Ergonomi ve Locus Coeruleus
Öz
Pons ta tüp şeklinde bir anatomik şekle sahip olan locus coeruleus küçük yapısına rağmen nerdeyse tüm merkezi sinir sistemini (M.S.S’yi) etkilemektedir. Yaklaşık iki yüzyıl önce fark edilen locus coeruleus, noradrenalin kaynağı olup hücrelerinin içerdiği nöromelanin pigmentinden kaynaklı koyu mavi olarak görülmektedir. Bu nedenle, Latince’de coeruleus (gökyüzü mavisi) olarak isimlendirilmiştir. Ponsta bilateral olarak yerleşim gösteren bu hücre grubu yaklaşık olarak 45,000 ile 50,000 hücre içermektedir. Son yıllarda gelişen teknoloji ve optogenetik çalışmalar, fonksiyonel manyetik rezonans görüntüleme (MRG) teknikleri ile locus coeruleus ile ilgili pek çok bilginin elde edilmesini sağlamıştır. Bu anatomik yapının dikkat, uyanıklık, stress gibi bilişsel özelliklerde anahtar rol oynadığı bilinmektedir. Okülomotor fonksiyonların zihinsel işlevleri yansıtması nedeniyle özellikle ergonomi alanında çalışan mühendislerin ilgi odağı olmuştur.
Sunulan bu derleme çalışmasında locus coeruleusun anatomik yapısı, fizyolojik özellikleri ve nöroergonomi alanında klinik öneminin ortaya konması amaçlanmıştır. Ayrıca, nörobilim ve beyin görüntüleme konusunda meydana gelen gelişmeler ışığında bu anatomik yapının nöroergonomide de ele alınması gerektiğini ve bu alanda yapılacak çalışmaların artması görüşündeyiz.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Babalık, F. C. ,2011. Mühendisler için ergonomi:- işbilim. Dora Yayınları.
- 2. Reil, J.C., Untersuchungen u¨ber den Bau des grossen Gehirns im Menschen. Arch. Physiol. (Halle) 1809;9:136–524
- 3. Jacobsohn, L. Uber die Kerne des Menschlichen Hirnstamms. (Meddulla oblongata, Pons und Pedunculus cerebri) Anhang zuden Abhandlungen der Kgl. Preuss, Akad d. Wiss. Phys.-Mathem. Kasse. C¸ P 1909.
- 4. Crosby EC, Woodburne RT. The mammalian midbrain and isthmus regions. Part 1. The nuclear pattern. General summary. J. Comp. Neurol. 1943;78:505–20.
- 5. Sano F. Honyurui no seihankaku ni kansuru hikaku kaibougakuteki kenkyu (in Japanese) (Eine vergleichend-anatomische Studie uber den Nucleus loci caerulei der Saugetiere). Kaibogaku Zassi. 1941;18:149–175.
- 6. Araki C. Konsui senshi ni tuite (in Japanese) (Puncture of the coma). Saishin Igaku. 1947;2:357–366.
- 7. Maeda T. The locus coeruleus: history. Journal of chemical neuroanatomy. 2000;18:57–64.
- 8. Russel GV. The nucleus locus coeruleus (dorsolateralis tegmenti). Texas Rep. Biol. Med. 1955;13:939–88.
- 9. Shimizu N, Morikawa N, Okada K. Histochemical demonstration of monoamine oxidase of the brain of rodents. Z. Zellforsch. 1959;49:39–400.
- 10. Poe GR, Foote S, Eschenko O, Johansen JP, Bouret S, Aston-Jones G et al. Locus coeruleus: a new look at the blue spot. Nature reviews. Neuroscience. 2020:21:644–59.
