Araştırma Makalesi

Sadık Yemni Öykülerinin Fantastik ve Memorat İlişkisi Ekseninde Tematik Olarak İncelenmesi

Cilt: 13 Sayı: 35 31 Ocak 2025
PDF İndir
EN TR

Sadık Yemni Öykülerinin Fantastik ve Memorat İlişkisi Ekseninde Tematik Olarak İncelenmesi

Öz

Fantastik türde eserler kaleme alan Sadık Yemni, eserlerinde halk kültüründen ve bu doğrultuda memoratlardan da faydalanmaktadır. Bunu yaparken kendi dilini oluşturmuş ve kendine has bir dünya yaratmıştır. Memorat ve fantastik arasında kurmuş olduğu ilişki, bu çalışmanın temel noktasını oluşturmaktadır. Romanları üzerine benzer tespitler gerçekleştirildiği için bu çalışmada Sadık Yemni’nin öyküleri bağlamında bir inceleme yapılmıştır. Bu sebeple yazarın öykülerinin toplandığı Hayal Tozu Gölgecisi kitabı incelemeye alınmıştır. Hayal Tozu Gölgecisi kitabındaki tüm öykülerin fantastik ve memorat ilişkisi içinde değerlendirilemeyeceği tespit edildiği için tüm öyküler çalışmaya dâhil edilmemiştir. Çalışmada; “Ruh Vestiyeri”, “Bakış Ressamı”, “Bekleme Odası”, “Akaşanlar”, “K2RİK ve Gece”, “Yak ve Git”, “Nefesçil”, “Sokaklar Benim Yeniden” isimli öyküler yer almaktadır. Çalışmaya dâhil edilen öyküler; “doğaüstü varlıklarla iletişim, rüyalarla ortaya çıkan doğaüstülükler, korku durumları, ölüm ve öldürme, kullanılan mekânlar, modern kent yaşamı bağlamında yaşananlar” başlıkları altında fantastik ve memorat ilişkisi yönünden değerlendirilmiştir. Değerlendirmeler sırasında öncelikle fantastik ve memorat kavramları hakkında bilgiler sunularak konuya giriş amacıyla hazırlık yapılmıştır. Bu hazırlığın ardından öykülerdeki fantastik ve memorat bağlantısı tespit edilerek her bölümde farklı bir konu ekseninde bu tespitler ortaya konmuştur. Yapılan değerlendirmeler sonucunda memorat ve fantastik arasındaki benzer yanlar gözler önüne serilerek fantastik anlatıların halk kültürü unsurlarından ne şekilde etkilendiği de açık-lanmıştır. Hem memoratlarda hem de fantastik anlatılarda korku, şaşkınlık, heyecan gibi duy-guların ortaklaştığı tespit edilmiştir. Memoratlarda ve fantastik anlatılarda yaşanan olayların benzerliği ortaya çıkmış, bu olayları yaşayan kişilerin de benzer ruh hallerine sahip oldukları görülmüştür. Bunun dışında ele alınan iki anlatı türünün dil ve şekil özellikleri bakımından da bir değerlendirmesi yapılarak benzerlikleri ve farklılıkları ortaya konulmuştur. Çalışmada Sadık Yemni’nin öykülerinin okuması yapılarak memoratlar ve fantastik anlatılar ile olan bağlantıları bulunmuştur. Öyküler dışında çeşitli kaynak taramaları da yapılmış ve elde edilen bilgiler doğrultusunda bu çalışma hazırlanmıştır. Metin merkezli olarak düzenlenen ve nitel araştırma yöntemlerinden biri olan içerik analizi tekniği ile hazırlanmış olan bir çalışmadır. Fantastik bir anlatının içinde memorat özelliklerinden faydalanıldığı için bu konu üzerine çalışma yapmanın faydalı olacağı tespit edilmiştir. Fantastik türde eser veren Sadık Yemni’nin halk kültüründen ve bu doğrultuda memoratlardan nasıl faydalandığı ele alınmış olup fantastik ve memorat arasında bulunan bağlantı bu çalışmanın temel noktasını oluşturmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aksüt Çobanoğlu, S. (2014a). Fantastik edebiyatta halk kültürü unsurlarından izler: Sadık Yemni örneği.
  2. Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi, 55(55), 1-28. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/264543
  3. Aksüt Çobanoğlu, S. (2014b). Sadık Yemni’nin romanlarında halk kültürü unsurlarının tespiti ve incelenmesi. (Tez No. 316795) [Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=Uda0BtN-SdYMmwJT76V o-g&no=VFeTJSpC0sLEaYmQLlR7dw
  4. Alanka, D. (2024). Nitel bir araştırma yöntemi olarak içerik analizi: teorik bir çerçeve. Kronotop İletişim Dergisi, 1(1), 62-82. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/3602435
  5. Aslan Ayar, P. (2015). Türkçe edebiyatta varla yok arası bir tür: fantastik roman (1876-1960). İletişim Yayınları.
  6. Bachelard, G. (2021). Mekânın poetikası. Alp Tümertekin (çev.). İletişim Yayınları.
  7. Çetindaş, D. (2016). Modern Türk edebiyatında memoratlar ve büyü inançlarının bir örneği: Sadık Yemni romanları. IV. Kazan Uluslararası Halk Kültürü Sempozyumu, s. 269-276.
  8. Çobanoğlu, Ö.(2021). Türk halk kültüründe memoratlar ve halk inançları. Akçağ Yayınları.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Türk Halk Edebiyatı

