Oluşumu: Kavramsal Bir Analiz. Fırat Üniversitesi Uluslararası İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 3 (2), 193-218.
27. Tunç, M. & Yalçın, Ş. (2022). Sıfır Atık İle Asamblaj Yapımının Öğrenci Günlüklerine Yansımaları. Safran Kültür ve Turizm Araştırmaları Dergisi, 5 (1), 27-37.
28. Yılmaz, M. & Küpeli A. E. (2017). Geçmişten Günümüze Resim Sanatı ve Reklam İlişkisi. Ulakbilge, 5 (17), s.1765-1780.
29. https://www.adsoftheworld.com/campaigns/the-cracked-paintings
30. https://www.behance.net/gallery/13829243/Pizza-Hut-Classic-Italian-Mona-Lisa
31. https://www.boredpanda.com/digital-art-of-quarantine-posters-looma-prokopchuk/?media_id=Art_of_Quarantine_Supplies_1000-
32. 5e8f1c6698414__880&utm_source=tr.pinterest&utm_medium=referral&utm_campaign=organic https://www.instagram.com/p/COxwNTdpR7h/
33. https://www.instagram.com/p/COTOo9QpLcJ/
34. https://www.mariefranceasia.com/culture/entertainment/ready-famous-art-pieces-awakened-nescafe-53513.html