NASREDDİN HOCA FIKRALARINDA İNSANI ANLAMA/MAK

Öz

Nasreddin Hoca, yalnızca Anadolu'da ve Türk dünyasında değil, bütün dünyada sevilen bir mizah/ironi ustası ve bilge kahramandır. Güldürürken düşündüren fıkralarını okuyan/dinleyen her insan kendisine dair olumlu ve yapıcı mesajlar çıkarır. Toplum yaşantısının renkli karelerini fıkralarında ele alan Nas-reddin Hoca, bir anlamda kişiye kendisini izleme fırsatı vererek, hayatını düzene koymasına yardımcı olur. Çünkü o, evrensel anlamda aklın ve gönlün orta yolunu mizahla buluşturmuş "yüce birey" dir. Toplum yaşantısındaki sağlıklı iletişim ve mutluluğun kişinin başta kendisiyle barışık olmasına bağlı olduğuna değinen Nasreddin Hoca, fıkralarında, sık sık insanı anlama sanatı ve empatinin önemi üzerinde durur. Bazen kişi ve kurumları mizah/ironi oklarına tutarak nakavt ederken, bazen de empati kurarak güçsüzü koruyup kollayarak rencide olmasını engeller. Biz bu çalışmamızda, insanı anlama sanatı ve insanı anlamamak konulu fıkralarda, Nasreddin Hoca'nın, empati kurma, iletişim becerisi ve toplumsal yaşamı kaostan kozmosa dönüştürme önerilerini değerlendireceğiz. 

Anahtar Kelimeler

• Nasreddin Hoca fıkraları,insanı anlama/mak,mizah /ironi,empati

NOT/UNDERSTANDING THE PEOPLE IN THE JOKES OF NASREDDIN HODJA

Öz

Nasreddin Hodja, is a master of humor/irony and a wise hero who is loved not only in Anatolia and in the Turkish world, but all over the world. Each person reading/listening his jokes, which makes someone think while entertainning, finds out positive and constructive messages about himself. De-aling with the colored patterns of social life in his jokes, Nasreddin Hodja, in a sense helps the person to tidy up his life, by finding the opportunity of monito-ring himself. Because, he is an “almighty individual” who has brough the happy medium of mind and heart together with humor in the universal sense. Nasreddin Hodja, who mentions that the healthy communication and happiness in social life in the first instance depends on person’s being at peace with himself, in his jokes, often lays emphasis on the importance of art of understanding the human and the empathy. While sometimes knocks out persons and institutions by the arrows of humor/irony, sometimes he prevents the weak from being hurt, by developing empathy and by protecting them. In our study, in the jokes themed on art of understanding people and not to understand people, we will evaluate the communication skills of Nasreddin Hodja, his ability in developing empathy and his suggestions for transforming the social life from chaos into cosmos.

Anahtar Kelimeler

• Nasreddin Hodja jokes,not/understanding the people,hu-mor/irony,empathy

Kaynakça

1. A. R. Arasteh; Aşkta ve Yaratıcılıkta Yeniden Doğuş/Mevlânâ Celâleddin Rûmî’nin Kişilik Çözümlemesi, (çev. Bekir Demirkol / İbrahim Özdemir), Kitabiyat Yayınları, Ankara 2000.
2. Cihad Kısa; Carl Gustov Jung’da Din ve Bireyleşme Süreci, İzmir İlahiyat Vakfı Yayınları; İzmir 2005.
3. Daniel Goleman; Duygusal Zekâ/Neden IQ’den Daha Önemlidir? (çev. Banu Seçkin Yüksel), Varlık/Bilim Yayınları, İstanbul 1995.
4. Erdoğan Tokmakçıoğlu; Bütün Yönleriyle Nasrettin Hoca, Geçit Kitabevi, İstanbul 1981.
5. Fevzi Halıcı; Şair Burhaneddin’in Nasreddin Hoca’nın Fıkralarını Şer-heden Eseri, Atatürk Kültür Merkezi Yayını, Ankara 1994.
6. İsa Özkan (haz.); Huca Nasreddin Mezeklere (Nasreddin Hoca Fıkraları), Tika Yayınları; Ankara 1999.
7. Judi James; Beden Dili/Olumlu İmaj Oluşturma, (çev. Murat Sağlam), Alfa Yayınları. İstanbul 2004.
8. M. Abdullah Yılmaz; Dil Zekâsı / İletişim Sihirbazlığı, Akis Kitap, İstanbul 2009.

9. Mehmet Arslan / Burhan Paçacıoğlu (haz); Letâ’if-i Hoca Nasreddin, Dilek Ofset Matbaacılık, Sivas 1996.
10. Mehmet Fuat; Nasreddin Hoca Fıkraları, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları. İstanbul 2004.
11. Mehmet Sabri Koz (haz.); Letâ'if Nasreddin Hoca Fıkralarının İlk Baskısı Çeviriyazı-Tıpkıbasım, İstanbul, Konya Büyükşehir Belediyesi Yayınları. Konya 2015.
12. Saim Sakaoğlu / Ali Berat Alptekin; Nasreddin Hoca, Atatürk Kültür Merkezi Yayınları. Ankara 2009.
13. Saim Sakaoğlu; Nasreddin Hoca Fıkralarından Seçmeler, Akçağ Yayınları, Ankara 2005.
14. Üstün Dökmen; Sanatta ve Günlük Yaşamda İletişim Çatışmaları ve Em-pati, Sistem Yayıncılık, İstanbul 2003.