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

22 Ocak 2025

Yayımlanma Tarihi

31 Ocak 2025

Gönderilme Tarihi

7 Ağustos 2024

Kabul Tarihi

19 Ekim 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 13 Sayı: 35

Kaynak Göster

APA
Saltık, F. (2025). Sadık Yemni Öykülerinin Fantastik ve Memorat İlişkisi Ekseninde Tematik Olarak İncelenmesi. AKRA Kültür Sanat ve Edebiyat Dergisi, 13(35), 7-25. https://doi.org/10.31126/akrajournal.1528845
AMA
1.Saltık F. Sadık Yemni Öykülerinin Fantastik ve Memorat İlişkisi Ekseninde Tematik Olarak İncelenmesi. Akra Journal. 2025;13(35):7-25. doi:10.31126/akrajournal.1528845
Chicago
Saltık, Fatmanur. 2025. “Sadık Yemni Öykülerinin Fantastik ve Memorat İlişkisi Ekseninde Tematik Olarak İncelenmesi”. AKRA Kültür Sanat ve Edebiyat Dergisi 13 (35): 7-25. https://doi.org/10.31126/akrajournal.1528845.
EndNote
Saltık F (01 Ocak 2025) Sadık Yemni Öykülerinin Fantastik ve Memorat İlişkisi Ekseninde Tematik Olarak İncelenmesi. AKRA Kültür Sanat ve Edebiyat Dergisi 13 35 7–25.
IEEE
[1]F. Saltık, “Sadık Yemni Öykülerinin Fantastik ve Memorat İlişkisi Ekseninde Tematik Olarak İncelenmesi”, Akra Journal, c. 13, sy 35, ss. 7–25, Oca. 2025, doi: 10.31126/akrajournal.1528845.
ISNAD
Saltık, Fatmanur. “Sadık Yemni Öykülerinin Fantastik ve Memorat İlişkisi Ekseninde Tematik Olarak İncelenmesi”. AKRA Kültür Sanat ve Edebiyat Dergisi 13/35 (01 Ocak 2025): 7-25. https://doi.org/10.31126/akrajournal.1528845.
JAMA
1.Saltık F. Sadık Yemni Öykülerinin Fantastik ve Memorat İlişkisi Ekseninde Tematik Olarak İncelenmesi. Akra Journal. 2025;13:7–25.
MLA
Saltık, Fatmanur. “Sadık Yemni Öykülerinin Fantastik ve Memorat İlişkisi Ekseninde Tematik Olarak İncelenmesi”. AKRA Kültür Sanat ve Edebiyat Dergisi, c. 13, sy 35, Ocak 2025, ss. 7-25, doi:10.31126/akrajournal.1528845.
Vancouver
1.Fatmanur Saltık. Sadık Yemni Öykülerinin Fantastik ve Memorat İlişkisi Ekseninde Tematik Olarak İncelenmesi. Akra Journal. 01 Ocak 2025;13(35):7-25. doi:10.31126/akrajournal.1528845

Evliya Çelebi Mahallesi Hatboyu Caddesi, No: 2/2 TUZLA / İSTANBUL Tel: +90 532 732 00 21 (Türkçe İletişim) Tel: +90 533 578 27 54 (For English)  Tel: +90 545 933 24 14 (Pour le Français), akrajournal@gmail.com 18436 18471

14035    14036    14037     14038  16497  16571

16772      download  18435 19333