INNOVATION IN THE CONTEXT OF THE POETRY - BRIEF HISTORY OF PARNASISM AND PURSUIT OF PERFECTION

Öz

Poetry is the literary genre that attaches the most importance to the eloquence, making the best out of it. The art of poetry has made new experiments throughout the evolutionary process to make the words multidimensional and meaningful. It is necessary to recognize that the parnasism movement, known as searching voices, utterance, and the perfect shape, was born with the first poet. From the first poet to the last, it is possible to see that parnasism is encoded and maintained as a heritage . This article is about the search for new forms and words in poetry; It was written to bring together the innovations that are visible but scattered in the art of poetry through the relationship it established with parnasism, letrism, numerological, acrostic derivative. With the method of document analysis, good examples of the subject from Turkish and World literature were determined and examined within the boundaries of the article.

Anahtar Kelimeler

• Turkish literature,World literature,poetry,form / shape,parnassism,letrism,numerological,acrostic derivative

ŞİİRDE BİÇİM BAĞLAMINDA YENİLİK - MÜKEMMELLİK ARAYIŞLARI VE PARNASİZMİN KISA TARİHİ

Öz

Güzel söz söyleme sanatı olan edebiyatın bu işi en çok dert eden ve en iyi yapan türü şiirdir. Şiir sanatı, sözü çok boyutlu ve çok anlamlı kılmak adına, evrim süreci boyunca sürekli yeni denemelerde bulunmuştur. Ses, söyleyiş ve biçimde kusursuzu arama olarak bilinen parnasizm akımının ilk şairle doğduğunu kabul etmek lazımdır. İlk şairden son şaire kadar parnasyenliğin bir ülkü halinde, genetik miras olarak kodlandığını ve yaşatıldığını görmek mümkündür. Bu makale şiirde yeni biçim ve söyleyiş arayışlarının; parnasizm, hurufilik, letrizm, ebced, akrostiş türevi terimlerle kurduğu ilişki üzerinden açığa çıkan ve şiir sanatında görünür ama dağınık olan yeniliklerini bir araya getirmek için yazılmıştır. Doküman incelemesi yöntemi ile Türk ve dünya edebiyatından konunun iyi örnekleri saptanmış ve makale sınırları içinde incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Türk edebiyatı,Dünya edebiyatı,şiir,biçim/şekil,yenilik arayışı,mükemmellik arayışı,parnasizm,hurufilik,letrizm,ebced,akrostiş

Kaynakça

1. Açıl, Berat (2015), Klasik Türk Şiirinde Estetik Bir Unsur Olarak Çiçekler, FSM İlmî Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, FSM Scholarly Studies Journal of Humanities and Social Sciences, Sayı/Number 5 Yıl/Year 2015 Bahar/Spring, s.1-28.
2. Aksan, Doğan (1993), Şiir Dili ve Türk Şiir Dili, BE-TA Basım Yayım A. Ş., İstanbul.
3. Arıbaş, Sabahattin (2003), Felsefeye Giriş, Sezer Ofset, Malatya.
4. Atalay, Besim (1998), Divanu Lügati’t Türk Tercümesi, C. 1, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara.
5. Çeltik, Halil (2007), Tenkitli Divan Neşirlerinde Nazım Şekli Problemleri, Turkish Studies / Türkoloji Araştırmaları, Volume 2/3 Summer 2007, s.189-199.
6. Çetişli, İsmail (1998), Batı Edebiyatında Edebi Akımlar, Kardelen Kitabevi, Isparta.
7. Durukoğlu, Salim (2002), Şiiri Arayan Adam ve Üçler Vadisi, Turnalar Uluslararası Türk Dili Edebiyat ve Çeviri Dergisi, 5 (74-76).
8. Enginün, İnci (2001), Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı. Dergâh Yayınları, İstanbul.

9. Güftâ, Hüseyin (2010), Divan Şiirinde Vakt-i Seher, Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, The Journal of International Social Research, Klâsik Türk Edebiyatının Kaynakları Özel Sayısı - Prof. Dr. Turgut KARABEY Armağanı, Volume: 3 Issue: 15, s.93-137.
10. Gülhan, Abdülkerim (2008), Divan Şiirinde Meyveler Ve Meyvelerden Hareketle Yapılan Teşbih ve Mecazlar, Turkish Studies International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, Volume 3/5, Fall 2008, (345-375).
11. ilimvemedeniyet.com (2018), www.ilimvemedeniyet.com/sanma-sahim-herkesi-sen-sadikane-yar-olur.html, (Son Erişim Tarihi: 04.12.2018)
12. İpekten, Haluk (1994), Eski Türk Edebiyatı Nazım Şekilleri ve Aruz, Dergâh Yayınları, İstanbul.
13. Karakoç, Sezai (1998), Monna Rosa, Diriliş Yayınları, İstanbul.
14. Kocakaplan, İsa (1992), Açıklamalı Edebî Sanatlar, Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları, İstanbul.
15. Pala, İskender (1989), Ansiklopedik Divan Şiiri Sözlüğü, Akçağ Yayınları, Ankara.
16. Sakallı, Erol. (2017), Mircevat Ahıskalı ve Akrostiş Şiire Yeni Bir Dokunuş, Ahıska Türkleri Sempozyumu Bildiri Kitabı, Erzincan Üniversitesi Uluslararası Ahıska Türkleri Sempozyumu, 11-13 Mayıs 2017, Erzincan, Bildiriler, Cilt 1, s. 181-187.
17. Şahin, Tahir Erdoğan (2006), Üçler Vadisi - Taşıl Bir Efsanenin Kayıp Notları, Dikey Yayıncılık: Ankara.
18. Tekin, Şinasi (1998), Türk Dünyası El Kitabı, Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü, Ankara.
19. Tökel, Dursun Ali (2007), Divan Şiiri'ne Modern Metin Çözümleme Yöntemlerinden Bakmak, Turkish Studies / Türkoloji Araştırmaları, Volume 2/3 Summer 2007, (535-555).
20. Uzun, Fahri (1962), Rübâb-ı Şikeste ve Tevfik Fikret’in Diğer Bütün Eserleri, İnkılap ve Aka Yayınları, İstanbul.
21. Yeniterzi, Emine (2005), Divan Şiirinde Gazel Redifli Gazeller, Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 1(18), 1-10.
22. Yıldırım, Ali - Şimşek, Hasan (2006), Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Seçkin Yayıncılık, , İstanbul.