Derleme

İnsan Odaklı Gezegenin Çevresel Etkileri ve Yol Açtığı Sağlık Sorunları

Cilt: 33 Sayı: 1 31 Mart 2024
PDF İndir
TR EN

İnsan Odaklı Gezegenin Çevresel Etkileri ve Yol Açtığı Sağlık Sorunları

Öz

Geçmişten günümüze insan toplulukları dünyayı kendi yaşam kalıplarına uyarlama çabası içindedir. Bunun sonucu olarak çevresel değişikliklere ve bozulmalara neden olmuşlardır. Bu çevresel değişiklikler insan sağlığı için elde edilen gelişmeleri tehdit etmekte, var olan eşitsizlikleri derinleştirmekte ve yeni sağlık riskleri ortaya koymaktadır. Bu çevresel bozulmalardan en önemlilerinden biri kabul edilen iklim değişikliğinin 2030 ile 2050 yılları arasında yılda yaklaşık 250.000 ek ölüme neden olacağı öngörülmektedir. Özellikle en savunmasız bireyler ya da gruplar etkilenecektir. Bu nedenle bu değişikliklere yönelik eyleme geçilmesi ivedi bir gerekliliktir. Bu çerçevede gezegen sağlığı gibi sağlık tanımına daha geniş açıdan bakan yaklaşımların benimsenmesi son derece önemlidir.

Anahtar Kelimeler

Antroposen , Çevresel Etkiler , Çevresel hastalıklar , Çevresel sorunlara maruziyet , Çevrenin korunması

Kaynakça

  1. 1. Almada AA, Golden CD, Osofsky SA, Myers SS. A case for Planetary Health/GeoHealth. Geohealth. 2017;1(2):75–8.
  2. 2. Steffen W, Rockström J, Richardson K, Lenton TM, Folke C, Liverman D, et al. Trajectories of the Earth System in the Anthropocene. Proc NatAcad Sci USA. 2018;115(33):8252–9.
  3. 3. Myers SS. Planetary health: protecting human health on a rapidly changing planet. Lancet. 2017;390(10114):2860–8. doi:10.1016/S0140-6736(17)32846-5
  4. 4. Polat E, Kahraman S. Antroposen Çağı’nda Kentsellik, Sürdürülebilirlik ve Dirençlilik. Resilience Journal. 2019;3(2):319–26.
  5. 5. Planetary Health Alliance. Gezegen Sağlığı İttifakı. Available from: https://www.planetaryhealthalliance.org/home-page Accessed: 3 October 2022
  6. 6. Gonzalez-Holguera J, Gaille M, del Rio Carral M, Steinberger J, Marti J, Bühler N, et al. Translating Planetary Health Principles Into Sustainable Primary Care Services. Front Public Health. 2022;10. doi:10.3389/FPUBH.2022.931212
  7. 7. Myers S, Frumkin H. Planetary Health: Protecting nature to protect ourselves. Myers S, editor. Washington: Island Press; 2020.
  8. 8. Panorama. Planetary Health 101: İnformation and Resources. The Rockefeller Foundation; 2017.
  9. 9. Global Warming vs. Climate Change | Facts – Climate Change: Vital Signs of the Planet. Available from: https://climate.nasa.gov/global-warming-vs-climate-change/ Accessed: 3 October 2022
  10. 10. Burrows K, Fussell E. A life course epidemiology approach to climate extremes and human health. Lancet Planet Health. 2022;6(7):e549–50.

Kaynak Göster

AMA
1.Bulduk KD, Piyal B. İnsan Odaklı Gezegenin Çevresel Etkileri ve Yol Açtığı Sağlık Sorunları. aktd. 2024;33(1):16-28. doi:10.17827/aktd.1333246